Podatnik może cofnąć oświadczenie o zastosowaniu zaniechania poboru podatku z pierwszego kredytu mieszkaniowego, aby objąć nim drugi kredyt, pod warunkiem nierozliczenia pierwszego przychodu podatkowego, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r.

Umorzenie zadłużenia z tytułu kredytu hipotecznego wraz z ewentualnym przychodem wynikającym ze zwrotu nadpłaconych kwot jest objęte zaniechaniem poboru podatku dochodowego na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r., o ile spełnione są jego warunki.

Środki zwrócone przez bank w ramach ugody jako zwrot nadpłaconych rat kredytowych, które były nienależne, nie stanowią opodatkowanego przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż ich otrzymanie nie wiąże się z przysporzeniem majątkowym.

Otrzymanie zwrotu środków przez kredytobiorcę na mocy ugody z bankiem nie stanowi przychodu w rozumieniu PIT, jeżeli środki te są zwrotem wcześniej poniesionych wydatków. Umorzone zadłużenie traktowane jest jako przychód, chyba że zastosowano zaniechanie poboru podatku na podstawie szczególnych przepisów dotyczących kredytów mieszkaniowych.

Doliczenie zwróconych odsetek, uprzednio odliczonych jako ulga, do dochodu następuje w roku zwrotu, bez względu na formę zwrotu, w tym skutki restytucyjne nieważności umowy kredytu, wywołujące obowiązek opodatkowania starych przysporzeń.

Zwrot środków z tytułu nadpłaconego kredytu oraz zwrot kosztów procesu nie generują dla podatnika przychodu podlegającego opodatkowaniu. Wierzytelność umorzona może korzystać z zaniechania poboru podatku, gdy spełnia warunki kredytu wyłącznie na jedną inwestycję mieszkaniową. Obsługa prawna może być uznana za koszt, ale tylko w zakresie przychodu rzeczywiście podlegającego opodatkowaniu.

Przychód wynikający z częściowego umorzenia kredytu hipotecznego, zaciągniętego na cele mieszkaniowe, podlega zaniechaniu poboru podatku dochodowego od osób fizycznych, o ile spełnione są przesłanki określone w rozporządzeniu Ministra Finansów, w tym brak wcześniejszego korzystania z analogicznych zaniechań poboru podatku.

Rozliczenia wzajemnych roszczeń pomiędzy kredytobiorcą a bankiem, wynikające z ugody uznającej klauzule abuzywne w umowie kredytowej, nie powodują przychodu podatkowego, gdyż nie prowadzą do definitywnego przysporzenia majątkowego u kredytobiorcy.

Zmniejszenie zadłużenia kredytowego wynikające z ugody przewalutowania kredytu indeksowanego w walucie obcej na kredyt w złotówkach nie stanowi przychodu podatkowego, gdyż nie prowadzi do przysporzenia majątkowego podatnika.

Odsetki za opóźnienie z tytułu nieterminowej wypłaty należności, które nie podlegają opodatkowaniu, są zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT. Zwrot nadpłaconych kwot z tytułu kredytu mieszkaniowego nie generuje przychodu podlegającego opodatkowaniu, a rozporządzenie w sprawie zaniechania poboru podatku nie znajduje zastosowania.

Stanowisko organu: Zawarcie ugody z bankiem nie skutkuje powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie dochodzi do klasycznego umorzenia długu, a ugoda operuje na zasadzie wzajemnych ustępstw bez nieodpłatnego świadczenia.

W przypadku stwierdzenia nieważności umowy kredytu, podatnik jest zobowiązany doliczyć do dochodu kwoty uprzednio odliczone od dochodu jako ulga odsetkowa, jeśli zwrot tych kwot nastąpił w wyniku wyroku unieważniającego umowę (art. 45 ust. 3a ustawy PIT), niezależnie od restytucyjnej natury wyroku.

Kwota zapłacona przez wnioskodawcę na rzecz banku w kontekście spłaty długu upadłego przedsiębiorstwa może być uznana za koszt uzyskania przychodów, uwzględniona proporcjonalnie do wartości zakupionych nieruchomości jako koszt sprzedaży niezabudowanej działki oraz poprzez odpisy amortyzacyjne nieruchomości użytkowej, zgodnie z art. 15 ustawy o CIT.

Zwolnienie dochodu z wypłaty i sprzedaży nieruchomości zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, wymaga, aby podatnik przeznaczył przychód na własne cele mieszkaniowe, przy czym wymagana jest własność lub współwłasność podatnika w nieruchomości, na którą poniesiono wydatki. W przeciwnym razie zwolnienie nie jest możliwe.

Umorzenie kredytu hipotecznego i odsetek, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r., nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, gdy kredyt przeznaczony był na cele mieszkaniowe, zaciągnięty przed 15 stycznia 2015 r. i spełniono inne wymagane warunki.

Kwota uzyskana z umorzenia części kredytu w drodze ugody stanowi przychód podatkowy, podlegający opodatkowaniu, jednakże częściowo objęty zaniechaniem poboru podatku, jeśli spełnia kryteria dotyczące kredytu na cele mieszkaniowe według obowiązujących rozporządzeń.

Wydatki poniesione na spłatę kredytu refinansowego, zaciągniętego przed uzyskaniem przychodu i służącego nabyciu mieszkania, są wydatkami mieszkaniowymi uprawniającymi do ulg według art. 21 ustawy o podatku dochodowym. Zakup wyposażenia nie mieści się w definicji wydatku mieszkaniowego dla celów ulg podatkowych.

Zwrot nadpłaty wynikający z ugody dotyczącej kredytu denominowanego nie stanowi przychodu podatkowego, gdyż nie prowadzi do realnego przysporzenia majątkowego podatnika, stanowiąc jedynie restytucyjny charakter świadczenia.

Zwrot środków z banku na skutek ugody związanej z kredytem mieszkaniowym, gdy suma zwrotów nie przewyższa pierwotnie wpłaconej kwoty, jest neutralny podatkowo i nie stanowi przychodu podlegającego PIT.

Spłata Funduszu Wsparcia Kredytobiorców nie stanowi wydatku na cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 ustawy o PIT, wobec czego nie kwalifikuje się do zwolnienia podatkowego przy sprzedaży nieruchomości.

Zwrot nadpłaconych środków z tytułu kredytu hipotecznego w drodze ugody pozasądowej nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i jest neutralny podatkowo.

Przeznaczenie przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości na spłatę kredytu hipotecznego oraz wydatki na budowę domu, będącego współwłasnością podatnika i służącego zaspokojeniu jego potrzeb mieszkaniowych, uprawnia do skorzystania ze zwolnienia podatkowego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Termin „nabycie” dla potrzeb art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oznacza uzyskanie prawa własności przez podatnika, a zwolnienie z podatku możliwe jest przy przeznaczeniu przychodu na wskazane cele mieszkaniowe w okresie trzech lat.

Zmniejszenie salda kredytu wynikające z ugody zmieniającej zasady rozliczeń z CHF na PLN, nie generuje przychodu podatkowego w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie powoduje definitywnego przysporzenia majątkowego wnioskodawczyni.