Prawo do ulgi prorodzinnej przysługuje w 100% wnioskodawczyni na małoletnie dzieci, o ile faktycznie wykonuje władzę rodzicielską, z uwagi na nieregularne kontakty ojca. W przypadku pełnoletniego dziecka, ulgę można odliczyć proporcjonalnie z ojcem, chyba że rodzice ustalą inaczej.

Dla uznania prawa do ulgi prorodzinnej, podatnik musi wykazać formalną więź rodzicielską, opiekę prawną lub funkcję rodziny zastępczej w odniesieniu do dziecka, zgodnie z art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wykonywanie faktycznej opieki bez podstawy prawnej nie spełnia tych kryteriów.

Podatnik ma prawo nie odliczać części składek w PIT-36L, co zwiększa limit zwrotu ulgi prorodzinnej w PIT-37, jeżeli nie skorzystał z tego prawa, wynikającego z art. 27f ustawy o PIT, w zeznaniu podatkowym.

Ulga prorodzinna na małoletnie dziecko przysługuje tylko wtedy, gdy rodzic faktycznie wykonuje władzę rodzicielską i w przypadku braku porozumienia odliczenie przysługuje rodzicowi, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania. System opieki naprzemiennej oraz uzgodnienia rodziców mogą zmieniać tę sytuację.

Matka, która po rozwodzie faktycznie wykonuje władzę rodzicielską nad małoletnimi dziećmi, jest uprawniona do skorzystania z ulgi prorodzinnej, o ile spełnia ustawowe warunki, niezależnie od ograniczonego kontaktu dzieci z ojcem i jego zobowiązań alimentacyjnych.

W przypadku braku skutecznego porozumienia rodziców o podziale ulgi prorodzinnej, pełne odliczenie przysługuje rodzicowi, u którego dzieci mają stałe miejsce zamieszkania w rozumieniu Kodeksu cywilnego.

Zaginięcie małżonka nie tworzy domniemania statusu osoby samotnie wychowującej dziecko dla celów podatkowych, o ile osoba wnioskująca nie spełnia przesłanek art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. nie jest rozwódką, wdową, czy inną osobą enumeratywnie wymienioną w ustawie.

W przypadku braku porozumienia między rodzicami sprawującymi naprzemienną opiekę nad dziećmi, każdemu z nich przysługuje możliwość odliczenia ulgi prorodzinnej po połowie, pod warunkiem rzeczywistego wykonywania władzy rodzicielskiej.

W przypadku gdy faktyczne wykonywanie władzy rodzicielskiej i zapewnianie codziennej opieki nad dziećmi spoczywa wyłącznie na jednym z rodziców, przysługuje temu rodzicowi prawo do odliczenia 100% ulgi prorodzinnej, mimo formalnego istnienia związku małżeńskiego z drugim rodzicem, który nie uczestniczy w codziennym wychowaniu.

W przypadku braku porozumienia co do podziału ulgi prorodzinnej między rozwiedzionymi rodzicami sprawującymi wspólnie pieczę naprzemienną nad małoletnimi dziećmi, ulga prorodzinna przysługuje każdemu z rodziców w równych częściach, nawet jeśli miejsce zamieszkania dzieci zostało administracyjnie ustalone przy jednym z rodziców.

Ustalenie, że umowa notarialna bez orzeczenia sądu lub umowy ze starostą nie stanowi przesłanki do uzyskania ulgi prorodzinnej na dziecko małoletnie w ramach rodziny zastępczej, zgodnie z art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Podatnik, który wykonuje władzę rodzicielską i obowiązki alimentacyjne wobec co najmniej czworga dzieci, może korzystać z ulgi dla rodzin 4+, niezależnie od przekroczenia przychodów 85 528 zł z określonych źródeł dochodu, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 153 ustawy o PIT.

Podatnik, który sprawuje faktyczną władzę rodzicielską nad dziećmi mieszkającymi za granicą i spełnia inne ustawowe kryteria, ma prawo do pełnego odliczenia ulgi prorodzinnej na mocy art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, niezależnie od miejsca zamieszkania dzieci.

Rodzic prowadzący działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadzie ryczałtu lub dziecko osiągające przychody w ten sposób nie mogą korzystać z preferencyjnego opodatkowania ani z ulgi prorodzinnej, nawet jeśli przychody dziecka nie przekraczają określonych limitów.

Osobie samotnie wychowującej pełnoletnie dziecko niepełnosprawne, które uzyskuje zasiłek pielęgnacyjny, przysługuje prawo do preferencyjnego sposób opodatkowania oraz odliczeń w ramach ulg podatkowych, niezależnie od wysokości dochodów dziecka. Znaczenie mają spełnione kryteria wynikające z ustawowych przepisów związanych z opieką oraz obowiązkiem alimentacyjnym.

Osoba nie może być uznana za samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, jeśli w roku rozliczeniowym pozostawała w związku małżeńskim bez orzeczenia separacji lub rozwodu. W przypadku ulgi prorodzinnej, pełna ulga przysługuje rodzicowi wykonującemu wyłączną pieczę nad dzieckiem, jeśli drugi rodzic ma ograniczoną władzę rodzicielską.

Osoba, która nie samotnie sprawuje opiekę rodzicielską, nie ma prawa do preferencyjnego rozliczenia jako samotnie wychowująca dzieci, lecz może odliczyć pełną ulgę prorodzinną, jeśli dzieci mieszkają z nią i brak porozumienia z drugim rodzicem. (Dot. art. 6 ust. 4c i art. 27f ustawy o PIT).

W braku porozumienia rodziców, którzy nie sprawują opieki naprzemiennej, ulga prorodzinna przysługuje rodzicowi, z którym dziecko ma stałe miejsce zamieszkania. Stosowanie odliczenia w częściach równych nie dotyczy przypadków opieki stale koncentrującej się przy jednym rodzicu.

Podatnik, który faktycznie wykonuje władzę rodzicielską, pozostając w stałym kontakcie z dziećmi, ma prawo do skorzystania z ulgi prorodzinnej, nawet jeśli dzieci mieszkają z drugim rodzicem za granicą i nie podlegają wspólnemu zamieszkaniu.

Osobie, która w roku 2025 została rozwódką na mocy prawomocnego wyroku sądu, przysługuje prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego jako osoba samotnie wychowująca dzieci, gdy faktycznie sprawuje codzienną opiekę i ponosi koszty wychowania dzieci, natomiast prawo do ulgi prorodzinnej przysługuje za lata 2022–2025 ze względu na faktyczne wykonywanie władzy rodzicielskiej.

Matka małoletnich dzieci jest uprawniona do skorzystania z ulgi prorodzinnej w pełnej wysokości za okres od sierpnia do grudnia 2025 roku, a proporcjonalnie za okres od stycznia do lipca 2025 roku, z racji wykonywania faktycznej władzy rodzicielskiej i zamieszkiwania dzieci z nią.

Podatnik wykonujący faktycznie wyłącznie władzę rodzicielską ma prawo do pełnego odliczenia ulgi prorodzinnej, nawet jeśli drugi rodzic formalnie posiada prawa rodzicielskie, ale ich faktycznie nie wykonuje.

Podatnikowi nie przysługuje ulga prorodzinna na małoletnie dziecko, gdy łączny dochód małżonków przekracza próg 112 000 zł, nawet przy posiadaniu dwojga dzieci, z których jedno osiąga dochody wykluczające je z ulgi.