Umorzenie wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego oraz zwrot świadczeń spełnionych w ramach jego spłaty, będąc związanymi z nieruchomością mieszkaniową, mogą być objęte zaniechaniem poboru podatku dochodowego, pod warunkiem, że spełnione są przesłanki wynikające z rozporządzenia dotyczącego kredytów mieszkaniowych.
Umorzenie przez bank kredytu mieszkaniowego, zaciągniętego na cele mieszkaniowe przed 2015 r., stanowi przychód, podlegający zaniechaniu poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. Zaniechanie dotyczy wyłącznie umorzonych kwot, a nie obejmuje innych przychodów uzyskanych w wyniku ugody.
Zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot umorzonych z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego na cele mieszkaniowe możliwe jest pod warunkiem spełnienia kryteriów określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów; zwrot nadpłaconych środków nie stanowi przychodu, gdy nie prowadzi do trwałego przyrostu majątku podatnika.
Umorzenie wierzytelności kredytu mieszkaniowego stanowi przychód podatkowy, lecz zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r., można zaniechać poboru podatku od tego typu kredytów. Zwrot nadpłaconego kapitału nie stanowi przychodu podatkowego, jako zwrot własnych środków.
Zwrot środków z tytułu częściowej spłaty rat kapitałowo-odsetkowych na podstawie uzgodnionej ugody nie kreuje przychodu podatkowego na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych, gdyż zachodzi jedynie restytucja własnych, uprzednio wpłaconych środków przez podatnika.
W świetle przepisów o zaniechaniu poboru podatku, umorzenie kredytu hipotecznego udzielonego na cele mieszkaniowe oraz zwrot nadpłaconych środków nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Odsetki ustawowe naliczone z tytułu nieterminowej wypłaty nadpłaty kredytu hipotecznego, które są wolne od opodatkowania, nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Przysporzenia majątkowe z tytułu ugodowego umorzenia kredytu mieszkaniowego, na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów, oraz zwrot nadpłat z umowy kredytu, nie skutkują obowiązkiem podatkowym w podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie generują faktycznego wzrostu majątku.
Umorzona kwota kredytu hipotecznego, spełniająca przesłanki rozporządzenia Ministra Finansów o zaniechaniu poboru PIT, oraz zwrot nienależnie wpłaconych rat ani koszty procesu, nie stanowią przychodu podatkowego w rozumieniu ustawy o PIT oraz są obojętne podatkowo.
Kwota zwrócona na podstawie ugody sądowej z Bankiem, jako zwrot uprzednio wpłaconych świadczeń kredytowych stanowi operację neutralną podatkowo i nie podlega opodatkowaniu jako przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Momentem powstania przychodu z tytułu wynagrodzenia uzyskanego z ugody sądowej jest data jej zatwierdzenia przez sąd, co zgodnie z art. 12 ust. 3a ustawy o CIT objawia się jako przychód należny z działalności gospodarczej, rozpoznawany na zasadzie memoriałowej.
Umorzenie wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego udzielonego przed 2015 r. i zabezpieczonego hipotecznie może być objęte zaniechaniem poboru podatku, o ile kredyt był zaciągnięty na cele mieszkaniowe. Zwrot nadpłaconych środków nie stanowi przychodu podatkowego.
Kwota 13.250 zł uzyskana od banku w ramach ugody stanowi przychód z innych źródeł i podlega opodatkowaniu, jako przysporzenie majątkowe uzyskane przez odstąpienie od roszczeń kredytowych, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 i art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Umorzenie części kredytu hipotecznego uważa się za przychód z innych źródeł, lecz nie podlega ono opodatkowaniu z uwagi na zaniechanie poboru podatku, natomiast zwrot nadpłaconych rat nie generuje przychodu podatkowego.
Kara umowna za nieterminowe wykonanie umowy, o ile nie dotyczy wad lub zwłoki w usuwaniu wad, może być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów, a dniem jej poniesienia jest dzień zatwierdzenia ugody mediacyjnej przez sąd.
Zwrot nienależnie pobranych świadczeń z tytułu unieważnienia umowy kredytowej oraz wydatków związanych z kosztami zastępstwa procesowego nie stanowi przychodu do opodatkowania w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Odsetki za opóźnienie podlegają zwolnieniu podatkowemu zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 95b tej ustawy.
Na gruncie art. 11 ustawy o PIT, umorzenie części kredytu hipotecznego stanowi przychód podlegający opodatkowaniu, jednakże na mocy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. możliwe jest zaniechanie poboru podatku dochodowego, jeżeli kredyt przeznaczony był w całości na jedną inwestycję mieszkaniową.
Przychody z tytułu umorzenia części pożyczki hipotecznej, której środki wykorzystano na spłatę kredytu konsolidacyjnego na cele remontowe, nie kwalifikują się do zwolnienia z opodatkowania na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów, jako że zaniechanie poboru podatku dotyczy wyłącznie kredytów hipotecznych na cele mieszkaniowe.
Kwoty uzyskane przez spadkobiercę na mocy ugody z bankiem, dotyczące zwrotu nadpłat z tytułu kredytu frankowego spłaconego przez zmarłych rodziców, nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych ani nie powodują obowiązku podatkowego w zakresie podatku od spadków i darowizn.
Wzajemne potrącenie roszczeń oraz wypłata różnicy między świadczeniami w ramach rozliczenia kredytu hipotecznego nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu, gdyż nie skutkują one definitywnym przysporzeniem majątkowym dla podatnika.
Kwoty otrzymane z tytułu ugody z bankiem, będące zwrotem nadpłaconych środków kredytowych, nie stanowią przychodu podatkowego w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie prowadzą do nowego przysporzenia majątkowego podlegającego opodatkowaniu.
Środki zwrócone przez bank na mocy ugody, rozliczające przedterminową spłatę kredytu, nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jako że nie prowadzą do przysporzenia majątkowego podatników.
Koszt zwrotu nadpłat kredytu oraz wypłaconych odsetek ustawowych nie stanowi przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i jest neutralny podatkowo. Wypłacona kwota dotycząca kosztów zastępstwa procesowego również nie generuje przychodu podatkowego, nie powodując powstania zobowiązania do zapłaty podatku.
Zwrot środków wynikający z ugody sądowej, będący częścią nienależnie pobranych rat kredytu hipotecznego, nie jest przychodem podatkowym, gdyż nie stanowi przysporzenia majątkowego zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych.