Przychody z wynajmu lokali mieszkalnych wycofanych z działalności gospodarczej i zaliczanych do majątku prywatnego mogą być zakwalifikowane do najmu prywatnego. Opodatkowane są ryczałtem według stawki 8,5% przychodów do 100 000 zł, jeśli najem nie spełnia wymogów działalności gospodarczej.

Najem lokali mieszkalnych i miejsc postojowych nie stanowi usługi kompleksowej zwolnionej z VAT; zwolnienie dotyczy jedynie najmu mieszkań na cele mieszkaniowe, zaś najem miejsc postojowych należy opodatkować standardową stawką.

Mimo iż wynajem prywatnych lokali mieszkalnych stanowi zwolnioną z VAT działalność gospodarczą, czynności te nie wpływają na proporcję odliczenia podatku VAT w prowadzonej działalności gospodarczej, jeżeli możliwe jest przypisanie wydatków z tytułu najmu odrębnie od pozostałej działalności.

Czynności, w ramach których gmina wykorzystuje majątek zmodernizowany w inwestycji, nie podlegają opodatkowaniu VAT, jeśli dotyczą działań nieodpłatnych na cele publiczne. Opodatkowaniu podlegają wyłącznie czynności komercyjne. Gmina nie ma prawa do odliczenia VAT, gdy inwestycja nie jest związana z działalnością opodatkowaną.

Nieodpłatne udostępnienie lokali mieszkalnych pracownikom Podwykonawcy w ramach projektu budowlanego nie uprawnia do odliczenia VAT naliczonego z faktur dokumentujących te wydatki, ponieważ nie są one związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

Przychody uzyskane z najmu mieszkania mogą być opodatkowane ryczałtem jako przychody z najmu prywatnego, o ile działalność gospodarcza nie obejmuje składników majątku związanych z tą działalnością, a najem jest prowadzony samodzielnie i nieregularnie, nawet w formie dodatkowego zajęcia.

Odsprzedaż opłat eksploatacyjnych w formie mediów, jako niezależne świadczenia od usługi najmu, podlega wliczeniu do limitu zwolnienia podmiotowego z VAT. Nieobjęcie ich tym limitem stanowi naruszenie przepisów art. 113 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

Opłata Śmieciowa ponoszona przez najemcę jako część świadczenia usługi najmu stanowi element jednego świadczenia kompleksowego. Winna być opodatkowana według stawki właściwej dla podstawowej usługi najmu, bez możliwości osobnego pozycjonowania na fakturze VAT.

Podatnik, który w roku 2022 uzyskał przychody z najmu prywatnego, ma prawo do złożenia zaległego zeznania PIT-28 celem opodatkowania tych przychodów ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, nawet w przypadku pierwotnego rozliczenia na deklaracji PIT-36 bez wykazania przychodów z najmu oraz braku wcześniejszego pisemnego zgłoszenia formy opodatkowania.

Jednostce samorządu terytorialnego, która nie może jednoznacznie przypisać wydatków na media do czynności opodatkowanych VAT, przysługuje prawo do proporcjonalnego odliczenia podatku naliczonego. Wydatki na media związane z mieszkaniem chronionym, jako czynnością niepodlegającą opodatkowaniu, wymagają częściowego odliczenia podatku.

Sprzedaż lokali mieszkalnych nieobjętych umową najmu przez osobę nieprowadzącą działalności handlowej nie podlega opodatkowaniu VAT jako zarząd majątkiem prywatnym. Natomiast sprzedaż lokali wynajmowanych traktowana jest jako działalność gospodarcza i podlega opodatkowaniu VAT, przy czym może korzystać ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.

Zwolnienie z opodatkowania dochodów fundacji rodzinnej z tytułu wynajmu nieruchomości, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 25 ustawy o CIT, ma zastosowanie tylko w przypadku podmiotów niepowiązanych. Dochody z wynajmu dla podmiotów powiązanych podlegają opodatkowaniu standardową stawką 19%.

Zwolnienie od podatku VAT przysługuje wyłącznie usługom wynajmu nieruchomości o charakterze mieszkalnym na własny rachunek na cele mieszkaniowe (art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT). Usługi wynajmu lokali użytkowych, takich jak miejsca postojowe, nie korzystają z tego zwolnienia.

Najem nieruchomości, zarówno o charakterze mieszkalnym, jak i niemieszkalnym, prowadzony w ramach działalności gospodarczej i uzyskiwany z tego tytułu przychód, wlicza się do wartości sprzedaży dla celów zwolnienia podmiotowego określonego w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT.

Najem nieruchomości, z uwagi na charakter ciągły oraz zarobkowy, nawet przy braku formalnej rejestracji działalności gospodarczej, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, kwalifikując wynajmującego jako podatnika VAT.

Obciążanie najemców lokali mieszkalnych przez gminę, z tytułu mediów zaliczanych do opłat niezależnych od właściciela, podlega zwolnieniu z podatku od towarów i usług, gdy lokale są wynajmowane na cele mieszkaniowe przez podmioty pośredniczące.

Czynsz za najem lokalu wyłącznie na cele mieszkaniowe korzysta ze zwolnienia z VAT, w odróżnieniu od opłat wspólnotowych, które traktowane są jako elementy usługi najmu i nie podlegają zwolnieniu na podstawie § 3 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia.

Usługa wynajmu budynków mieszkalnych na rzecz powiatu, który ich nie wykorzystuje na własne cele mieszkaniowe, nie spełnia warunków dla zwolnienia z VAT na mocy art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o podatku od towarów i usług.

W zryczałtowanym podatku dochodowym przychodem z najmu okazjonalnego jest wyłącznie czynsz najmu; wpłaty najemcy na media i opłaty administracyjne, gdy wynajmujący jest pośrednikiem, nie stanowią jego przysporzenia majątkowego i nie podlegają opodatkowaniu.

Przychody z najmu prywatnego, jako odrębnego źródła przychodów, mogą być opodatkowane zryczałtowanym podatkiem dochodowym, nawet po przekroczeniu limitu przychodów dla podatników VAT, o ile nie są one częścią majątku związanego z działalnością gospodarczą (art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy PIT).

Opłaty z tytułu wywozu śmieci, eksploatacji oraz funduszu remontowego związane z najmem mieszkania, jako część usługi kompleksowej z głównym świadczeniem w postaci usługi najmu, stanowią jednolite świadczenie zwolnione z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT.

Podstawę opodatkowania przychodów z najmu stanowi czynsz najmu określony w umowie, a nie opłaty administracyjne czy koszty mediów. Wynajmujący jako pośrednik w ich poborze nie uzyskuje przysporzenia majątkowego, co wyłącza te opłaty z opodatkowanych przychodów.

Z dniem 1 stycznia 2022 r. wyłączono możliwość amortyzacji budynków i lokali mieszkalnych, niezależnie od ich przeznaczenia, a dotychczasowe odpisy amortyzacyjne mogą być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów jedynie do końca 2022 r. Postanowienia przepisów nie przewidują ochrony praw nabytych w tym zakresie.

Przychody z prywatnego najmu nieruchomości, niesprowadzane w ramach działalności gospodarczej, są wliczane do limitu 200 000 zł określonego w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, a zatem nieuprawniają do zwolnienia podmiotowego z VAT.