Umorzenie wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego zaciągniętego na cele mieszkaniowe podlega zaniechaniu poboru podatku tylko w części, w jakiej środki kredytowe zostały przeznaczone na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej - budowy własnego budynku mieszkalnego.
Umorzenie wierzytelności z tytułu kredytów mieszkaniowych, które spełniają warunki określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r., nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zwrot nadpłat kredytowych nie stanowi przychodu do opodatkowania.
Pomimo że przychód z umorzenia zobowiązań z tytułu kredytu hipotecznego wiąże się z obowiązkiem podatkowym, zastosowanie mają przepisy zaniechania poboru podatku, jeżeli umorzenie dotyczy jednej inwestycji mieszkaniowej. W przypadku umorzenia kredytu mieszkaniowego obejmującego różne inwestycje, zastosowanie zaniechania podatku możliwe jest tylko wobec jednej inwestycji.
Zwrot nienależnie spełnionych świadczeń na podstawie nieważnej umowy kredytu hipotecznego nie stanowi przychodu podatkowego. Jednakże zwrot kwot, które zostały uprzednio odliczone jako ulga odsetkowa, powinien zostać rozliczony w roku, w którym ten zwrot nastąpił, a wypłacone odsetki ustawowe są wolne od opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT.
Umorzenie części kredytu refinansowego przeznaczonego na spłatę wcześniejszego kredytu mieszkaniowego podlega zaniechaniu poboru podatku dochodowego na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r., o ile kredyt ten spełnia określone w rozporządzeniu przesłanki. Tym samym, przychód z tego tytułu nie podlega wykazaniu i opodatkowaniu.
Zniesienie współwłasności nieruchomości bez spłat za rozliczenie kredytu hipotecznego stanowi nieodpłatne zniesienie współwłasności podlegające podatkowi od spadków i darowizn, lecz obowiązek ten nie tworzy z uwagi na równość wartości udziału i hipoteki. Nie występuje obowiązek podatkowy w PIT z tytułu przychodu, gdyż nie ma odpłatnej czynności.
Umorzenie części kredytu hipotecznego zaciągniętego przed 2015 r. na cele mieszkaniowe nie skutkuje powstaniem dochodu podlegającego opodatkowaniu, jeśli spełnione zostają przesłanki rozporządzenia w sprawie zaniechania poboru podatku. Zwrot nienależnie uiszczonych rat kredytu nie stanowi przychodu podatkowego.
Zwrot środków przez bank na podstawie ugody nie stanowi przychodu podatkowego, lecz umorzenie części kredytu związanej z wykorzystaniem na cele gospodarcze nie podlega zaniechaniu poboru podatku dochodowego.
Zwrot częściowy rat kapitałowo-odsetkowych uzyskany na mocy ugody nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 PIT, lecz odsetki za opóźnienie będą zwolnione z opodatkowania. Jednakże, w przypadku odliczonych uprzednio odsetek, niezbędne jest ich doliczenie do dochodu zgodnie z art. 45 ust. 3a ustawy o PIT.
Umorzenie części kredytu mieszkaniowego oraz wypłata częściowego zwrotu nienależnych rat na podstawie ugody z bankiem nie powodują powstania obowiązku podatkowego, o ile spełnione są warunki z rozporządzenia Ministra Finansów o zaniechaniu poboru podatku.
W przypadku sprzedaży nieruchomości przed upływem pięciu lat od nabycia, podatnik, który wydatkuje cały przychód na własne cele mieszkaniowe, w tym spłatę kredytów hipotecznych, może skorzystać z pełnego zwolnienia z opodatkowania dochodu, niezależnie od procentowego udziału w nowo nabytym lokalu, jeżeli ponosi solidarną odpowiedzialność za spłatę kredytu.
Umorzenie zadłużenia kredytowego w świetle rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. może korzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego, a dodatkowa kwota, rozliczana jako zwrot nadpłaconych środków, nie stanowi przychodu, co wyłącza obowiązek podatkowy wobec tej kwoty.
Sprzedaż udziału w nieruchomości, nabytego w drodze zniesienia współwłasności, przed upływem pięciu lat od nabycia podlega opodatkowaniu PIT. Dochód za część nabytą wcześniej (ponad pięć lat przed sprzedażą) jest zwolniony z opodatkowania.
Podatnik może skorzystać z ulgi mieszkaniowej w przypadku sprzedaży mieszkania przed upływem pięciu lat od nabycia, gdy środki ze sprzedaży przeznaczone są na spłatę kredytu hipotecznego na nowo zakupione mieszkanie, służące zaspokojeniu jego własnych celów mieszkaniowych, niezależnie od posiadania innej nieruchomości.
Zaniechanie poboru podatku od umorzenia kredytu hipotecznego na cele mieszkaniowe ma zastosowanie tylko do kwoty przeznaczonej na jedną inwestycję mieszkaniową, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów, a otrzymanie zwrotu nadpłaty kredytu nie stanowi przychodu podatkowego.
Podatnik, który sfinansuje częściowo nabycie nieruchomości kredytem bankowym pochodzącym ze środków uzyskanych ze sprzedaży innej nieruchomości, może skorzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego wskazanego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, pod warunkiem wydatkowania przychodu na własne cele mieszkaniowe w przewidzianym terminie.
Spłata kredytu hipotecznego ze środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości oraz wydatkowanie przychodów na budowę domu na gruntach włączonych do majątku wspólnego, stanowi wydatki na cele mieszkaniowe uprawniające do ulgi podatkowej, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy PIT.
Zwrot otrzymanej kwoty od banku oraz kosztów sądowych, będący zwrotem poniesionych wydatków, nie stanowi przychodu podatkowego. Jednakże otrzymanie zwrotu odsetek podstawowych do ulgi odsetkowej rodzi obowiązek korekty ulgi poprzez doliczenie wcześniejszych odliczeń do dochodu w roku zwrotu.
Umorzenie kredytu hipotecznego na zakup działki pełniącej funkcję ogrodu, niezwiązanej z budową budynku mieszkalnego, nie korzysta z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych. Zwrot nadpłaconych środków kredytowych, jako nie zwiększający majątku, jest neutralny podatkowo.
Zawarcie porozumienia z bankiem, skutkujące wzajemnym zwrotem świadczeń z nieważnej umowy kredytowej, nie prowadzi do uzyskania przychodu opodatkowanego PIT, jako że ma charakter zwrotny. Odsetki za nieterminową wypłatę takiego zwrotu podlegają zwolnieniu od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT, a zwrot kosztów procesu traktowany jest jako refundacja wydatków niepodlegających opodatkowaniu
Z ulgi mieszkaniowej przewidzianej w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT można skorzystać wyłącznie w zakresie spłaty kredytu na lokal mieszkalny, nie obejmując wydatków na odrębne miejsce postojowe. Spłata kredytu zaciągniętego na miejsce postojowe nie jest traktowana jako wydatek na własne cele mieszkaniowe.
Kwoty otrzymane na podstawie ugody pozasądowej z bankiem, będące zwrotem świadczeń w wykonaniu umowy kredytu hipotecznego oraz zwrotem kosztów procesowych i odsetek za opóźnienie, nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Umorzenie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części przypadającej na lokal mieszkalny korzysta z zaniechania poboru podatku, z wyłączeniem części przypadającej na nabycie udziału w lokalu niemieszkalnym. Umorzenie nie powoduje obowiązku korekty ulgi odsetkowej, ponieważ dotyczy kapitału, a nie odsetek.
Umorzenie wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF, udzielonego na cele mieszkaniowe, stanowi przychód z innych źródeł podlegający zwolnieniu z opodatkowania na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów dotyczącego zaniechania poboru podatku.