Podatnik, który wykonuje władzę rodzicielską i obowiązki alimentacyjne wobec co najmniej czworga dzieci, może korzystać z ulgi dla rodzin 4+, niezależnie od przekroczenia przychodów 85 528 zł z określonych źródeł dochodu, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 153 ustawy o PIT.

Podatnik, który sprawuje faktyczną władzę rodzicielską nad dziećmi mieszkającymi za granicą i spełnia inne ustawowe kryteria, ma prawo do pełnego odliczenia ulgi prorodzinnej na mocy art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, niezależnie od miejsca zamieszkania dzieci.

Rodzic prowadzący działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadzie ryczałtu lub dziecko osiągające przychody w ten sposób nie mogą korzystać z preferencyjnego opodatkowania ani z ulgi prorodzinnej, nawet jeśli przychody dziecka nie przekraczają określonych limitów.

Osobie samotnie wychowującej pełnoletnie dziecko niepełnosprawne, które uzyskuje zasiłek pielęgnacyjny, przysługuje prawo do preferencyjnego sposób opodatkowania oraz odliczeń w ramach ulg podatkowych, niezależnie od wysokości dochodów dziecka. Znaczenie mają spełnione kryteria wynikające z ustawowych przepisów związanych z opieką oraz obowiązkiem alimentacyjnym.

Osoba nie może być uznana za samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, jeśli w roku rozliczeniowym pozostawała w związku małżeńskim bez orzeczenia separacji lub rozwodu. W przypadku ulgi prorodzinnej, pełna ulga przysługuje rodzicowi wykonującemu wyłączną pieczę nad dzieckiem, jeśli drugi rodzic ma ograniczoną władzę rodzicielską.

Osoba, która nie samotnie sprawuje opiekę rodzicielską, nie ma prawa do preferencyjnego rozliczenia jako samotnie wychowująca dzieci, lecz może odliczyć pełną ulgę prorodzinną, jeśli dzieci mieszkają z nią i brak porozumienia z drugim rodzicem. (Dot. art. 6 ust. 4c i art. 27f ustawy o PIT).

W braku porozumienia rodziców, którzy nie sprawują opieki naprzemiennej, ulga prorodzinna przysługuje rodzicowi, z którym dziecko ma stałe miejsce zamieszkania. Stosowanie odliczenia w częściach równych nie dotyczy przypadków opieki stale koncentrującej się przy jednym rodzicu.

Podatnik, który faktycznie wykonuje władzę rodzicielską, pozostając w stałym kontakcie z dziećmi, ma prawo do skorzystania z ulgi prorodzinnej, nawet jeśli dzieci mieszkają z drugim rodzicem za granicą i nie podlegają wspólnemu zamieszkaniu.

Osobie, która w roku 2025 została rozwódką na mocy prawomocnego wyroku sądu, przysługuje prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego jako osoba samotnie wychowująca dzieci, gdy faktycznie sprawuje codzienną opiekę i ponosi koszty wychowania dzieci, natomiast prawo do ulgi prorodzinnej przysługuje za lata 2022–2025 ze względu na faktyczne wykonywanie władzy rodzicielskiej.

Matka małoletnich dzieci jest uprawniona do skorzystania z ulgi prorodzinnej w pełnej wysokości za okres od sierpnia do grudnia 2025 roku, a proporcjonalnie za okres od stycznia do lipca 2025 roku, z racji wykonywania faktycznej władzy rodzicielskiej i zamieszkiwania dzieci z nią.

Podatnik wykonujący faktycznie wyłącznie władzę rodzicielską ma prawo do pełnego odliczenia ulgi prorodzinnej, nawet jeśli drugi rodzic formalnie posiada prawa rodzicielskie, ale ich faktycznie nie wykonuje.

Podatnikowi nie przysługuje ulga prorodzinna na małoletnie dziecko, gdy łączny dochód małżonków przekracza próg 112 000 zł, nawet przy posiadaniu dwojga dzieci, z których jedno osiąga dochody wykluczające je z ulgi.

Podatnik nie ma prawa do ulgi prorodzinnej na małoletnie dzieci, jeżeli nie wykonuje faktycznie władzy rodzicielskiej. W przypadku pełnoletnich uczących się dzieci ulga przysługuje, jeżeli spełnione są warunki dotyczące dochodu oraz obowiązku alimentacyjnego.

Prawo do odliczenia ulgi prorodzinnej przysługuje rodzicowi, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania, chyba że następuje porozumienie między rodzicami co do podziału odliczenia. W braku porozumienia i przy stałym zamieszkiwaniu dziecka z jednym z rodziców, drugi rodzic nie ma prawa do ulgi, nawet jeśli faktycznie uczestniczy w wychowywaniu dzieci.

W przypadku sprawowania faktycznej, równoprawnej opieki nad dziećmi przez obojga rodziców i braku porozumienia co do podziału ulgi prorodzinnej, odliczenie to należy podzielić w częściach równych między rodziców.

W świetle art. 27f ust. 2e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatnik posiadający dziecko posiadające orzeczenie o niepełnosprawności jest uprawniony do ulgi prorodzinnej niezależnie od osiągniętego dochodu, co umożliwia korektę zeznań podatkowych za wcześniejsze lata, jeśli niepełnosprawność istnieje od urodzenia.

Matka ma prawo do całkowitego odliczenia ulgi prorodzinnej na dwoje dzieci po rozwodzie z uwagi na fakt, że tylko ona faktycznie wykonuje opiekę oraz wychowanie dzieci, podczas gdy ojciec ogranicza się jedynie do regularnych kontaktów i płacenia alimentów.

Rodzicom rozwiedzionym, w przypadku braku porozumienia i stałego zamieszkiwania dzieci z jednym rodzicem, ulga prorodzinna przysługuje w pełni temu rodzicowi, u którego dzieci faktycznie mają miejsce zamieszkania.

Rozwiedziony podatnik sprawujący naprzemienną opiekę nad dziećmi może skorzystać z ulgi podatkowej dla osoby samotnie wychowującej dzieci, jeżeli nie odbiera świadczenia 800+ w podziale na rodziców.

Preferencyjne opodatkowanie dla osoby samotnie wychowującej dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy PIT wymaga formalnego potwierdzenia sytuacji osobistej podatnika w postaci orzeczenia separacji bądź pozbawienia praw rodzicielskich współmałżonka.

Obcokrajowiec będący polskim rezydentem podatkowym może skorzystać z ulgi prorodzinnej na dzieci zamieszkałe poza granicami Polski, jeśli rzeczywiście wykonuje władzę rodzicielską oraz spełnia wszystkie ustawowe warunki rozliczenia tej ulgi.

Podatnikowi, który faktycznie wykonuje władzę rodzicielską, przysługuje prawo do całości ulgi prorodzinnej, nawet jeśli oboje rodziców formalnie mają pełnię władzy rodzicielskiej, ale tylko jedno z nich realizuje codzienną pieczę nad dziećmi.

Podatnik, który w trakcie roku podatkowego nie pozostawał przez cały rok w związku małżeńskim, ma prawo do odliczenia 100% ulgi prorodzinnej, o ile jego indywidualny dochód nie przekracza 56 000 zł, a podział proporcji ulgi został ustalony w sposób dowolny przez rodziców.