Orzeczenie sądu o dziale spadku, które powoduje nabycie majątku przez uczestników w częściach przewyższających ich pierwotne udziały, podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) oraz art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o PCC.

Dochód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości przed upływem 5 lat od nabycia może być zwolniony z opodatkowania, jeżeli przychód ten zostanie przeznaczony na własne cele mieszkaniowe, w tym na spłatę kredytu hipotecznego oraz spłatę byłego małżonka w ramach podziału majątku wspólnego, pod warunkiem że całość uzyskanego dochodu zostanie wydatkowana w terminie określonym przez przepisy.

Zależna od przeznaczenia przychodów na cele mieszkaniowe realizacja wyroku sądu znosząca współwłasność mieszkania poprzez spłatę byłego małżonka kwalifikuje się jako wydatek na cele mieszkaniowe, zwolniony z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Sprzedaż działki nabytej w drodze darowizny, która następnie podlegała podziałowi współwłasności, nie stanowi źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu, jeżeli nie nastąpiło zwiększenie wartości majątku ponad pierwotny udział przy podziale współwłasności; pięcioletni okres liczony jest od pierwotnego nabycia.

Zapłata na rzecz byłego małżonka w postaci środków uzyskanych z odpłatnego zbycia lokalu osobistego, przeznaczona na nabycie udziału w nieruchomości służącej zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych wnioskodawcy, kwalifikuje się jako wydatek na własne cele mieszkaniowe, co uprawnia do skorzystania z ulgi podatkowej zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.

Wykładnia art. 10 ust. 5 i 7 ustawy o PIT wskazuje, że pięcioletni termin zwolnienia od opodatkowania przy zbyciu nieruchomości dotyczy daty nabycia przez spadkodawcę dla udziałów nabytych w drodze dziedziczenia. Dla udziału nabytego w ramach działu spadku, data nabycia to data działu. Kwoty spłat względem współspadkobierców oraz nieodzyskane koszty postępowania mogą stanowić koszty uzyskania przychodu

Sprzedaż nieruchomości nabytej w drodze działu spadku po spadkodawcach, której wartość przekracza pierwotny udział spadkowy, przed upływem pięciu lat od nabycia przez spadkobiercę, skutkuje powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Odpłatne zbycie udziału w nieruchomości poprzez zniesienie współwłasności, przed upływem pięciu lat od nabycia, stanowi źródło przychodu opodatkowane podatkiem dochodowym, jeśli następuje za odpłatnością, niezależnie od jego wartości. Zbycie takie uznaje się za odpłatne zbycie w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wydatkowanie przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości przed upływem pięciu lat, na spłatę byłego małżonka w ramach podziału majątku wspólnego, można uznać za wydatek na własne cele mieszkaniowe, uprawniający do zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Środki wydatkowane na spłatę byłego małżonka w wyniku podziału majątku wspólnego, w tym przekazane przyznaniu pełni prawa do wspólnej nieruchomości, stanowią koszty uzyskania przychodu w podatku dochodowym od osób fizycznych zgodnie z art. 22 ust. 6c ustawy o PIT.

Przekazanie lokalu małżonkowi jako odpłatna dostawa towarów na gruncie podatku VAT wymaga jednorazowej korekty podatku naliczonego, mimo zwolnienia transakcji z VAT, gdy następuje w ramach podziału majątku wspólnego i wiąże się z otrzymaniem spłaty.

Podstawę opodatkowania przy zniesieniu współwłasności nieruchomości, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, stanowi wartość rynkowa udziału nabytego ponad udział we współwłasności, a nie wysokość spłaty współwłaściciela.

Przychody z tytułu umorzenia części pożyczki hipotecznej, której środki wykorzystano na spłatę kredytu konsolidacyjnego na cele remontowe, nie kwalifikują się do zwolnienia z opodatkowania na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów, jako że zaniechanie poboru podatku dotyczy wyłącznie kredytów hipotecznych na cele mieszkaniowe.

Zniesienie współwłasności nieruchomości i spłata udziału mieszcząca się w przysługującym spadkobiercy udziale w spadku, dokonane po pięciu latach od nabycia, nie stanowi źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy.

Spłaty na rzecz współspadkobiercy w ramach umowy o dział spadku mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu z tytułu sprzedaży nieruchomości, o ile zostały faktycznie poniesione do momentu sprzedaży, a ich proporcjonalna część odpowiada zakupionym udziałom.

Odpłatne zniesienie współwłasności, przy którym jeden ze współwłaścicieli nabywa rzeczy lub prawa majątkowe ponad swój dotychczasowy udział, skutkuje obowiązkiem podatkowym wyłącznie dla tego nabywcy. Osoba przekazująca udział, która otrzymuje spłatę, nie jest zobowiązana do uiszczenia PCC, o ile nie zwiększa swojego udziału majątkowego.

Dział spadku ze spłatą powoduje powstanie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy o PCC, jeśli spadkobierca nabywa majątek przewyższający jego pierwotny udział w spadku, bez względu na wartość przyznanej spłaty.

Rekompensata z tytułu zapłaconego zaległego podatku oraz odsetek, będąca odszkodowaniem kompensacyjnym, nie stanowi przychodu z działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie podlega opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

Dokonanie wydatków na cele mieszkaniowe przed uzyskaniem przychodu ze sprzedaży nieruchomości wyklucza możliwość skorzystania z ulgi mieszkaniowej na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, chyba że wydatki te są pokryte zaliczką, zadatkiem lub środkami uzyskanymi na poczet ceny sprzedaży.

Odpłatne zniesienie współwłasności nieruchomości, dokonane w formie renty dożywotniej jako ekwiwalent przeniesienia własności, stanowi formę spłaty podlegającą opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Odpłatne zbycie udziału w nieruchomości nabytej w drodze spadku, dokonane po upływie 5 lat od daty nabycia przez spadkodawcę i do wysokości przysługującego udziału w spadku, nie skutkuje opodatkowaniem podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Przychodem z odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości, przed upływem pięciu lat od nabycia, jest zarówno kwota spłaty pieniężnej, jak i wartość zwolnionego zadłużenia kredytowego, a dochód z tego tytułu podlega opodatkowaniu 19% stawką podatku dochodowego.

Dział spadku ze spłatą nie powoduje nowego nabycia do celów podatkowych. Nieruchomości i ruchomości nabyte do wspólności małżeńskiej uznaje się za nabyte przez małżonków w całości od daty ich pierwotnego nabycia. Sprzedaż po upływie odpowiednich terminów podatkowych, tj. pięciu lat dla nieruchomości i pół roku dla ruchomości, nie generuje obowiązku podatkowego z tytułu PIT.

Dział spadku, polegający na przyznaniu jednemu ze spadkobierców całości nieruchomości za ekwiwalentną spłatę, nie stanowi odpłatnego zbycia w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy PIT. W konsekwencji, nie prowadzi to do powstania obowiązku podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.