Umorzenie zadłużenia kredytowego, które spełnia przesłanki ustalone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r., może korzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego, a umorzenie należy uznać za przychód podlegający przepisom ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zwrot nienależnie pobranych świadczeń na podstawie nieważnej umowy kredytowej oraz związane z nimi odsetki ustawowe nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a wspomniane odsetki korzystają ze zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy.

Umorzona kwota kredytu mieszkaniowego, w części spełniającej warunki ustawowe i przeznaczonej na cele mieszkaniowe, może być objęta zaniechaniem poboru podatku dochodowego, jednak zaniechanie nie obejmie części kredytu przeznaczonych na refinansowanie, cele konsumpcyjne, opłaty manipulacyjne i sądowe.

Do przychodów z tytułu umorzenia kredytu hipotecznego zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego w części odpowiadającej wydatkom na cele mieszkaniowe zgodnie z art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT, natomiast pozostałej części kredytu, w szczególności związanej z refinansowaniem zadatku i innymi wydatkami konsumpcyjnymi, zaniechanie nie obejmuje.

Kwota zwrócona przez bank z tytułu nadpłaty kredytu hipotecznego nie stanowi przychodu podatkowego, natomiast kwota zwrotu kosztów zastępstwa procesowego podlega opodatkowaniu jako przychód z innych źródeł.

Umorzenie kredytu mieszkaniowego na cele wskazane w art. 21 ustawy PIT, spełniając przesłanki rozporządzenia z 2022 r., objęte jest zaniechaniem poboru podatku; natomiast wypłata rozliczeniowa od banku nie generuje przychodu, jeżeli nie stanowi dodatkowego przysporzenia majątkowego podatnika.

Kwota otrzymana na podstawie ugody pozasądowej jako odszkodowanie nie podlega zwolnieniu z podatku dochodowego, gdyż ugoda inna niż sądowa nie spełnia przesłanek zwolnienia, stanowiąc przychód z innych źródeł.

Zapłata kwoty na mocy ugody sądowej za świadczone usługi agencyjne w przypadku przedawnienia zobowiązań podatkowych za dany okres nie rodzi obowiązku podatkowego w zakresie VAT dla podatnika, wobec wygaśnięcia tych zobowiązań z mocy prawa.

Zarówno umorzenie zadłużenia kredytowego, jak i wypłata tytułem rozliczenia wzajemnych roszczeń mogą powodować powstanie przychodu podatkowego, jednakże zaniechanie poboru podatku od umorzonego kredytu jest możliwe, gdy spełnione są przesłanki zawarte w Rozporządzeniu Ministra Finansów dotyczącym kredytów mieszkaniowych.

Zwrot przez bank nienależnie pobranych środków w formie rat kapitałowo-odsetkowych nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i jest podatkowo obojętny dla kredytobiorcy.

Umorzenie kredytu konsumpcyjnego, poprzez zwiększenie kwoty na cele konsumpcyjne, nie kwalifikuje się do zaniechania poboru podatku na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych, natomiast zwrot nadpłaconych kwot oraz kosztów postępowania nie stanowi przysporzenia i nie podlega opodatkowaniu.

Kwoty wypłacone podatnikowi przez bank na podstawie ugody dotyczącej kredytu hipotecznego nie stanowią przychodu podatkowego w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie rodzą obowiązku podatkowego ani wystawienia informacji PIT-11. Otrzymane środki mają charakter restytucyjny, co wyklucza ich opodatkowanie.

Zwrot środków pieniężnych dokonany przez bank na rzecz kredytobiorcy, będący wynikiem ugody przewidującej naprawę wadliwej umowy kredytowej, nie stanowi przychodu podatkowego podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie powoduje definitywnego przysporzenia majątkowego.

Różnica między kwotą zadłużenia przed zawarciem ugody a kwotą po umorzeniu długu przez bank stanowi przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu jako nieodpłatne świadczenie.

Kwota zwrotu otrzymana od banku na mocy ugody nie stanowi przychodu podatkowego, jeżeli stanowi ekwiwalent wcześniej spłaconych środków w ramach kredytu hipotecznego, a nie przyrost majątku podatnika, zgodnie z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f.

Zwroty dokonane przez bank w wyniku zawartej ugody dotyczącej kredytu hipotecznego, stanowiące zwrot nienależnie pobranych kwot, nie powodują powstania podatkowego przychodu po stronie kredytobiorcy, co skutkuje neutralnością podatkową na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zwrot kosztów procesu w ramach ugody oraz potrącenie wzajemnych wierzytelności kredytobiorcy i banku w związku z umową kredytową, które nie powodują umorzenia wierzytelności, nie generuje po stronie kredytobiorcy przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zaniechanie poboru podatku dochodowego od umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego na cele mieszkaniowe, w myśl rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r., może być zastosowane wyłącznie w zakresie, w jakim kredyt został przeznaczony na wydatki mieszkaniowe objęte art. 21 ust. 25 ustawy o PIT, z wyłączeniem nierozłącznie związanego garażu posiadającego odrębną księgę wieczystą

W przypadku umorzenia części zobowiązań kredytowych, wartość umorzonych wierzytelności stanowi przychód z innych źródeł w świetle ustawy o PIT, chyba że nie spełniono przesłanek zaniechania poboru podatku. Natomiast zwrot nadpłaconych rat kredytu nie generuje przychodu podatkowego.

Zwrot odsetek od kredytu, które zostały wcześniej zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, stanowi przychód z działalności gospodarczej, a na podstawie obowiązującego prawa zwrot taki nie jest objęty zaniechaniem poboru podatku dochodowego.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów, zaniechanie poboru podatku dochodowego znajduje zastosowanie do umorzenia wierzytelności z tytułu kredytu zaciągniętego na nabycie lokalu mieszkalnego z antresolą, jednak nie obejmuje części kredytu przypadającej na zakup lokalu garażowego posiadającego odrębną księgę wieczystą.

Przystąpienie do długu nie czyni osoby przystępującej kredytobiorcą, więc dokonane w tym trybie umorzenie zadłużenia z tytułu kredytu hipotecznego nie uprawnia do skorzystania z ulgi podatkowej na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 2022 r.

Umorzenie przez bank zobowiązań kredytowych zaciągniętych na wyłącznie jedną inwestycję mieszkaniową nie skutkuje powstaniem dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, w świetle rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. dotyczącym zaniechania poboru podatku od takich wierzytelności.

Zwrot kwot wpłaconych uprzednio na rzecz banku w wyniku ugody nie powoduje powstania przychodu podatkowego, gdyż nie dochodzi do definitywnego zwiększenia majątku podatnika; nie jest możliwe zastosowanie zaniechania poboru podatku na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r., chyba że w części dotyczącej proporcjonalnych kosztów mieszkaniowych.