Sprzedaż nieruchomości nabytej w drodze spadku, po rozwiązaniu umowy o dożywocie, nie stanowi źródła przychodu skutkującego obowiązkiem podatkowym, jeśli od pierwotnego nabycia przez spadkodawcę upłynął okres ponad pięciu lat.

Rozwiązanie umowy dożywocia i ponowne przeniesienie udziału w nieruchomości stanowi nabycie w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, określając nowe rozpoczęcie biegu pięcioletniego terminu dla celów podatkowych.

Zbycie nieruchomości nabytej w drodze umowy dożywocia, dokonane przed upływem pięcioletniego terminu od nabycia, stanowi źródło przychodu na gruncie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT i podlega opodatkowaniu zgodnie z art. 30e, przy czym koszty uzyskania przychodu mogą obejmować udokumentowane wydatki poniesione na rzecz dożywotnika.

Rozwiązanie umowy o dożywocie, skutkujące ponownym nabyciem nieruchomości, traktowane jest jako nowe nabycie dla celów art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, rozpoczynając bieg pięcioletniego terminu, który kończy się upływem roku, w którym następuje rozwiązanie umowy.

Przeniesienie własności nieruchomości na podstawie umowy dożywocia, mimo że jest czynnością odpłatną, nie skutkuje powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu, o ile jego wartość nie jest możliwa do określenia zgodnie z art. 19 ustawy PIT.

Nabycie nieruchomości na podstawie umowy sprzedaży przez osobę, której wcześniej przysługiwał udział w nieruchomości na podstawie umowy dożywocia, nie spełnia warunków zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych przewidzianego dla nabycia pierwszego mieszkania, zgodnie z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Sprzedaż nieruchomości nabytej w drodze umowy dożywocia przed upływem pięciu lat od jej nabycia stanowi źródło przychodu podlegające opodatkowaniu dochodowym, przy czym dochód można ustalić jako różnicę między przychodem z odpłatnego zbycia a udokumentowanymi kosztami nabycia związanymi z realizacją zobowiązań umowy dożywocia.

Umowa o dożywocie, choć stanowi czynność odpłatną, nie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż brak jest możliwości ustalenia przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości przed upływem pięciu lat od jej nabycia.

W przypadku spadku, datą nabycia dla celów obliczania pięcioletniego okresu zwolnienia z podatku od zbycia nieruchomości jest data pierwotnego nabycia prawa przez spadkodawcę, jeżeli w wyniku zniesienia współwłasności nie doszło do przysporzenia majątkowego przekraczającego dotychczasowy udział.

Rozwiązanie umowy dożywocia i ponowne przeniesienie własności nieruchomości wywołuje skutek w postaci nowego nabycia nieruchomości, co oznacza, że pięcioletni okres określony w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT rozpoczyna bieg na nowo od daty tego przeniesienia.

Przekazanie nieruchomości w drodze umowy dożywocia nie stanowi nieodpłatnej dostawy towarów, lecz odpłatną dostawę, podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT. Jednakże, może korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, gdy od pierwszego zasiedlenia minęły ponad dwa lata.

Odpłatne zbycie nieruchomości, nabytej w ramach umowy dożywocia, przed upływem pięciu lat od daty jej nabycia, konstytuuje źródło przychodu podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT.

Umowa dożywocia stanowi podstawę do zaliczenia wartości lokalu niemieszkalnego do kosztów uzyskania przychodów poprzez odpisy amortyzacyjne. Lokal ten, jako używany środek trwały, może być amortyzowany indywidualną stawką nie wyższą niż 10%, zgodnie z art. 22j ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT.

Przekazanie nieruchomości w ramach umowy o dożywocie podlega opodatkowaniu jako odpłatna dostawa towarów. Jednakże, jeśli od pierwszego zasiedlenia upłynęły dwa lata, transakcja korzysta ze zwolnienia z VAT. Przekazanie to wiąże się również z korektą podatku naliczonego, ze względu na zmianę przeznaczenia nieruchomości.

Sprzedaż lokalu mieszkalnego nabytego w drodze umowy dożywocia przed upływem pięciu lat podlega opodatkowaniu na podstawie art. 30e ustawy o PIT; koszty uzyskania przychodu stanowią jedynie faktycznie poniesione, udokumentowane wydatki związane z nabyciem, a nie wartość lokalu z aktu notarialnego.

Zawarcie umowy dożywocia nie powoduje obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, nawet jeśli umowa zostanie zawarta przed upływem pięciu lat od nabycia nieruchomości, z uwagi na brak możliwości określenia przychodu zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Sprzedaż nieruchomości przez osoby fizyczne, spełniające definicję działalności gospodarczej w kontekście VAT, podlega opodatkowaniu jako dostawa towarów, lecz może korzystać z ustawowego zwolnienia od podatku, jeśli spełnione są warunki przewidziane w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.

W przypadku sprzedaży nieruchomości nabytej w drodze umowy dożywocia, koszty uzyskania przychodu stanowią jedynie faktycznie poniesione i udokumentowane wydatki związane z realizacją umowy dożywocia, a nie wartość nieruchomości określona w akcie notarialnym. Dochód podlega opodatkowaniu w oparciu o różnicę między przychodem ze sprzedaży a udokumentowanymi kosztami.

Rozwiązanie umowy dożywocia oraz zwrotne przeniesienie własności nieruchomości, stanowiące czynność restytucyjną, nie rodzi obowiązku zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych, gdyż nie jest czynnością wymienioną w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Rozwiązanie umowy dożywocia i zwrotne przeniesienie własności nieruchomości, jako czynność dokonywana w formie restytucyjnej, nie powoduje obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn, gdyż nie stanowi nowego przysporzenia majątkowego.

Rozwiązanie umowy o dożywocie skutkuje ponownym nabyciem nieruchomości przez dożywotnika, a pięcioletni okres zwolnienia z podatku od odpłatnego zbycia nieruchomości biegnie od końca roku rozwiązania umowy.

Przeznaczenie przychodu ze sprzedaży nieruchomości na cele mieszkaniowe, nawet przy czasowym wynajmowaniu zakupionego lokalu, uprawnia do ulgi mieszkaniowej według art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile spełnione są inne ustawowe warunki.

Zawarte w formie aktu notarialnego rozwiązanie umowy o dożywocie i zwrotne przeniesienie własności nieruchomości, dokonane za zgodą stron, nie skutkuje powstaniem po stronie dotychczasowego właściciela przychodu opodatkowanego na mocy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Umowa o dożywocie, na mocy której nabywca zobowiązuje się do zapewnienia dożywotniego utrzymania w zamian za przeniesienie prawa własności nieruchomości, nie stanowi odpłatnego zbycia w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a zatem nie powoduje powstania obowiązku podatkowego.