Czynności wykonane przez gminę w zakresie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków, choć finansowane częściowo przez mieszkańców i dofinansowania, nie stanowią działalności gospodarczej, a więc nie podlegają opodatkowaniu VAT, ani nie generują prawa do odliczenia VAT zgodnie z przepisami ustawy o VAT.

Działania Gminy polegające na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków na rzecz mieszkańców w ramach realizacji zadania własnego, przy wykorzystaniu środków publicznych oraz wkładów niepełnych mieszkańców, nie stanowią działalności gospodarczej. Tym samym działania te nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług oraz Gmina nie jest podatnikiem VAT w takim zakresie.

Świadczenie przez gminę odpłatnych usług dostarczania wody na rzecz odbiorców zewnętrznych stanowi działalność gospodarczą i podlega opodatkowaniu VAT, niekorzystając ze zwolnienia z tego podatku. Stosowany pre-współczynnik metrażowy jest właściwą metodą ustalania obniżenia VAT, adekwatną do specyfiki działalności wodociągowej.

Wniesienie aportem infrastruktury wodno-kanalizacyjnej przez gminę do spółki komunalnej stanowi odpłatną dostawę towarów, lecz korzysta ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, gdyż od ostatniego zasiedlenia upłynęły ponad dwa lata, a inwestycje na ulepszenie nie przekroczyły 30% jej wartości początkowej.

Gmina jest uprawniona do odliczenia podatku naliczonego na podstawie prewspółczynnika metrażowego, bazującego na ilości m3 dostarczanej wody i/lub odbieranych ścieków od odbiorców zewnętrznych, zgodnie z art. 86 ustawy o VAT, jako że metoda ta bardziej obiektywnie i reprezentatywnie odzwierciedla wykorzystanie infrastruktury niż obowiązująca metoda z Rozporządzenia.

Gmina ma prawo stosować prewspółczynnik obrotowy do odliczenia VAT od wydatków na infrastrukturę wodociągowo-kanalizacyjną, bowiem jest bardziej reprezentatywny niż metoda z Rozporządzenia Ministra Finansów, co rzetelnie oddaje specyfikę jej działalności. Prewspółczynnik ten zapewnia dokonanie odliczenia podatku naliczonego wyłącznie w związku z działalnością opodatkowaną VAT.

Dopuszczalne jest stosowanie pre-współczynnika metrażowego w celu ustalenia części podatku naliczonego odliczanego przez JST, o ile metoda ta lepiej odzwierciedla specyfikę działalności niż pre-współczynnik z rozporządzenia, co w szczególności dotyczy działalności wodociągowej, opodatkowanej w znacznej części. JST ma prawo odstąpić od metod rozporządzeniowych, jeśli obiektywnie precyzyjnie określają

Gmina, prowadząc działalność wodociągową i kanalizacyjną, jest uprawniona do stosowania prewspółczynnika VAT opartego na rzeczywistych danych dotyczących zużycia wody i odprowadzonych ścieków, co pozwala na odliczenie podatku VAT naliczonego proporcjonalnie do czynności podlegających opodatkowaniu VAT.

Gminie przysługuje prawo do pełnego odliczenia podatku VAT od wydatków na budowę kanalizacji oraz prawo do zastosowania alternatywnego, opartego na kryterium ilościowym, prewspółczynnika dla odliczeń VAT od wydatków na modernizację oczyszczalni ścieków.

Dostarczanie wody w oparciu o umowy cywilnoprawne stanowi działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT. Gmina ma prawo stosować prewspółczynnik metrażowy do odliczenia podatku VAT od wydatków inwestycyjnych na instalacje fotowoltaiczne, z uwagi na jego reprezentatywność dla rzeczywistego wykorzystania infrastruktury. Dostawy wody na rzecz odbiorców wewnętrznych pozostają poza zakresem VAT.

Gmina, realizując budowę przydomowych oczyszczalni ścieków finansowaną głównie ze środków zewnętrznych oraz minimalnym udziałem mieszkańców, nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. W związku z tym nie przysługuje jej prawo do odliczenia VAT, a otrzymane dotacje i wpłaty mieszkańców nie są opodatkowane VAT-em.

Podatnik będący jednostką samorządu terytorialnego może stosować alternatywną metodę określania proporcji dla odliczenia VAT, która odzwierciedla rzeczywiste wykorzystanie infrastruktury w działalności mieszanej, pod warunkiem że rzeczywista proporcja lepiej oddaje specyfikę tej działalności niż standardowe metody przewidziane przepisami.

Jednostce samorządu terytorialnego przysługuje prawo do obniżenia podatku VAT o kwotę proporcjonalnie przypadającą na opodatkowaną działalność gospodarczą, związaną z gospodarką kanalizacyjną, stosując metodę, która najpełniej odzwierciedla specyfikę działalności – w tym przypadku pomiary metrów sześciennych odbieranych ścieków.

Grupie VAT przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w kwocie proporcjonalnej do wykorzystania infrastruktury wodno-kanalizacyjnej do czynności opodatkowanych, stosując prewspółczynnik oparty na rocznej ilości wody i ścieków, odzwierciedlający specyfikę działalności.

Usługi przyłączenia do sieci kanalizacyjnej świadczone odpłatnie przez Gminę na podstawie umów cywilnoprawnych podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT, a z tytułu ponoszonych wydatków inwestycyjnych Gminie przysługuje prawo do całkowitego odliczenia VAT naliczonego.

W przypadku jednostek samorządu terytorialnego, prewspółczynnik oparty na ilości dostarczanej wody i odebranych ścieków jako metoda określenia proporcji odliczenia VAT jest bardziej reprezentatywny dla działalności wodno-kanalizacyjnej niż metodologia z Rozporządzenia. Takie podejście zapewnia dokładność w określeniu proporcji, zgodną z art. 86 ust. 2b ustawy o VAT.

Czynności wykonywane przez Gminę przy budowie przydomowych oczyszczalni ścieków dla Mieszkańców, finansowane z dotacji i wpłat mieszkańców, nie stanowią działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu VAT, gdyż realizowane są jako zadania własne Gminy w ramach władztwa publicznego.

Dostarczanie wody odbiorcom zewnętrznym przez gminną infrastrukturę wodociągową stanowi działalność gospodarczą opodatkowaną VAT. Gminie przysługuje prawo do odliczenia części podatku naliczonego wyłącznie zgodnie z prewspółczynnikiem metrażowym, który lepiej oddaje rzeczywiste wykorzystanie infrastruktury do przedsięwzięć gospodarczych w porównaniu do rozwiązań z Rozporządzenia.

Gmina ma prawo stosować indywidualny prewspółczynnik oparty na wielkości dostarczonej wody i odbieranych ścieków, obiektywnie odpowiadający specyfice działalności wodno-kanalizacyjnej, odstępując od metody przewidzianej w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r.

Gmina ma prawo do stosowania rzeczywistego prewspółczynnika, bazującego na ilości dostarczonej wody, do odliczenia VAT od wydatków na infrastrukturę wodociągową, gdyż najlepiej odzwierciedla to użytek gospodarczy. Jest to bardziej precyzyjne niż rozporządzenie, uwzględniając specyfikę działalności wodociągowej.

Wpłaty mieszkańców gminy z tytułu budowy przydomowych oczyszczalni ścieków nie są opodatkowane podatkiem VAT. Gmina nie jest uprawniona do odliczenia VAT związanego z tą inwestycją, gdyż nie świadczy w tym zakresie usług w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT.

Gminie przysługuje prawo do odliczenia VAT od wydatków na infrastrukturę wodno-kanalizacyjną, przy zastosowaniu prewspółczynnika metrażowego, który lepiej odpowiada specyfice działalności, w porównaniu do metody wskazanej w Rozporządzeniu Ministra Finansów z 2015 r.

Wniesienie aportem infrastruktury wodociągowej nie stanowi transakcji zbycia przedsiębiorstwa ani jego zorganizowanej części w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o VAT i wobec tego, czynność ta podlega opodatkowaniu VAT jako odpłatna dostawa towarów. Gmina ma prawo do pełnego odliczenia VAT od wydatków inwestycyjnych.

Wniesienie aportem sieci wodociągowych i kanalizacyjnych do spółki przez gminę stanowi odpłatną dostawę towarów, ale może korzystać ze zwolnienia z VAT: dla sieci sprzed 2024 r. na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, zaś dla sieci z 2024 r. na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a.