Rozwiązanie umowy dożywocia i zwrotne przeniesienie własności nieruchomości, jako czynność dokonywana w formie restytucyjnej, nie powoduje obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn, gdyż nie stanowi nowego przysporzenia majątkowego.

Rozwiązanie umowy o dożywocie skutkuje ponownym nabyciem nieruchomości przez dożywotnika, a pięcioletni okres zwolnienia z podatku od odpłatnego zbycia nieruchomości biegnie od końca roku rozwiązania umowy.

Przeznaczenie przychodu ze sprzedaży nieruchomości na cele mieszkaniowe, nawet przy czasowym wynajmowaniu zakupionego lokalu, uprawnia do ulgi mieszkaniowej według art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile spełnione są inne ustawowe warunki.

Zawarte w formie aktu notarialnego rozwiązanie umowy o dożywocie i zwrotne przeniesienie własności nieruchomości, dokonane za zgodą stron, nie skutkuje powstaniem po stronie dotychczasowego właściciela przychodu opodatkowanego na mocy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Umowa o dożywocie, na mocy której nabywca zobowiązuje się do zapewnienia dożywotniego utrzymania w zamian za przeniesienie prawa własności nieruchomości, nie stanowi odpłatnego zbycia w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a zatem nie powoduje powstania obowiązku podatkowego.

Sprzedaż nieruchomości przed upływem pięciu lat od jej nabycia na skutek rozwiązania umowy dożywocia jest opodatkowana 19% podatkiem dochodowym, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Okres pięcioletni liczy się od końca roku kalendarzowego nabycia.

Nabycie udziału w nieruchomości w drodze umowy dożywocia nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, jako czynność niewymieniona w katalogu tytułów opodatkowanych, co wyklucza zastosowanie zwolnienia przewidzianego w art. 4a ustawy o tym podatku.

Umowa dożywocia zawarta pomiędzy małżonkami podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, przy zastosowaniu stawki 2% obliczonej od wartości rynkowej przenoszonego udziału w nieruchomości.

Odpłatne zbycie mieszkania przed upływem pięciu lat od ponownego nabycia wskutek rozwiązania umowy dożywocia skutkuje powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu, gdyż nie upływa wymagany przepisami termin. Brak przeznaczenia środków na własne cele mieszkaniowe wyłącza możliwość uzyskania zwolnienia z tego tytułu.

Rozwiązanie umowy dożywocia skutkujące zwrotnym przeniesieniem własności nieruchomości nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, gdyż nie stanowi nabycia rzeczy lub praw majątkowych w rozumieniu art. 1 ustawy o tym podatku.

Rozwiązanie umowy dożywocia dokonane za zgodą stron nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, ponieważ nie mieści się w zamkniętym katalogu czynności opodatkowanych tym podatkiem, określonym w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Rozwiązanie umowy dożywocia i zwrot nieruchomości na dożywotnika stanowi źródło przychodu z odpłatnego zbycia, ale nie rodzi obowiązku podatkowego z uwagi na brak możliwości ustalenia podstawy opodatkowania.

Ustanowienie osobistej odpłatnej służebności mieszkania na czas nieoznaczony, podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych w wysokości 1% wartości świadczeń dla uprawnionego przez okres 10 lat lub w miarę ich wykonywania, a nie pełnej wartości nieruchomości.

Ustanowienie osobistej służebności mieszkania w zamian za ekwiwalentne świadczenia ma charakter odpłatny, a zatem nie podlega podatkowi od spadków i darowizn, jako że nie jest czynnością nieodpłatną.

Zbycie nieruchomości na podstawie umowy o dożywocie, dokonane po upływie 5 lat od końca roku kalendarzowego nabycia przez spadkodawców, nie rodzi obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli umowa dożywocia nie generuje przychodu podlegającego opodatkowaniu.

Umowa o dożywocie, mimo że stanowi odpłatne zbycie nieruchomości, nie prowadzi do powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ przy tej umowie brak jest ceny lub wartości rynkowej nieruchomości wymaganej do ustalenia przychodu.

Umowa o dożywocie, jako odpłatne zbycie nieruchomości przed upływem pięciu lat od nabycia, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie rodzi obowiązku podatkowego, gdy termin upłynął od pierwotnego nabycia nieruchomości przez spadkodawcę, redefiniując przyjście do posiadania w kontekście wspólności majątkowej małżeńskiej.

Zawarcie umowy o dożywocie dotyczącej nieruchomości, przed upływem pięciu lat od jej nabycia, nie skutkuje powstaniem przychodu w rozumieniu art. 10 ust.1 pkt 8 ustawy o PIT, a tym samym nie rodzi obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

Umowa dożywocia dotycząca przekazania nieruchomości, objętej ulgą mieszkaniową z art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn, nie skutkuje cofnięciem ulgi, o ile nabywca kontynuuje zamieszkiwanie w nieruchomości przez 5 lat.

Zwrot środków pieniężnych otrzymanych od beneficjenta umowy dożywocia po ich wcześniejszym przekazaniu tytułem renty nie stanowi darowizny ani innego tytułu nabycia podlegającego podatkowi od spadków i darowizn.

Rozwiązanie umowy dożywocia zawartej w formie aktu notarialnego nie stanowi podstawy żądania zwrotu zapłaconego podatku od czynności cywilnoprawnych, w przypadku braku zaistnienia przesłanek z art. 11 tej ustawy.

Rozwiązanie umowy dożywocia stanowi ponowne nabycie nieruchomości, co skutkuje rozpoczęciem biegu pięcioletniego terminu dla oceny opodatkowania jej odpłatnego zbycia podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zbycie nieruchomości na podstawie umowy dożywocia, mimo odpłatnego charakteru, nie stanowi podstawy do określenia przychodu zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie podlega opodatkowaniu, jeśli następuje przed upływem pięciu lat od nabycia.

Koszty uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości można zaliczyć tylko w zakresie udokumentowanych wydatków poniesionych na rzecz dożywotnika w ramach umowy dożywocia. Brak dokumentacji pozbawia ich statusu kosztów uzyskania przychodu.