Gmina, prowadząc działalność wodociągową i kanalizacyjną, jest uprawniona do stosowania prewspółczynnika VAT opartego na rzeczywistych danych dotyczących zużycia wody i odprowadzonych ścieków, co pozwala na odliczenie podatku VAT naliczonego proporcjonalnie do czynności podlegających opodatkowaniu VAT.
Gminie przysługuje prawo do pełnego odliczenia podatku VAT od wydatków na budowę kanalizacji oraz prawo do zastosowania alternatywnego, opartego na kryterium ilościowym, prewspółczynnika dla odliczeń VAT od wydatków na modernizację oczyszczalni ścieków.
Dostarczanie wody w oparciu o umowy cywilnoprawne stanowi działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT. Gmina ma prawo stosować prewspółczynnik metrażowy do odliczenia podatku VAT od wydatków inwestycyjnych na instalacje fotowoltaiczne, z uwagi na jego reprezentatywność dla rzeczywistego wykorzystania infrastruktury. Dostawy wody na rzecz odbiorców wewnętrznych pozostają poza zakresem VAT.
Gmina, realizując budowę przydomowych oczyszczalni ścieków finansowaną głównie ze środków zewnętrznych oraz minimalnym udziałem mieszkańców, nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. W związku z tym nie przysługuje jej prawo do odliczenia VAT, a otrzymane dotacje i wpłaty mieszkańców nie są opodatkowane VAT-em.
Podatnik będący jednostką samorządu terytorialnego może stosować alternatywną metodę określania proporcji dla odliczenia VAT, która odzwierciedla rzeczywiste wykorzystanie infrastruktury w działalności mieszanej, pod warunkiem że rzeczywista proporcja lepiej oddaje specyfikę tej działalności niż standardowe metody przewidziane przepisami.
Jednostce samorządu terytorialnego przysługuje prawo do obniżenia podatku VAT o kwotę proporcjonalnie przypadającą na opodatkowaną działalność gospodarczą, związaną z gospodarką kanalizacyjną, stosując metodę, która najpełniej odzwierciedla specyfikę działalności – w tym przypadku pomiary metrów sześciennych odbieranych ścieków.
Grupie VAT przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w kwocie proporcjonalnej do wykorzystania infrastruktury wodno-kanalizacyjnej do czynności opodatkowanych, stosując prewspółczynnik oparty na rocznej ilości wody i ścieków, odzwierciedlający specyfikę działalności.
Usługi przyłączenia do sieci kanalizacyjnej świadczone odpłatnie przez Gminę na podstawie umów cywilnoprawnych podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT, a z tytułu ponoszonych wydatków inwestycyjnych Gminie przysługuje prawo do całkowitego odliczenia VAT naliczonego.
W przypadku jednostek samorządu terytorialnego, prewspółczynnik oparty na ilości dostarczanej wody i odebranych ścieków jako metoda określenia proporcji odliczenia VAT jest bardziej reprezentatywny dla działalności wodno-kanalizacyjnej niż metodologia z Rozporządzenia. Takie podejście zapewnia dokładność w określeniu proporcji, zgodną z art. 86 ust. 2b ustawy o VAT.
Czynności wykonywane przez Gminę przy budowie przydomowych oczyszczalni ścieków dla Mieszkańców, finansowane z dotacji i wpłat mieszkańców, nie stanowią działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu VAT, gdyż realizowane są jako zadania własne Gminy w ramach władztwa publicznego.
Dostarczanie wody odbiorcom zewnętrznym przez gminną infrastrukturę wodociągową stanowi działalność gospodarczą opodatkowaną VAT. Gminie przysługuje prawo do odliczenia części podatku naliczonego wyłącznie zgodnie z prewspółczynnikiem metrażowym, który lepiej oddaje rzeczywiste wykorzystanie infrastruktury do przedsięwzięć gospodarczych w porównaniu do rozwiązań z Rozporządzenia.
Gmina ma prawo stosować indywidualny prewspółczynnik oparty na wielkości dostarczonej wody i odbieranych ścieków, obiektywnie odpowiadający specyfice działalności wodno-kanalizacyjnej, odstępując od metody przewidzianej w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r.
Gmina ma prawo do stosowania rzeczywistego prewspółczynnika, bazującego na ilości dostarczonej wody, do odliczenia VAT od wydatków na infrastrukturę wodociągową, gdyż najlepiej odzwierciedla to użytek gospodarczy. Jest to bardziej precyzyjne niż rozporządzenie, uwzględniając specyfikę działalności wodociągowej.
Wpłaty mieszkańców gminy z tytułu budowy przydomowych oczyszczalni ścieków nie są opodatkowane podatkiem VAT. Gmina nie jest uprawniona do odliczenia VAT związanego z tą inwestycją, gdyż nie świadczy w tym zakresie usług w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT.
Gminie przysługuje prawo do odliczenia VAT od wydatków na infrastrukturę wodno-kanalizacyjną, przy zastosowaniu prewspółczynnika metrażowego, który lepiej odpowiada specyfice działalności, w porównaniu do metody wskazanej w Rozporządzeniu Ministra Finansów z 2015 r.
Wniesienie aportem infrastruktury wodociągowej nie stanowi transakcji zbycia przedsiębiorstwa ani jego zorganizowanej części w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o VAT i wobec tego, czynność ta podlega opodatkowaniu VAT jako odpłatna dostawa towarów. Gmina ma prawo do pełnego odliczenia VAT od wydatków inwestycyjnych.
Gminie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z inwestycjami w infrastrukturę kanalizacyjną i wodociągową poprzez zastosowanie współczynnika metrażowego odzwierciedlającego rzeczywiste wykorzystanie infrastruktury do czynności opodatkowanych i nieopodatkowanych według art. 86 ust. 2h ustawy o VAT.
Wniesienie aportem sieci wodociągowych i kanalizacyjnych do spółki przez gminę stanowi odpłatną dostawę towarów, ale może korzystać ze zwolnienia z VAT: dla sieci sprzed 2024 r. na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, zaś dla sieci z 2024 r. na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a.
Świadczenie przez gminę odpłatnych usług odbioru i oczyszczania ścieków na rzecz odbiorców zewnętrznych w ramach umów cywilnoprawnych stanowi działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT, a związane z tym wydatki na infrastrukturę dają prawo do pełnego odliczenia podatku naliczonego.
Gminie przysługuje prawo do odliczenia VAT od wydatków na infrastrukturę wodociągową zgodnie z prewspółczynnikiem opartym na ilości dostarczonej wody do odbiorców zewnętrznych, jeżeli odzwierciedla on dokładną skalę wykorzystania tej infrastruktury do działalności opodatkowanej.
Gmina jest uprawniona do stosowania do wydatków mieszanych prewspółczynnika VAT obliczoną metodą ilościową dla działalności wodno-kanalizacyjnej. Jest to dopuszczalne, gdyż metoda ta lepiej odzwierciedla specyfikę działalności gospodarczej prowadzonej przez KZB, skutkując adekwatnym odliczeniem podatku naliczonego.
Gmina świadcząca odpłatne usługi dostawy wody na rzecz Odbiorców zewnętrznych prowadzi działalność gospodarczą podlegającą VAT, co uprawnia ją do pełnego odliczenia VAT naliczonego od wydatków inwestycyjnych, o ile służą one tylko czynnościom opodatkowanym.
Wniesienie aportem infrastruktury kanalizacyjnej do spółki stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT, a czynność ta nie korzysta ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ani 10a ustawy o VAT.
Gmina ma prawo do odliczenia podatku VAT od wydatków na modernizację Hydroforni, stosując pre-współczynnik metrażowy, który lepiej oddaje specyfikę działalności wodociągowej niż wskaźnik z Rozporządzenia Ministra Finansów z 2015 r.