Rodzic, który faktycznie sprawuje ciągłą, indywidualną opiekę nad małoletnim dzieckiem, zarówno w zakresie materialnym, jak i wychowawczym, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko, nawet przy formalnie równej władzy rodzicielskiej obu rodziców.

Zgodnie z art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, prawo do korzystania z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko przysługuje rozwódce, która faktycznie samotnie wychowuje dziecko bez wsparcia drugiego rodzica, mimo jego sporadycznych kontaktów z dzieckiem.

Osoba, faktycznie samotnie wychowująca małoletnie dzieci, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego oraz ulgi prorodzinnej, jeżeli spełnia warunki faktycznego wykonywania władzy rodzicielskiej, bez udziału drugiego rodzica. Preferencja ta uzależniona jest od rzeczywistego sprawowania samodzielnej opieki nad dziećmi.

Nie można uznać jednego z rodziców za osobę samotnie wychowującą dzieci w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli oboje rodzice współpracują w wychowywaniu dzieci i ponoszą wydatki na ich utrzymanie, nawet jeśli odbywa się to w różnych miejscach i okresach.

Rodzic rozwodnik, który faktycznie samodzielnie i w przeważającej mierze wychowuje dzieci, może skorzystać z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego jako osoba samotnie wychowująca dzieci, o ile nie mają do niego zastosowania wyłączenia przewidziane w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Osoba w związku małżeńskim, której małżonek nie jest pozbawiony praw rodzicielskich ani nie odbywa kary pozbawienia wolności, nie kwalifikuje się do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Rozwodnikowi, który w 2025 r. sprawował naprzemienną opiekę nad małoletnimi dziećmi oraz nie pobierał świadczeń wychowawczych, przysługuje prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko (art. 6 ust. 4d ustawy o PIT), z wyłączeniem sytuacji wskazanej w art. 6 ust. 4f tej ustawy.

Rozwodnik, który faktycznie wychowuje dziecko bez aktywnego udziału drugiego rodzica, może być uznany za osobę samotnie wychowującą dziecko, uprawnioną do ulgi podatkowej, niezależnie od formalnej władzy rodzicielskiej posiadanej przez oboje rodziców.

Pomimo przekroczenia przez dziecko 25. roku życia w styczniu 2025, rodzic sprawujący wyłączną opiekę może za ten rok korzystać z preferencyjnego opodatkowania dla osoby samotnie wychowującej dzieci, jeśli pozostałe warunki przewidziane w ustawie o podatku dochodowym są spełnione.

Opodatkowanie dochodów jako osoba samotnie wychowująca dzieci jest możliwe, gdy faktycznie jeden z rodziców w przeważającej mierze sprawuje nad nimi opiekę, przy założeniu spełnienia stanu cywilnego, a kontakty drugiego rodzica są doraźne, co potwierdza prawo do złożenia korekty zeznania podatkowego w celu uzyskania tej formy rozliczenia.

Nie spełnia przesłanek określonych w art. 6 ust. 4c ustawy o PDOF rodzic znajdujący się w formalnym związku małżeńskim, w którym nie orzeczono rozwodu, separacji, a małżonek nie został pozbawiony praw rodzicielskich ani nie odbywa kary pozbawienia wolności, aby korzystać z preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dzieci.

Status osoby samotnie wychowującej dziecko, uprawniający do preferencyjnego opodatkowania, nabywa się wyłącznie przez prawomocne orzeczenie rozwodu lub pozbawienia praw rodzicielskich małżonka przed końcem roku podatkowego.

Osoba samotnie wychowująca dzieci, która w ciągu roku podatkowego faktycznie sprawuje nad nimi pełną i samodzielną opiekę, jest uprawniona do preferencyjnego opodatkowania dochodów na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy o PIT, niezależnie od okazjonalnych kontaktów drugiego rodzica czy płacenia przez niego alimentów.

Matka samotnie wychowująca dzieci, spełniająca warunki art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego z tytułu opieki nad dziećmi, nawet przy nieregularnych kontaktach dziecka z drugim rodzicem i braku opieki naprzemiennej.

Podatnik, rozwódka sprawująca naprzemienną opiekę nad dziećmi, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów jako osoba samotnie wychowująca dzieci, jeśli świadczenie wychowawcze 800+ jest pobierane tylko przez drugiego rodzica.

Podatnik, będący rozwiedzionym ojcem sprawującym samodzielną opiekę nad dzieckiem, spełnia przesłanki do rozliczenia podatku dochodowego na zasadach przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dzieci, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, mimo krótkoterminowych kontaktów dziecka z drugim rodzicem.

Faktyczna separacja nie stanowi podstawy do uzyskania statusu osoby samotnie wychowującej dziecko dla celów preferencyjnego rozliczenia podatkowego, wymagane jest orzeczenie sądu lub inna wyraźna przesłanka wynikająca z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Rodzic, który faktycznie samotnie wychowuje dzieci, mając status rozwiedzionego, i spełnia warunki zawarte w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma prawo do preferencyjnego rozliczania dochodu jako osoba samotnie wychowująca dzieci.

Osobą samotnie wychowującą dzieci, uprawnioną do ulgowego opodatkowania dochodów, może być rozwódka, której dzieci mieszkają z nią na stałe i są pod jej codzienną opieką, nawet jeśli ojciec realizuje ustalone kontakty, a dziadkowie wspierają w wychowaniu. Organ uznaje, że taki status daje prawo do składania korekt zeznań podatkowych na preferencyjnych zasadach.

Osoba rozwiedziona, faktycznie samotnie wychowująca małoletnie dziecko, bez istotnego wsparcia drugiego rodzica, spełnia warunki do skorzystania z preferencyjnego opodatkowania oraz pełnej ulgi prorodzinnej, mimo formalnego posiadania władzy rodzicielskiej przez oboje rodziców.

Osoba samotnie wychowująca dzieci, z których co najmniej jedno jest wychowywane naprzemiennie i na nie jest przyznane świadczenie wychowawcze na oboje rodziców, jest wykluczona z preferencyjnego opodatkowania na podstawie art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Osoba, która faktycznie i bez wsparcia drugiego rodzica, sprawuje codzienną opiekę wychowawczą nad dzieckiem, spełnia warunki do rozliczenia podatku zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT jako osoba samotnie wychowująca dziecko, o ile nie wystąpią ustawowe przeszkody do stosowania tej preferencji.

Osoba pozostająca w separacji, wykonująca władzę rodzicielską i macierzystą aktywnie w wyodrębnionym czasie, może być uznana za samotnie wychowującą dziecko, co pozwala na preferencyjne rozliczenie podatkowe zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o PIT.

Osoba będąca w separacji faktycznej, bez prawomocnego orzeczenia sądu, nie spełnia przesłanek do uznania za osobę samotnie wychowującą dziecko w kontekście preferencyjnego opodatkowania; ulga prorodzinna przysługuje proporcjonalnie do ustaleń między rodzicami lub w pełni rodzicowi, u którego dzieci mają miejsce zamieszkania.