Status podatnika jako osoby samotnie wychowującej dziecko wymaga nie tylko faktycznego wychowywania dzieci bez wsparcia drugiego rodzica, ale także spełnienia formalnych kryteriów ustawowych jak status rozwodnika czy osoby, wobec której orzeczono separację.
Rodzic, który nie spełnia ustawowych przesłanek samotnego wychowywania dziecka, nie jest uprawniony do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca, nawet jeśli brak opieki naprzemiennej, a zobowiązania materialne i wychowawcze nie są podejmowane równocześnie przez oboje rodziców.
Podatnikowi nie przysługuje prawo do preferencyjnego rozliczenia jako osobie samotnie wychowującej dziecko, jeśli w roku podatkowym pozostaje w związku małżeńskim bez prawomocnego orzeczenia rozwodu, a małżonek nie został pozbawiony praw rodzicielskich ani nie odbywa kary pozbawienia wolności.
Podatnikowi przysługuje prawo do preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko w 2024 r. Zasady te nie znajdą zastosowania w 2025 i 2026 roku z uwagi na podział świadczenia wychowawczego na dzieci między oboje rodziców w ramach opieki naprzemiennej.
Osobie samotnie wychowującej dzieci przysługuje preferencyjne rozliczenie dochodów oraz ulga prorodzinna na dzieci, jeśli faktycznie w ciągu roku podatkowego samotnie ponosi obowiązki wychowawcze, bez rzeczywistego wsparcia drugiego rodzica przebywającego poza domem.
Stanowisko uznające, że osoba pozostająca w formalnym związku małżeńskim, niezależnie od faktycznej separacji, nie spełnia wymogów ustawowych dla preferencji podatkowej jako osoba samotnie wychowująca dzieci, o ile nie doszło do rozwodu lub separacji sądowej, jest prawidłowe.
Ulga prorodzinna przysługuje samotnie wychowującej matce pełnoletniego studenta, mimo jego dochodów z nieopodatkowanego żołdu wojskowego, o ile zachowany jest obowiązek alimentacyjny oraz faktyczne wykonywanie władzy rodzicielskiej.
Mężatka nie spełnia warunków do uznania za osobę samotnie wychowującą dziecko, co wyklucza możliwość zastosowania ulgi podatkowej ustalonej w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, niezależnie od faktycznego sprawowania opieki nad dzieckiem.
Osoba rozwiedziona faktycznie i przeważająco sprawująca opiekę wychowawczą nad dzieckiem, która spełnia przesłanki art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym, jest uprawniona do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko, niezależnie od utrzymywania kontaktów dziecka z drugim rodzicem.
Osoba pozostająca w formalnym związku małżeńskim, w stosunku do której nie nastąpiło prawomocne orzeczenie rozwodu ani pozbawienia praw rodzicielskich małżonka, nie może być uznana za osobę samotnie wychowującą dzieci w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co wyklucza prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego przewidzianego dla osób samotnie wychowujących
Osoba pozostająca w nieformalnym związku z rodzicem dziecka, który okresowo przebywa za granicą, nie jest uznawana za samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli drugi rodzic utrzymuje kontakt i wspiera w wychowywaniu.”
Osoba samotnie wychowująca dzieci, prowadząca działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem, nie może skorzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów z umowy o pracę, zgodnie z art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z uwagi na zaistnienie negatywnej przesłanki wykluczającej.
Podatniczka, jako osoba faktycznie samotnie wychowująca dzieci, spełnia przesłanki preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca. Może ona korzystać z ulgi prorodzinnej na młodsze dziecko, chyba że jej dochody przekroczą 112 000 zł, a na pełnoletnie dziecko ulga nie przysługuje, gdy jego dochody przekraczają limit określony ustawą.
W sytuacji, gdy rodzic rozwiedziony sprawuje opiekę naprzemienną nad dzieckiem, lecz nie jest stroną decyzji w zakresie świadczeń wychowawczych, przysługuje mu prawo do preferencyjnego opodatkowania jako osoby samotnie wychowującej dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Osoba rozwiedziona, będąca jedynym faktycznym opiekunem dziecka, które przeważnie przebywa pod jej opieką, a drugi rodzic nie wychowuje dziecka naprzemiennie, może rozliczyć się jako samotny rodzic według art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, korzystając z preferencyjnego opodatkowania.
Rozwiedziony rodzic utrzymujący naprzemienną opiekę nad dziećmi i spełniający warunki art. 6 ust. 4 ustawy o PIT, może skorzystać z preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dzieci, o ile wychowuje dzieci w czasie i miejscu bez współudziału drugiego rodzica.
Osoba rozwiedziona, która samotnie wychowuje dziecko, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca, pod warunkiem, że nie wychowuje innego dziecka wspólnie z jego drugim rodzicem, zgodnie z art. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Osoba rozwiedziona, samotnie wychowująca dziecko w swoim gospodarstwie domowym, uprawniona jest do preferencyjnego opodatkowania zgodnie z art. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, pod warunkiem spełnienia przesłanek określonych w tymże akcie prawym, w tym faktycznego samotnego wychowania dziecka.
Osoba pozostająca w formalnym związku małżeńskim, której małżonek nie został pozbawiony praw rodzicielskich ani nie odbywa kary pozbawienia wolności, nie spełnia przesłanek art. 6 ust. 4 ustawy o PIT do uznania jej za osobę samotnie wychowującą dziecko i tym samym do skorzystania z preferencyjnego opodatkowania.
Podatniczka, mimo faktycznego wychowywania dzieci, nie może rozliczać ulg prorodzinnych w pełni jako osoba samotnie wychowująca dzieci, gdy brak rozwodu lub separacji wyklucza ją z definicji tej kategorii podatkowej według art. 6 ustawy o PIT.
W sytuacji naprzemiennego wychowywania dziecka przez oboje rodziców, gdy pełną kwotę świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci pobiera wyłącznie jeden z rodziców, preferencyjne opodatkowanie jako osoba samotnie wychowująca dziecko nie przysługuje temu rodzicowi.
Osoba rozwiedziona, która faktycznie samodzielnie wychowuje dziecko, bez rzeczywistego wspierania przez drugiego rodzica, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Osoba rozwiedziona, sprawująca naprzemiennie faktyczne czynności związane z wychowywaniem dzieci, w odosobnieniu i bez równoczesnego wsparcia drugiego rodzica, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego jako osoba samotnie wychowująca dzieci, zgodnie z art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f.