Podatnik sprawujący opiekę nad wnukami, niepełniący formalnie na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu funkcji rodziny zastępczej w danym roku podatkowym, nie jest uprawniony do skorzystania z ulgi na dzieci z art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W przypadku rozdzielenia rodziców bez formalnej zgody na podział ulgi prorodzinnej, oraz braku opieki naprzemiennej, ulgę podatkową w pełnej wysokości może odliczyć jedynie rodzic, u którego dzieci mają ustalone miejsce zamieszkania (art. 27f ust. 4 ustawy o PDOF).

Odliczenie ulgi prorodzinnej, o której mowa w art. 27f ust. 1 ustawy o PIT, nie przysługuje podatnikowi od miesiąca kalendarzowego, w którym dziecko zostało, na podstawie orzeczenia sądu, umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe nieodpłatne utrzymanie.

Podatnikowi, który faktycznie sprawuje pieczę nad małoletnim dzieckiem przebywającym u niego na podstawie orzeczenia sądu w ramach postępowania adopcyjnego, przysługuje prawo do ulgi prorodzinnej, mimo że formalne przysposobienie nie zostało zakończone w danym roku podatkowym.

Osoba wychowująca dziecko w systemie pieczy naprzemiennej nie kwalifikuje się do preferencyjnego opodatkowania dochodów jako samotnie wychowujący dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli obojgu rodzicom przysługuje świadczenie wychowawcze na podstawie art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

Podatnik, utrzymujący pełnoletnie dziecko uczące się w publicznej szkole artystycznej, któremu nie przysługuje dochód podlegający opodatkowaniu, jest uprawniony do ulgi prorodzinnej zgodnie z art. 27f ust. 6 ustawy PIT, niezależnie od trybu kształcenia.

Podatnik, który realnie wykonuje władzę rodzicielską oraz obowiązek alimentacyjny wobec czworga dzieci, w tym dzieci pełnoletnich uczących się, ma prawo do ulgi rodzinnej 4+ na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 153 ustawy o PIT, niezależnie od wspólnego zamieszkiwania z dziećmi.

W przypadku braku porozumienia rodziców co do podziału ulgi prorodzinnej, ulga w całości przysługuje rodzicowi, przy którym dziecko ma ustalone miejsce zamieszkania i który faktycznie sprawuje nad nim opiekę codzienną, zgodnie z art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W przypadku, gdy dzieci stale zamieszkują z jednym z rodziców, który faktycznie sprawuje nad nimi opiekę, a drugi nie wykonuje stałej pieczy, ten rodzic jest uprawniony do pełnego odliczenia ulgi prorodzinnej na dzieci.

Podatnik, który faktycznie wykonuje władzę rodzicielską oraz zapewnia stałą opiekę nad dziećmi, jest uprawniony do pełnego odliczenia ulgi prorodzinnej, niezależnie od formalnie współdzielonej władzy rodzicielskiej, jeśli drugi rodzic nie spełnia tych obowiązków.

W przypadku braku porozumienia między rodzicami co do podziału ulgi prorodzinnej, faktyczne rozliczenie ulgi w zeznaniach podatkowych uznawane jest za dorozumiane porozumienie stron, co wyklucza roszczenia o pełne odliczenie przez jednego z rodziców.

W przypadku braku opieki naprzemiennej oraz stałego zamieszkania dzieci u jednego z rodziców, prawo do odliczenia 100% ulgi prorodzinnej przysługuje temu rodzicowi, o ile faktycznie wykonuje władzę rodzicielską nad dziećmi (art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z Kodeksem cywilnym).

Podatnik, którego niepełnoletnie dziecko posiadało orzeczenie o niepełnosprawności przez część roku podatkowego, może skorzystać z ulgi prorodzinnej w pełnej wysokości, niezależnie od przekroczenia limitu dochodów, zgodnie z art. 27f ust. 2e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odliczenie ulgi prorodzinnej, o której mowa w art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przysługuje podatnikowi rzeczywiście wykonującemu władzę rodzicielską, w tym sprawującemu codzienną opiekę i zabezpieczającemu potrzeby małoletnich dzieci.

Podatnik, u którego dzieci nie mają miejsca zamieszkania ustalonego przez sąd, nie jest uprawniony do odliczenia ulgi prorodzinnej, mimo braku porozumienia z drugim rodzicem i faktycznego wykonywania władzy rodzicielskiej, w sytuacji gdy miejsce zamieszkania dzieci ustalono przy drugim rodzicu (art. 27f ust. 4 ustawy o PIT).

W przypadku braku porozumienia rodziców i umiejscowienia dzieci na stałe u jednego z nich, ulga prorodzinna przysługuje wyłącznie temu rodzicowi, u którego dzieci mieszkają, niezależnie od realnego wykonywania władzy rodzicielskiej przez drugiego rodzica.

Prawo do ulgi prorodzinnej przysługuje, gdy podatnik spełnia przesłanki sprawowania władzy rodzicielskiej, opiekuna prawnego lub pieczy zastępczej na mocy orzeczenia sądu. Pełnomocnictwo nie jest uznawane za równoważne z tymi pozycjami.

Dla nabycia prawa do ulgi prorodzinnej na dziecko, konieczne jest łączne spełnienie przesłanek posiadania i faktycznego wykonywania władzy rodzicielskiej. Samo posiadanie władzy rodzicielskiej bez aktywnego uczestniczenia w codziennym wychowaniu dziecka nie uprawnia do ulgi.

Wyłączne prawo do ulgi prorodzinnej przysługuje temu z rodziców, który faktycznie wykonuje władzę rodzicielską, sprawując nad małoletnimi dziećmi bieżącą opiekę i zaspokajając ich potrzeby, niezależnie od formalnego posiadania tej władzy przez drugiego rodzica.

Jeżeli rodzice formalnie razem sprawują władzę rodzicielską, ale faktyczna opieka jest wykonywana przez jednego z rodziców, prawo do ulgi prorodzinnej przysługuje temu rodzicowi w pełnej wysokości. W przypadku pełnoletnich dzieci, podział ulgi zależy od faktycznego wykonywania obowiązku alimentacyjnego przez każdego z rodziców w danym okresie.

Prawo do ulgi prorodzinnej, zgodnie z art. 27f ustawy o PIT, przysługuje rodzicowi faktycznie wykonującemu władzę rodzicielską nad dzieckiem, w sytuacji, gdy dziecko zamieszkuje z tym rodzicem, niezależnie od formalnej przynależności tej władzy obojgu rodzicom.

W sytuacji rozwodu rodziców i faktycznego wypełniania wszystkich obowiązków wychowawczych oraz alimentacyjnych przez jednego z nich, podatnikowi temu przysługuje pełna ulga prorodzinna na małoletnie dziecko, a także 50% ulgi na dziecko pełnoletnie, gdy brak ustalenia odmiennych proporcji podziału ulgi z drugim rodzicem.

Ojciec ma prawo do odliczenia ulgi prorodzinnej na młodszą córkę w wysokości 50% za okres od stycznia do grudnia 2025 r., a na starszą córkę: 50% za okres styczeń-maj oraz 100% za okres czerwiec-grudzień 2025 r.

Osoba będąca w separacji faktycznej, bez prawomocnego orzeczenia sądu, nie spełnia przesłanek do uznania za osobę samotnie wychowującą dziecko w kontekście preferencyjnego opodatkowania; ulga prorodzinna przysługuje proporcjonalnie do ustaleń między rodzicami lub w pełni rodzicowi, u którego dzieci mają miejsce zamieszkania.