W przypadku gdy prewspółczynnik VAT jednostki budżetowej nie przekroczy 2%, podatnik ma prawo uznać, że wynosi on 0%, co pozbawia prawa do odliczenia VAT w całości od wydatków związanych z inwestycjami wykorzystywanymi zarówno do działalności opodatkowanej, jak i działalności niepodlegającej VAT.
Jednostka samorządu terytorialnego, która realizuje projekt niewykorzystywany do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, nie ma prawa do odliczenia ani zwrotu podatku VAT od wydatków związanych z takim projektem, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.
Jednostka samorządu terytorialnego nie ma prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego, jeśli realizowane inwestycje, takie jak przebudowa zbiorników retencyjnych, nie są związane z działalnością opodatkowaną zgodnie z art. 86 ust. 1 Ustawy o podatku od towarów i usług.
Gminie przysługuje prawo do odliczenia całości podatku naliczonego związanego z inwestycją wodno-kanalizacyjną, wykorzystywaną wyłącznie do opodatkowanej działalności gospodarczej. Przesłanki z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT są spełnione, a wyjątki z art. 86 ust. 2a, dotyczące celów mieszanych, nie mają zastosowania.
Gmina będąca podatnikiem VAT ma prawo stosować indywidualny prewspółczynnik oparty na stosunku zużycia wody do działalności gospodarczej i innej, inny niż ten wskazany w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r., jeżeli metoda ta lepiej odpowiada specyfice działalności gospodarki wodno-kanalizacyjnej.
Wprowadzanie do sieci elektroenergetycznej nadwyżki energii elektrycznej wyprodukowanej przez instalacje fotowoltaiczne na budynkach szkół jest czynnością stanowiącą odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, ze względu na cywilnoprawny charakter relacji i otrzymywanie wynagrodzenia w postaci depozytu prosumenckiego
Gmina nie jest uprawniona do odliczenia VAT z tytułu realizacji inwestycji w postaci budowy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, gdyż przedsięwzięcie to nie służy czynnościom opodatkowanym podatkiem od towarów i usług w rozumieniu art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.
W zakresie ponoszenia wydatków na budowę przepływowego zbiornika wodnego jako zadania publicznego, Gminie nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT, gdyż działania te nie służą czynnościom opodatkowanym.
Gmina, pobierając opłaty rezerwacyjne za udostępnianie miejsc handlowych na targowisku, działa jako podatnik VAT, co pozwala na pełne odliczenie VAT naliczonego od wydatków związanych z utrzymaniem targowiska, pod warunkiem braku przesłanek negatywnych określonych w art. 88 ustawy o VAT.
Organy władzy publicznej, realizując zadania nałożone przepisami prawa, w tym w ramach zadań własnych gminy, nie są uprawnione do odliczenia podatku VAT od wydatków poniesionych na inwestycje służące wyłącznie celom publicznym i nieodpłatnym, gdyż brak jest związku takich wydatków z czynnościami opodatkowanymi.
Świadczenie odpłatnych usług przez gminę w zakresie odprowadzania ścieków stanowi działalność gospodarczą opodatkowaną VAT. Gmina jest uprawniona do odliczenia podatku naliczonego stosując metodę klucza metrażowego, który odzwierciedla rzeczywiste wykorzystanie infrastruktury do działalności opodatkowanej. Metoda z Rozporządzenia nie odpowiada specyfice kanalizacyjnej działalności gminy.
Podmiotowi, jakim jest gmina wykorzystująca infrastrukturalne inwestycje wodociągowe wyłącznie do celów opodatkowanych VAT, przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, pod warunkiem spełnienia określonych przesłanek formalnych.
Prawo do odliczenia podatku VAT przysługuje wyłącznie, gdy nabywane towary i usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych; brak związku z takimi czynnościami w przypadku inwestycji przeznaczonej na usługi zwolnione skutkuje brakiem prawa do odliczenia VAT.
Gminie przysługuje prawo do pełnego odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków inwestycyjnych na infrastrukturę kanalizacyjną, wykorzystywaną w ramach działalności gospodarczej do usług odpłatnych opodatkowanych VAT, z wyłączeniem czynności niepodlegających opodatkowaniu.
Dotacja otrzymana na przebudowę infrastruktury wodno-kanalizacyjnej nie zwiększa podstawy opodatkowania VAT, gdyż brak jest bezpośredniego związku z ceną usług. W zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego, zastosowanie znajduje prewspółczynnik, zgodnie z art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, ze względu na mieszane wykorzystanie wydatków.
Odpłatne odprowadzanie ścieków przez gminę na rzecz odbiorców zewnętrznych stanowi działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT. Metoda ilościowa określania prewspółczynnika, oparta na ilości odprowadzonych ścieków, najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej działalności gospodarczej przez gminę, co uprawnia ją do odliczenia podatku naliczonego.
Gmina, jako czynny podatnik VAT, ma prawo do częściowego odliczenia VAT naliczonego od wydatków związanych z inwestycją polegającą na termomodernizacji budynku użytkowego, stosując prewspółczynnik określony w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, gdy alokacja wydatków do poszczególnych działalności jest niemożliwa.
Otrzymane przez Gminę dofinansowanie na realizację inwestycji nie stanowi podstawy opodatkowania VAT; prewspółczynnik wynoszący poniżej 2% uprawnia do przyjęcia, iż wynosi on 0%, co zwalnia z obowiązku częściowego odliczenia podatku naliczonego związanego z inwestycją.
Sprzedaż prawa własności przez gminę na rzecz dotychczasowego użytkownika wieczystego, jeśli użytkowanie to było ustanowione przed majem 2004 r., nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako ponowna dostawa towarów.
Odpłatne usługi odbioru i oczyszczania ścieków świadczone przez Gminę na rzecz odbiorców zewnętrznych w formie cywilnoprawnej stanowią działalność gospodarczą opodatkowaną VAT, dającą prawo do pełnego odliczenia VAT od wydatków inwestycyjnych związanych wyłącznie z tymi czynnościami.
Gmina może stosować prewspółczynnik VAT oparty na rzeczywistych danych zużycia wody i odbioru ścieków, jako bardziej reprezentatywny dla jej działalności od standardowego prewspółczynnika z Rozporządzenia Ministra Finansów.
Gminie nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o VAT naliczony od nabyć związanych z realizacją projektu inwestycyjnego, gdyż towary i usługi nabywane w ramach projektu są wykorzystywane do czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT.
Odpłatne dostawy wody realizowane przez Gminę na rzecz Odbiorców zewnętrznych stanowią działalność gospodarczą i podlegają VAT. Brak jest obowiązku naliczania VAT za dostawy wody do Odbiorców wewnętrznych. Odliczenie VAT z inwestycji w instalacje fotowoltaiczne powinno być dokonane według metod proporcji określonych w rozporządzeniu, a nie prewspółczynnika metrażowego proponowanego przez Gminę.
Gmina nie może odliczać VAT z tytułu budowy przydomowych oczyszczalni ścieków, bowiem inwestycja nie jest opodatkowana VAT. Jednakże odliczenie VAT dla budowy sieci wodociągowej jest dozwolone, gdyż związane jest ona bezpośrednio z działalnością opodatkowaną podatkiem VAT i usługami wodociągowymi.