Nieodpłatne zniesienie współwłasności, skutkujące wzrostem wartości udziałów nabytych w nieruchomości, podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn w części przekraczającej wartość posiadanych uprzednio udziałów, zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 4 oraz art. 7 ust. 6 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Odpłatne zbycie nieruchomości nabytej w spadku po upływie pięciu lat od jej nabycia przez spadkodawcę nie rodzi obowiązku podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, jeżeli zniesienie współwłasności odbyło się bez spłat i dopłat oraz w granicach pierwotnego udziału.
Sprzedaż nieruchomości wydzielonej wskutek zniesienia współwłasności, o ile jej wartość mieści się w dotychczasowym udziale, nie skutkuje powstaniem przychodu, jeżeli okres pięciu lat od nabycia przez spadkodawcę minął.
Nieodpłatne zniesienie współwłasności lokalu mieszkalnego objętego hipoteką podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, przy czym wartość udziału nabytego tytułem zniesienia współwłasności należy pomniejszyć o proporcjonalną wartość długów i ciężarów, obejmujących hipotekę, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Zbycie nieruchomości nabytej przez dział spadku i zniesienie współwłasności ponad pierwotny udział, przed upływem pięciu lat od nabycia, stanowi przychód podlegający opodatkowaniu PIT. Koszty nabycia poniesione przez innych współwłaścicieli nie stanowią kosztów uzyskania przychodu.
Dokonanie nieodpłatnego zniesienia współwłasności, w wyniku którego następuje wzrost udziału w nieruchomości, skutkuje nowym "nabyciem" w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co powoduje opodatkowanie przychodu ze zbycia tej części, jeżeli nastąpi przed upływem pięciu lat od końca roku nabycia.
Zniesienie współwłasności nieruchomości bez spłat i dopłat, w ramach uprzedniego udziału, nie stanowi nabycia skutkującego opodatkowaniem przy sprzedaży po pięciu latach od pierwotnego nabycia.
Zniesienie współwłasności nieruchomości przez jej podział bez spłat i dopłat, prowadzące do ustanowienia odrębnej własności lokali o wartości równej dotychczasowym udziałom, nie stanowi nowego nabycia, a sprzedaż takich lokali po upływie pięciu lat nie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego w PIT.
Umowa zniesienia współwłasności nieruchomości obciążonej hipoteką, zawarta bez spłat i dopłat między współwłaścicielami, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy o PCC, z uwagi na brak spełnienia przesłanek opodatkowania określonych w ustawowym katalogu czynności podlegających temu podatkowi.
Nieodpłatne zniesienie współwłasności nieruchomości bez spłat i dopłat, zgodnie z ustawą o podatku od czynności cywilnoprawnych, nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem, gdyż ustawowy katalog czynności podlegających opodatkowaniu jest zamknięty i nie obejmuje takiego rodzaju zniesienia współwłasności.
Zniesienie współwłasności nieruchomości, dokonane nieodpłatnie, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, jeżeli przy ustalaniu czystej wartości nie nastąpi przekroczenie wartości udziału przysługującego współwłaścicielowi przed zniesieniem współwłasności.
Nieodpłatne zniesienie współwłasności nieruchomości obciążonej hipoteką, której wartość przekracza wartość udziału, nie skutkuje powstaniem zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn, gdyż podstawą opodatkowania jest nadwyżka wartości udziału po potrąceniu długów i ciężarów, która w analizowanym przypadku wynosi zero.
Sprzedaż nieruchomości nabytych w spadku, przy uwzględnieniu daty ich pierwotnego nabycia przez spadkodawców i bez powiększenia udziału w wyniku zniesienia współwłasności, nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8, ust. 5 i ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Nieodpłatne zniesienie współwłasności nieruchomości bez spłat i dopłat nie skutkuje podatkiem od spadków i darowizn, jeśli wartość nabytych rzeczy odpowiada wartości udziału we współwłasności przed jej zniesieniem; nie ma znaczenia różnica powierzchni nabytych działek.
Zniesienie współwłasności nieruchomości, dokonane bez spłat i dopłat oraz przy zachowaniu równowagi wartości udziałów, nie stanowi nowego nabycia w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT. Pięcioletni okres, po którym odpłatne zbycie nie rodzi obowiązku podatkowego, należy w takim przypadku liczyć od pierwotnego nabycia udziału.
Nieodpłatne przysporzenie wynikające z sądowego podziału majątku wspólnego, przekraczające wartość udziału w majątku wspólnym, podlega zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o PIT, o ile świadczenie jest od osób z I lub II grupy podatkowej podatku od spadków i darowizn.
Podstawa opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn przy nieodpłatnym zniesieniu współwłasności nieruchomości obciążonej hipoteką wynosi zero, jeżeli hipoteka przewyższa wartość nabywanego udziału w nieruchomości, przy równoczesnym braku spłat i dopłat.
Nieodpłatne zniesienie współwłasności nie generuje obowiązku podatkowego z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych, o ile nie towarzyszą mu spłaty ani dopłaty, zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy o PCC.
Zniesienie współwłasności udziałów bez spłat i dopłat, przy zachowaniu proporcji wartościowych dotychczasowych udziałów, nie skutkuje powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych ani zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn.
Nieodpłatne zniesienie współwłasności nieruchomości obciążonej hipoteką podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, z tym że podstawę opodatkowania stanowi wartość udziału po odliczeniu przypadającej części hipoteki; gdy hipoteka przewyższa wartość udziału, podstawa opodatkowania wynosi zero.
Skoro wartość hipoteki przekracza wartość nabywanego udziału w nieruchomości, to podstawa opodatkowania wyniesie zero.
W zakresie skutków podatkowych nieodpłatnego zniesienia współwłasności/współużytkowania wieczystego nieruchomości.