Odszkodowanie otrzymane przez podatnika za szkody w uprawach rolnych i strukturze gleby, gdy wiąże się z tolerowaniem czynności inwestora, stanowi wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako świadczenie wymienione w art. 5 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.

Odszkodowania dla pracowników z tytułu naruszenia zasady równego traktowania, przyznane na podstawie wyroku sądowego i stanowiące korzystną korzyść (lucrum cessans), nie korzystają ze zwolnienia od opodatkowania podatkiem dochodowym na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT i podlegają opodatkowaniu.

Odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu, odnoszące się do wyrównania wynagrodzenia, stanowi przychód z tytułu utraconych korzyści i nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT.

Przeniesienie prawa własności gruntów rolnych w trybie wywłaszczenia w zamian za odszkodowanie podlega opodatkowaniu VAT jako odpłatna dostawa towarów, gdy grunty były wykorzystywane w ramach działalności gospodarczej podatnika, nieważne czy były własnością wspólną małżeńską.

Odszkodowania zasądzone wnioskodawczyni za szkody związane z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości oraz wywłaszczenie podlegają, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3b i 29 u.p.d.o.f., zwolnieniu z opodatkowania, o ile nie spełniają warunków wykluczających to zwolnienie.

Odszkodowanie przyznane na mocy ugody mediacyjnej, w zakresie wynikającym z art. 58 Kodeksu pracy, korzysta ze zwolnienia z opodatkowania. Nadwyżka ponad przewidzianą tam kwotę podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych z uwagi na brak klauzuli zwalniającej.

Otrzymane przez podmiot odszkodowanie za wywłaszczenie gruntów rolnych nie stanowi przychodu z działalności rolniczej i podlega opodatkowaniu podatkiem CIT; nie korzysta również ze zwolnienia na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, który dotyczy wyłącznie przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości.

Świadczenie z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości oraz odpowiednie odsetki podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, nie stanowiąc odszkodowania zwolnionego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT. Zwrot kosztów procesu jest niepodatkowany jako refundacja, bez przysporzenia majątkowego dla podatnika.

Wynagrodzenie zasądzone z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości nie korzysta ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o PIT. Jednakże, koszty procesowe poniesione w celu uzyskania przychodu mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów i prowadzić do wykazania straty podatkowej.

Rekompensata z tytułu spadku zdolności kredytowej zbywcy nieruchomości, wypłacana przez Spółkę celową, nie jest zwolniona z podatku dochodowego od osób fizycznych jako odszkodowanie według art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, lecz jest przychodem z innych źródeł, podlegającym obowiązkom informacyjnym na podstawie art. 42a ust. 1 ustawy o PIT.

Odszkodowanie za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę, wynikające z ugody sądowej, stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym, gdyż nie spełnia kryteriów zwolnienia wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 3 i 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przychody ze sprzedaży nieruchomości oraz przeniesienia prawa własności działki wydzielonej po upływie pięciu lat od ich nabycia nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jeśli nie wystąpiły w ramach działalności gospodarczej.

Odszkodowanie za likwidację ogrodu działkowego, ustalone w trybie specustawy drogowej, korzysta ze zwolnienia podatkowego na mocy art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o PIT, jako odszkodowanie związane z gospodarką nieruchomościami, niezależnie od etapu jego wypłaty.

Świadczenia kompensacyjne uzyskane z tytułu ugody pozasądowej, których wysokość lub zasady ustalania nie wynikają wprost z przepisów efektywnych, podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ nie spełniają kryteriów zwolnienia z opodatkowania określonych w art. 21 ust. 1 pkt 3 oraz 3b ustawy o podatku dochodowym.

Koszty związane z zaniechaniem działania zgodnie z umową mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów. Natomiast wydatki poniesione w ramach porozumienia dotyczącego rozwiązania umowy oraz poniesione kary wynikające z okoliczności przypisanych konsorcjum, nie spełniają kryteriów celowości i zabezpieczenia lub zachowania źródła przychodów, dlatego nie stanowią kosztów uzyskania przychodu.

Odszkodowania wypłacane na podstawie ugód pozasądowych i sądowych, niezależnie od ich formy, stanowią przychód ze stosunku pracy opodatkowanym PIT, gdyż nie spełniają warunków zwolnień przedmiotowych przewidzianych w art. 21 ust. 1 pkt 3, 3a i 3b ustawy o PIT.

Kwota wypłacona na podstawie ugody sądowej stanowi przychód ze stosunku pracy podlegający opodatkowaniu, wszakże nie jest odszkodowaniem za rzeczywistą szkodę, lecz rekompensatą za utracone korzyści, nie spełniającą warunków zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT.

Zakup lokalu mieszkalnego ze środków otrzymanych z odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, w terminie pięciu lat od wypłaty tego odszkodowania, korzysta ze zwolnienia od podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 3 ustawy o PCC, do wysokości otrzymanego odszkodowania.

Odszkodowanie za utracone korzyści rzeczowe z tytułu stosunku pracy otrzymane na podstawie wyroku sądu nie korzysta ze zwolnienia od opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT. Natomiast odsetki za opóźnienie w jego wypłacie podlegają zwolnieniu podatkowemu na mocy art. 21 ust. 1 pkt 95 ustawy o PIT.

Dopuszcza się zastosowanie zwolnienia od opodatkowania podatkiem dochodowym świadczeń z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, o ile świadczenie nie dotyczy szkód związanych z działalnością gospodarczą i jest wypłacone z tytułu ubezpieczenia majątkowego odpowiedzialności cywilnej (art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT).

Odszkodowanie wypłacone w wyniku zatwierdzonej przez sąd ugody mediacyjnej na podstawie art. 45 § 1 w zw. z art. 471 Kodeksu pracy za nieuzasadnione rozwiązanie stosunku pracy, jest zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT.

Odszkodowania za ograniczenie korzystania z nieruchomości oraz za szkody powstałe wskutek inwestycji infrastrukturalnych, mimo nazewnictwa, pełnią funkcję wynagrodzenia za usługi świadczone z nakazu organu władzy publicznej, i jako takie podlegają opodatkowaniu VAT jako odpłatne świadczenie usług.

Odszkodowanie odpowiednie do trzymiesięcznego wynagrodzenia, wynikające z ugody mediacyjnej przy rozwiązaniu umowy o pracę za porozumieniem stron, nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 i 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, stanowiąc przychód ze stosunku pracy podlegający opodatkowaniu.

Świadczenia przyznane na podstawie ugody sądowej, która nie wykazuje naruszenia przepisów prawa pracy, a ich wysokość ustalono w drodze negocjacji, stanowią przychód ze stosunku pracy podlegający opodatkowaniu, i nie korzystają ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT.