Ulga prorodzinna przysługuje rodzicowi wychowującemu dziecko niepełnosprawne, nawet jeśli jego dochód przekroczył limit dochodowy, o ile orzeczenie o niepełnosprawności potwierdza wczesne dzieciństwo jako początek niepełnosprawności (art. 27f ust. 2e ustawy o PIT).

Dla ustalenia limitu dodatkowego zwrotu z tytułu ulgi na dzieci, pomniejszenie sumy składek na ubezpieczenie zdrowotne przewidziane art. 27f ust. 9 pkt 2 uPIT dotyczy jedynie składek odliczonych w formie określonej w art. 45 ust. 1a pkt 2, a nie składek zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów.

Prawo do ulgi prorodzinnej oraz ulgi dla rodzin 4+ nie jest uzależnione od miejsca zamieszkania dzieci; decydujące jest wykonywanie władzy rodzicielskiej oraz obowiązku alimentacyjnego względem dzieci.

Prawo do ulgi prorodzinnej i ulgi 4+ uzależnione jest od faktycznego wykonywania władzy rodzicielskiej nad dziećmi, co wyklucza takie uprawnienie w przypadku braku faktycznej opieki, mimo formalnego posiadania władzy rodzicielskiej.

Osoba rozwiedziona, samodzielnie wychowująca dziecko, przy spełnieniu ustawowych warunków, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca oraz do ulgi prorodzinnej, jeżeli faktycznie sprawuje samodzielną pieczę nad dzieckiem i nie ma miejsca współdzielenia opieki z drugim rodzicem.

W przypadku skorzystania z ulgi prorodzinnej, przekroczenie limitu dochodu przez pełnoletnie dziecko wyklucza możliwość odliczenia ulgi na to dziecko, zaś przekroczenie łącznego dochodu przez rodziców uniemożliwia zastosowanie ulgi prorodzinnej na małoletnie dziecko.

Rodzice dziecka niepełnosprawnego są uprawnieni do odliczenia wydatków w ramach ulgi rehabilitacyjnej oraz prorodzinnej za lata wstecz, jeżeli orzeczenie o niepełnosprawności wskazuje wcześniejszą datę jej początku, mimo że orzeczenie wydano później. Przywileje te obowiązują również w okresie przed zmianą przepisów znoszących limity dochodów.

Opiekun prawny pełnoletniego, całkowicie ubezwłasnowolnionego niepełnosprawnego może skorzystać z ulgi prorodzinnej pod warunkiem spełnienia ustawowych przesłanek, w tym obowiązku alimentacyjnego, co uprawnia również do retrospektywnej korekty zeznań.

W sytuacji, gdy tylko jeden z rodziców rzeczywiście wykonuje władzę rodzicielską nad dzieckiem z poprzedniego związku, ulga prorodzinna przysługuje wyłącznie temu rodzicowi. W przypadku wspólnego rozliczenia małżonków, ulga ta może być odliczona od podatku wyliczonego na imię obojga małżonków, niezależnie od braku przysposobienia dziecka przez małżonka.

W okolicznościach braku porozumienia rodziców o wspólnej władzy rodzicielskiej i braku pieczy naprzemiennej, ulga prorodzinna 100% przysługuje rodzicowi, u którego dziecko zamieszkuje. Odliczenie to jest niemożliwe do podziału przy braku wspólnego miejsca zamieszkania lub sądowych rozstrzygnięć wskazujących na opiekę naprzemienną.

Podatnik sprawujący funkcję opiekuna prawnego oraz rodziny zastępczej nad małoletnim niepełnosprawnym dzieckiem, spełniający kryteria określone w art. 27f ustawy o PIT, ma prawo do ulgi prorodzinnej oraz ulgi rehabilitacyjnej, nawet przy dochodach przekraczających 112.000 zł, z uwagi na posiadanie przez dziecko orzeczenia o niepełnosprawności.

Osobie rozwiedzionej, ale faktycznie samotnie wychowującej dzieci przez połowę czasu, przysługuje prawo do preferencyjnego opodatkowania oraz ulgi prorodzinnej zgodnie z art. 6 ust. 4c i art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile spełnia ona formalne przesłanki prawne i nie zachodzą wyłączenia.

W okresie, w którym córka mieszkała z ojcem (styczeń-maj 2021 r.), matka nie wykonywała faktycznie władzy rodzicielskiej, co wykluczało prawo do ulgi prorodzinnej za ten czas. Prawo do pełnej ulgi przysługuje tylko w okresach, gdy dziecko faktycznie zamieszkuje z rodzicem wykonującym władzę rodzicielską.

Podatnik, który, sprawując władzę rodzicielską nad niepełnosprawnym dzieckiem, posiada orzeczenie o niepełnosprawności istniejącej od wczesnego dzieciństwa, nie jest objęty limitem dochodowym w odniesieniu do ulgi prorodzinnej, pomimo przekroczenia tego limitu w roku podatkowym 2024.

Gdy oboje rodziców, mających nieograniczoną władzę rodzicielską, wspólnie zamieszkuje z małoletnimi dziećmi, a brak jest porozumienia dotyczącego podziału ulgi prorodzinnej, ulga przysługuje im w wysokości 50% każdemu z rodziców, również w latach przyszłych, przy niezmienionym stanie faktycznym.

W sytuacji braku porozumienia między rodzicami w kwestii podziału ulgi prorodzinnej, jeśli dzieci na stałe zamieszkują z jednym rodzicem, odliczenie w pełnej wysokości przysługuje podatnikowi sprawującemu faktyczną pieczę, niezależnie od formalnego posiadania władzy rodzicielskiej przez drugiego rodzica.

Opiekunowi tymczasowemu, pełniącemu opiekę nad małoletnim obywatelem Ukrainy w Polsce, nie przysługuje prawo do ulgi prorodzinnej, gdyż instytucja ta nie jest tożsama z funkcją opiekuna prawnego zgodnie z art. 27f ust. 1 ustawy o PIT.

Rodzic, który faktycznie sprawuje pieczę nad dziećmi, pomimo posiadania przez oboje rodziców władzy rodzicielskiej, ma pełne prawo do ulgi prorodzinnej, jeśli drugi rodzic nie angażuje się aktywnie w codzienne wychowanie dzieci. Brak porozumienia w podziale ulgi nie wpływa na to uprawnienie, gdy dzieci zamieszkują z jednym z rodziców.

Osoba, która sprawuje faktyczną opiekę nad małoletnimi dziećmi, ma prawo do pełnego odliczenia ulgi prorodzinnej, nawet jeśli drugi rodzic formalnie posiada władzę rodzicielską, lecz nie uczestniczy w opiece i wychowywaniu dzieci.

W przypadku rozwodu i braku porozumienia odnośnie podziału ulgi prorodzinnej, ulga przysługuje w równych częściach obu rodzicom, u których dziecko ma miejsce zamieszkania do momentu, gdy jedno z rodziców faktycznie nie wykonuje całościowo pieczy nad dzieckiem, co uprawnia owego rodzica do całościowej ulgi.

W przypadku wspólnego rozliczenia podatkowego małżonków, ulga prorodzinna na dzieci przysługuje podatnikowi, który faktycznie wykonuje władzę rodzicielską nad dziećmi, nawet jeśli nie uzyskuje samodzielnie dochodów, o ile małżonek osiąga opodatkowane dochody.

Ulga prorodzinna przysługuje podatnikowi jedynie w przypadku, gdy dziecko spełnia ustawowe kryteria, w tym dochodowe, a całkowite dochody rodziców nie przekraczają ustalonego limitu. W sytuacji, gdy jedno z dzieci przekracza dochód określony w art. 6 ust. 4e ustawy, podatnik nie może skorzystać z ulgi na jakiekolwiek dziecko, jeżeli łączne dochody rodziców przekraczają 112 000 zł (art. 27f ust. 2 pkt

W sytuacji, gdy tylko jedno z rodziców faktycznie wykonuje władzę rodzicielską zgodnie z artykułem 27f ustawy o PIT, a orzeczenie nie wskazuje pieczy naprzemiennej, odliczenie ulgi prorodzinnej w całości przysługuje rodzicowi, u którego dzieci mają miejsce zamieszkania.