Podatnik, który faktycznie wykonuje władzę rodzicielską, pozostając w stałym kontakcie z dziećmi, ma prawo do skorzystania z ulgi prorodzinnej, nawet jeśli dzieci mieszkają z drugim rodzicem za granicą i nie podlegają wspólnemu zamieszkaniu.
Osobie, która w roku 2025 została rozwódką na mocy prawomocnego wyroku sądu, przysługuje prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego jako osoba samotnie wychowująca dzieci, gdy faktycznie sprawuje codzienną opiekę i ponosi koszty wychowania dzieci, natomiast prawo do ulgi prorodzinnej przysługuje za lata 2022–2025 ze względu na faktyczne wykonywanie władzy rodzicielskiej.
Matka małoletnich dzieci jest uprawniona do skorzystania z ulgi prorodzinnej w pełnej wysokości za okres od sierpnia do grudnia 2025 roku, a proporcjonalnie za okres od stycznia do lipca 2025 roku, z racji wykonywania faktycznej władzy rodzicielskiej i zamieszkiwania dzieci z nią.
Podatnik wykonujący faktycznie wyłącznie władzę rodzicielską ma prawo do pełnego odliczenia ulgi prorodzinnej, nawet jeśli drugi rodzic formalnie posiada prawa rodzicielskie, ale ich faktycznie nie wykonuje.
Podatnikowi nie przysługuje ulga prorodzinna na małoletnie dziecko, gdy łączny dochód małżonków przekracza próg 112 000 zł, nawet przy posiadaniu dwojga dzieci, z których jedno osiąga dochody wykluczające je z ulgi.
Podatnik nie ma prawa do ulgi prorodzinnej na małoletnie dzieci, jeżeli nie wykonuje faktycznie władzy rodzicielskiej. W przypadku pełnoletnich uczących się dzieci ulga przysługuje, jeżeli spełnione są warunki dotyczące dochodu oraz obowiązku alimentacyjnego.
W przypadku sprawowania faktycznej, równoprawnej opieki nad dziećmi przez obojga rodziców i braku porozumienia co do podziału ulgi prorodzinnej, odliczenie to należy podzielić w częściach równych między rodziców.
Prawo do odliczenia ulgi prorodzinnej przysługuje rodzicowi, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania, chyba że następuje porozumienie między rodzicami co do podziału odliczenia. W braku porozumienia i przy stałym zamieszkiwaniu dziecka z jednym z rodziców, drugi rodzic nie ma prawa do ulgi, nawet jeśli faktycznie uczestniczy w wychowywaniu dzieci.
W świetle art. 27f ust. 2e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatnik posiadający dziecko posiadające orzeczenie o niepełnosprawności jest uprawniony do ulgi prorodzinnej niezależnie od osiągniętego dochodu, co umożliwia korektę zeznań podatkowych za wcześniejsze lata, jeśli niepełnosprawność istnieje od urodzenia.
Matka ma prawo do całkowitego odliczenia ulgi prorodzinnej na dwoje dzieci po rozwodzie z uwagi na fakt, że tylko ona faktycznie wykonuje opiekę oraz wychowanie dzieci, podczas gdy ojciec ogranicza się jedynie do regularnych kontaktów i płacenia alimentów.
Rodzicom rozwiedzionym, w przypadku braku porozumienia i stałego zamieszkiwania dzieci z jednym rodzicem, ulga prorodzinna przysługuje w pełni temu rodzicowi, u którego dzieci faktycznie mają miejsce zamieszkania.
Rozwiedziony podatnik sprawujący naprzemienną opiekę nad dziećmi może skorzystać z ulgi podatkowej dla osoby samotnie wychowującej dzieci, jeżeli nie odbiera świadczenia 800+ w podziale na rodziców.
Preferencyjne opodatkowanie dla osoby samotnie wychowującej dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy PIT wymaga formalnego potwierdzenia sytuacji osobistej podatnika w postaci orzeczenia separacji bądź pozbawienia praw rodzicielskich współmałżonka.
Obcokrajowiec będący polskim rezydentem podatkowym może skorzystać z ulgi prorodzinnej na dzieci zamieszkałe poza granicami Polski, jeśli rzeczywiście wykonuje władzę rodzicielską oraz spełnia wszystkie ustawowe warunki rozliczenia tej ulgi.
Podatnikowi, który faktycznie wykonuje władzę rodzicielską, przysługuje prawo do całości ulgi prorodzinnej, nawet jeśli oboje rodziców formalnie mają pełnię władzy rodzicielskiej, ale tylko jedno z nich realizuje codzienną pieczę nad dziećmi.
Podatnik, który w trakcie roku podatkowego nie pozostawał przez cały rok w związku małżeńskim, ma prawo do odliczenia 100% ulgi prorodzinnej, o ile jego indywidualny dochód nie przekracza 56 000 zł, a podział proporcji ulgi został ustalony w sposób dowolny przez rodziców.
Opiekunowi tymczasowemu ustanowionemu na podstawie przepisów o pomocy obywatelom Ukrainy nie przysługuje ulga prorodzinna, o której mowa w art. 27f ustawy o PIT, ponieważ nie pełni on funkcji opiekuna prawnego w rozumieniu tej ustawy.
Ulga prorodzinna przysługuje na pełnoletnie dzieci z niepełnosprawnością oraz studentów do 25 roku życia, niezależnie od wysokości dochodów rodziców, przy spełnieniu obowiązku alimentacyjnego i utrzymaniu dziecka w ścisłym rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Podatnik, który przez cały rok podatkowy pozostaje w związku małżeńskim, może zastosować limit dochodów 112 000 zł określony w art. 27f ustawy o PIT w celu naliczenia ulgi prorodzinnej, nawet jeśli małżonek uzyskuje dochody wyłącznie za granicą.
Rodzic wykonujący faktycznie władzę rodzicielską, nawet bez porozumienia z drugim rodzicem, który nie uczestniczy w wychowaniu, uprawniony jest do odliczenia 100% ulgi prorodzinnej.
Podatnik, który jednocześnie stosuje opodatkowanie liniowe w działalności gospodarczej, nie jest uprawniony do preferencyjnego rozliczenia podatku jako osoba samotnie wychowująca dziecko od dochodów opodatkowanych według skali podatkowej. Ponadto przekroczenie limitów dochodowych wyklucza zastosowanie ulgi prorodzinnej.
Ulga prorodzinna za rok podatkowy 2025 przysługuje w równych częściach obojgu rodzicom do czasu zmiany miejsca zamieszkania dzieci. Po zmianie miejsca zamieszkania na wyłączne z jednym z rodziców, pełni on uprawnienia do odliczenia całej ulgi prorodzinnej.
W przypadku braku porozumienia rodziców co do podziału ulgi prorodzinnej oraz gdy miejsce zamieszkania dzieci jest u jednej z rodziców, ulga prorodzinna przysługuje temu rodzicowi, u którego dzieci mają miejsce zamieszkania, zgodnie z art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.