Podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego, jeśli możliwe jest bezpośrednie przyporządkowanie zakupionych towarów i usług do czynności opodatkowanych. W przypadku towarów i usług wykorzystywanych zarówno do czynności opodatkowanych, jak i zwolnionych, odliczenie podatku następuje zgodnie z zasadami proporcjonalności, określonymi w art. 90 ustawy o VAT.
Jednostka samorządu terytorialnego, taka jak Gmina, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego proporcjonalnie do wykorzystywania towarów i usług do celów działalności gospodarczej, stosując prewspółczynnik jednostki, która bezpośrednio z nich korzysta dla celów opodatkowanych oraz nieopodatkowanych VAT.
Metoda ustalania prewspółczynnika oparta na udziale przychodów z działalności odpłatnej w całości przychodów z działalności odpłatnej i nieodpłatnej jest zgodna z przepisami i pozwala na proporcjonalne odliczenie podatku naliczonego, pod warunkiem dokonania korekty po zakończeniu roku podatkowego.
Gmina posiada uprawnienie do stosowania prewspółczynnika ilościowego przy odliczeniu VAT z tytułu wydatków na infrastrukturę wodociągową, o ile proporcja ta obiektywnie odzwierciedla wykorzystanie nabyć do czynności opodatkowanych, co zapewnia zgodność z zasadą neutralności podatku od towarów i usług.
Wprowadzanie nadwyżki energii elektrycznej do sieci przez prosumenta będącego jednostką samorządu terytorialnego stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT, z obowiązkiem wystawienia faktury i odprowadzenia podatku; prawo do odliczenia VAT zależy od prewspółczynnika, a poniżej 2% odliczenie nie przysługuje. Pozostałe koszty inwestycji nie dają prawa do odliczenia.
Świadczenie odpłatnych usług dostawy wody i odbioru ścieków przez gminę stanowi czynności opodatkowane VAT, nieobjęte zwolnieniem. Gminie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego za pomocą proporcji obliczonej na podstawie rzeczywistego zużycia infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej w zakresie działalności gospodarczej.
Rekompensata wypłacana przez jednostkę samorządu terytorialnego za zadania powierzone, obejmująca koszty i rozsądny zysk, nie stanowi wynagrodzenia za usługę, a tym samym nie wchodzi w skład podstawy opodatkowania VAT (art. 29a ust. 1 ustawy o VAT).
W sytuacji, gdy wydatek inwestycyjny nie da się wprost przypisać do działalności gospodarczej, do odliczenia VAT można zastosować prewspółczynnik ilościowy. Metoda ta, gdy odzwierciedla specyfikę wykonywanej działalności, może być bardziej miarodajna od klucza zawartego w rozporządzeniu MF.
Gmina ma prawo do stosowania pre-współczynnika metrażowego, gdyż jest on najbardziej reprezentatywny dla specyfiki działalności wodociągowej, umożliwiając prawidłowe odliczenie VAT poprzez rzeczywiste przyporządkowanie podatku naliczonego do czynności opodatkowanych.
Powiatowi, który ponosi wydatki inwestycyjne na budowę hali sportowej i lodowiska wykorzystywanych do działalności opodatkowanej, przysługuje prawo do odliczenia VAT, stosując prewspółczynnik czasowy, który dokładniej odzwierciedla proporcję rzeczywistego wykorzystania do działalności opodatkowanej niż prewspółczynnik według rozporządzenia Ministra Finansów.
Odpłatne udostępnianie hali sportowej przez Gminę na podstawie umowy najmu stanowi działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT, bez zwolnień, uznając Gminę za podatnika. Gmina może odliczać VAT od wydatków związanych z utrzymaniem hali zgodnie z pre-współczynnikiem obowiązującym dla działalności gospodarczej jednostki budżetowej.
W przypadku, gdy prewspółczynnik VAT nie przekracza 2%, organ jednostki samorządu terytorialnego, realizując projekt dotyczący majątku użytku publicznego, może określić prewspółczynnik na poziomie 0%, co skutkuje brakiem prawa do odliczenia VAT od poniesionych kosztów realizacji projektu.
Prewspółczynnik podatku VAT kalkulowany przez jednostki budżetowe, takie jak GOSiR, powinien uwzględniać specyfikę działalności zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów; alternatywne metody liczenia, bazujące na kryterium liczby wejść, nie są uznawane za bardziej reprezentatywne.
Podatnik, dokonując rocznej korekty podatku naliczonego, może zastosować bardziej reprezentatywny sposób określania proporcji, nie korygując poszczególnych okresów rozliczeniowych zakończonego roku podatkowego, zgodnie z art. 90c ust. 3 ustawy o VAT.
Świadczenie odpłatnych usług dostarczania wody przez jednostki samorządu terytorialnego stanowi działalność gospodarczą objętą opodatkowaniem VAT. W przypadku niewyłącznego wykorzystania infrastruktury do celów działalności gospodarczej, sposobem odliczania podatku naliczonego może być prewspółczynnik metrażowy, jeśli odzwierciedla specyfikę działalności.
Świadczenie przez gminę odpłatnych usług dostarczania wody na rzecz odbiorców zewnętrznych stanowi działalność gospodarczą i podlega opodatkowaniu VAT, niekorzystając ze zwolnienia z tego podatku. Stosowany pre-współczynnik metrażowy jest właściwą metodą ustalania obniżenia VAT, adekwatną do specyfiki działalności wodociągowej.
Jednostka samorządu terytorialnego ma prawo do zastosowania prewspółczynnika metrażowego w celu określenia proporcji odliczenia VAT naliczonego, gdyż ten sposób bardziej odpowiada specyfice jej działalności w zakresie dostaw wody, niż metoda wskazana w Rozporządzeniu.
Prewspółczynnik kalkulowany przez samorządową instytucję kultury, do odliczeń podatku VAT, powinien być określony metodą uwzględniającą specyfikę przewidzianą w Rozporządzeniu Ministra Finansów oraz obejmującą całość źródeł finansowania danej działalności, tak aby odzwierciedlać rzeczywiste wykorzystanie środków do celów gospodarczych.
Gmina jako Lider projektu, realizując działania związane z montażem OZE podlegające opodatkowaniu, może odliczyć VAT naliczony z zastosowaniem prewspółczynnika. Odliczenie to dotyczy czynności opodatkowanych, natomiast wydatki związane z działalnością nieopodatkowaną nie podlegają odliczeniu.
Usługi dostarczania wody i odbioru ścieków, świadczone odpłatnie przez Gminę, stanowią działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT. Dostawy wody i odbiory ścieków dla odbiorców wewnętrznych nie rodzą obowiązku naliczenia VAT. Przyjęty przez Gminę pre-współczynnik metrażowy odzwierciedla rzeczywiste wykorzystanie infrastruktury do celów gospodarczych, lepiej niż metoda z rozporządzenia.
Gmina jest uprawniona do odliczenia podatku naliczonego na podstawie prewspółczynnika metrażowego, bazującego na ilości m3 dostarczanej wody i/lub odbieranych ścieków od odbiorców zewnętrznych, zgodnie z art. 86 ustawy o VAT, jako że metoda ta bardziej obiektywnie i reprezentatywnie odzwierciedla wykorzystanie infrastruktury niż obowiązująca metoda z Rozporządzenia.
Wnioskodawcy przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy zastosowaniu prewspółczynnika, gdy wydatki służą zarówno działalności opodatkowanej VAT, jak i nieopodatkowanej, zgodnie z art. 86 ust. 2a UVAT.
Gmina ma prawo stosować prewspółczynnik obrotowy do odliczenia VAT od wydatków na infrastrukturę wodociągowo-kanalizacyjną, bowiem jest bardziej reprezentatywny niż metoda z Rozporządzenia Ministra Finansów, co rzetelnie oddaje specyfikę jej działalności. Prewspółczynnik ten zapewnia dokonanie odliczenia podatku naliczonego wyłącznie w związku z działalnością opodatkowaną VAT.