Osoba rozwiedziona, samotnie wychowująca dzieci bez faktycznego udziału drugiego rodzica, może skorzystać z preferencyjnego rozliczenia podatkowego przewidzianego w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nawet w przypadku narodzin trzeciego dziecka z innym partnerem.

Osoba wychowująca dziecko samotnie, przy której dziecko zamieszkuje i która ponosi główny ciężar wychowania oraz zaspokajania potrzeb dziecka, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów przy zastosowaniu art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nawet jeśli drugi rodzic sporadycznie utrzymuje kontakt z dzieckiem.

Preferencyjne opodatkowanie dochodów przysługuje rozwiedzionemu rodzicowi, który faktycznie samotnie wychowuje dziecko, a drugi rodzic jedynie sporadycznie uczestniczy w życiu dziecka, świadcząc alimenty i utrzymując rekreacyjne kontakty.

Osoba będąca w związku małżeńskim, bez orzeczonej separacji przez sąd, nie jest uprawniona do rozliczania podatku dochodowego przewidzianego dla osób samotnie wychowujących dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, niezależnie od faktycznych warunków wychowania dziecka.

Podatnik, utrzymujący pełnoletnie dziecko uczące się w publicznej szkole artystycznej, któremu nie przysługuje dochód podlegający opodatkowaniu, jest uprawniony do ulgi prorodzinnej zgodnie z art. 27f ust. 6 ustawy PIT, niezależnie od trybu kształcenia.

W przypadku braku porozumienia rodziców co do podziału ulgi prorodzinnej, ulga w całości przysługuje rodzicowi, przy którym dziecko ma ustalone miejsce zamieszkania i który faktycznie sprawuje nad nim opiekę codzienną, zgodnie z art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Osoba wspólnie wychowująca z drugim rodzicem co najmniej jedno dziecko traci prawo do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko, pomimo spełnienia innych warunków preferencji. Interpretacja literalna art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyklucza wykładnię rozszerzającą.

W przypadku, gdy dzieci stale zamieszkują z jednym z rodziców, który faktycznie sprawuje nad nimi opiekę, a drugi nie wykonuje stałej pieczy, ten rodzic jest uprawniony do pełnego odliczenia ulgi prorodzinnej na dzieci.

Podatnik, u którego dzieci nie mają miejsca zamieszkania ustalonego przez sąd, nie jest uprawniony do odliczenia ulgi prorodzinnej, mimo braku porozumienia z drugim rodzicem i faktycznego wykonywania władzy rodzicielskiej, w sytuacji gdy miejsce zamieszkania dzieci ustalono przy drugim rodzicu (art. 27f ust. 4 ustawy o PIT).

W przypadku braku porozumienia rodziców i umiejscowienia dzieci na stałe u jednego z nich, ulga prorodzinna przysługuje wyłącznie temu rodzicowi, u którego dzieci mieszkają, niezależnie od realnego wykonywania władzy rodzicielskiej przez drugiego rodzica.

Podatnik, będący rozwiedzionym ojcem sprawującym samodzielną opiekę nad dzieckiem, spełnia przesłanki do rozliczenia podatku dochodowego na zasadach przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dzieci, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, mimo krótkoterminowych kontaktów dziecka z drugim rodzicem.

Jeżeli rodzice formalnie razem sprawują władzę rodzicielską, ale faktyczna opieka jest wykonywana przez jednego z rodziców, prawo do ulgi prorodzinnej przysługuje temu rodzicowi w pełnej wysokości. W przypadku pełnoletnich dzieci, podział ulgi zależy od faktycznego wykonywania obowiązku alimentacyjnego przez każdego z rodziców w danym okresie.

Prawo do ulgi prorodzinnej, zgodnie z art. 27f ustawy o PIT, przysługuje rodzicowi faktycznie wykonującemu władzę rodzicielską nad dzieckiem, w sytuacji, gdy dziecko zamieszkuje z tym rodzicem, niezależnie od formalnej przynależności tej władzy obojgu rodzicom.

W sytuacji rozwodu rodziców i faktycznego wypełniania wszystkich obowiązków wychowawczych oraz alimentacyjnych przez jednego z nich, podatnikowi temu przysługuje pełna ulga prorodzinna na małoletnie dziecko, a także 50% ulgi na dziecko pełnoletnie, gdy brak ustalenia odmiennych proporcji podziału ulgi z drugim rodzicem.

Ojciec ma prawo do odliczenia ulgi prorodzinnej na młodszą córkę w wysokości 50% za okres od stycznia do grudnia 2025 r., a na starszą córkę: 50% za okres styczeń-maj oraz 100% za okres czerwiec-grudzień 2025 r.

Osoba pozostająca w konkubinacie, wspólnie z drugim rodzicem wychowująca dziecko, nie kwalifikuje się jako samotnie wychowująca, co wyklucza zastosowanie preferencyjnego opodatkowania na podstawie art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Osobą samotnie wychowującą dziecko, na gruncie art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jest rozwiedziona matka sprawująca faktyczną, codzienną opiekę nad dzieckiem, gdy drugi rodzic wykazuje minimalne zaangażowanie. Takie wychowanie uprawnia do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Podatnik, będący ojcem czworga małoletnich dzieci, który posiada pełnię władzy rodzicielskiej oraz wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego, jest uprawniony do skorzystania z ulgi dla rodzin 4+ na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 153 ustawy PIT, niezależnie od ograniczenia kontaktów wynikających z postanowień sądu.

Prawo do 100% ulgi prorodzinnej przysługuje pełnoprawnie temu z rodziców, który faktycznie wykonuje władzę rodzicielską poprzez codzienną stabilną pieczę nad dzieckiem, nawet jeśli władza rodzicielska formalnie przysługuje obojgu rodzicom, z których jeden nie realizuje jej aktywnie.

Osoba samotnie wychowująca dziecko, niezamieszkująca z drugim rodzicem i faktycznie wykonująca większość obowiązków rodzicielskich, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku, o ile spełnia warunki z art. 6 ust. 4c-4f ustawy o PIT.

Osoba rozwiedziona, która wychowuje dzieci przy współudziale drugiego rodzica zgodnie z ustaloną ugodą rodzicielską, nie spełnia przesłanek do korzystania z preferencyjnego rozliczenia podatkowego dla osób samotnie wychowujących dzieci, gdyż proces wychowawczy nie jest prowadzony wyłącznie przez jednego rodzica.

Wobec braku porozumienia między rodzicami w sprawie podziału ulgi prorodzinnej, prawo do pełnego odliczenia przysługuje temu z rodziców, u którego dziecko faktycznie zamieszkuje i wobec którego wykonywana jest faktyczna opieka zgodnie z art. 27f ust. 4 ustawy PIT.

Podatnikowi nie przysługuje prawo do preferencyjnego rozliczenia jako osobie samotnie wychowującej dziecko, jeśli w roku podatkowym pozostaje w związku małżeńskim bez prawomocnego orzeczenia rozwodu, a małżonek nie został pozbawiony praw rodzicielskich ani nie odbywa kary pozbawienia wolności.

W sytuacji naprzemiennego wychowywania dziecka przez oboje rodziców, gdy pełną kwotę świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci pobiera wyłącznie jeden z rodziców, preferencyjne opodatkowanie jako osoba samotnie wychowująca dziecko nie przysługuje temu rodzicowi.