Gmina jako prosument energii odnawialnej ma prawo do odliczenia częściowego VAT naliczonego od wydatków inwestycyjnych związanych z realizacją projektu cyfryzacji i instalacji fotowoltaicznej. Odliczenie powinno być dokonane z użyciem reprezentatywnych prewspółczynników uwzględniających specyfikę działalności gospodarczej oraz podział wydatków na działalność opodatkowaną i zwolnioną.
Opłaty pobierane przez organy władzy publicznej za wykonywanie czynności w ramach władztwa publicznego, takich jak odpłatne udostępnianie pasa drogowego dróg wewnętrznych, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT, gdyż nie są wynagrodzeniem za świadczenie usług.
Czynności udostępnienia przez gminę pasa drogi wewnętrznej w zamian za pobieranie opłat stanowiące daninę publiczną nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT, gdyż wykonywane są w ramach zadań publicznych wyłączonych spod obowiązków podatkowych na mocy art. 15 ust. 6 ustawy o VAT.
Dla celów VAT, jednostka samorządowa nie może odliczyć ani żądać zwrotu podatku VAT, jeśli nabycia nie są związane z czynnościami opodatkowanymi, w szczególności gdy dotyczą infrastruktury udostępnianej nieodpłatnie i nie generującej opodatkowanych transakcji.
Gmina działając jako podatnik VAT dla usług cywilnoprawnych przyłączenia odbiorców zewnętrznych do sieci wodociągowej, ma prawo do pełnego odliczenia VAT naliczonego od związanych z tym wydatków inwestycyjnych, gdyż czynności te podlegają opodatkowaniu VAT i nie są zwolnione.
Podatkowi od towarów i usług nie podlega prawo do odliczenia podatku naliczonego dla inwestycji realizowanych przez podmiot publiczny, w przypadku gdy użytkowanie wynikającej z realizacji zadania infrastruktury jest nieodpłatne, co eliminuje możliwość powiązania z czynnościami opodatkowanymi.
Wniesienie przez Gminę w formie aportu do spółki sieci ciepłowniczej, jako odpłatna dostawa towarów, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług z wyłączeniem zwolnień przewidzianych w art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy o VAT oraz daje prawo do pełnego odliczenia VAT naliczonego związanego z wydatkami inwestycyjnymi.
Aport gruntu z infrastrukturą do spółki komunalnej podlega VAT jako odpłatna dostawa towarów. Gmina ma prawo odliczyć VAT naliczony, a podstawą opodatkowania jest wartość netto składników wnoszonych aportem. Czynność nie korzysta ze zwolnienia z art. 43 ustawy o VAT.
Sprzedaż prawa użytkowania wieczystego gruntu przez czynnego podatnika VAT nie korzysta ze zwolnienia od tego podatku, gdy grunt jest zabudowany podziemną infrastrukturą techniczną wejściowo niezwiązaną z transakcją, a miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego kwalifikuje grunt jako budowlany, co wymaga zastosowania opodatkowania standardową stawką VAT 23%.
Jednostka samorządu terytorialnego, realizując zadania własne gminy związane z edukacją publiczną, nie jest uprawniona do odliczenia podatku VAT z tytułu nabycia towarów i usług wykorzystywanych do działalności nieopodatkowanej podatkiem od towarów i usług.
Gmina, montując instalację fotowoltaiczną w ramach projektów współfinansowanych z środków UE, nie ma prawa pełnego odliczenia VAT, gdyż instalacja będzie wykorzystywana zarówno do działalności opodatkowanej, jak i nieopodatkowanej. Wydatki powinny być alokowane z zastosowaniem prewspółczynnika zgodnie z art. 86 ust. 2a ustawy, a przy wartości poniżej 2%, Gmina może zrezygnować z odliczenia.
Czynność przekazania przez Wykonawcę środków pieniężnych uzyskanych z tytułu sprzedaży białych certyfikatów na rzecz Gminy, wynikająca z umowy powierniczej, nie stanowi wynagrodzenia za świadczenie usług w rozumieniu ustawy o VAT i nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem.
Metoda określenia proporcji dla odliczenia podatku naliczonego, oparta na rzeczywistym zużyciu wody (prewspółczynnik metrażowy), jest najbardziej reprezentatywna dla działalności wodociągowej opodatkowanej VAT. Prewspółczynnik zapewnia obiektywne odzwierciedlenie stopnia wykorzystania infrastruktury do działalności gospodarczej.
Jednostki samorządu terytorialnego, przy realizacji projektów wykorzystywanych zarówno do działalności opodatkowanej, jak i nieopodatkowanej, mogą stosować prewspółczynnik dla odliczenia VAT, zgodnie z §3 rozporządzenia Ministra Finansów. W zakresie dostaw energii elektrycznej, przyjęty sposób określenia proporcji uwzględnia specyfikę i metodologię określoną w art. 86 ust. 2a-2g ustawy o VAT oraz odpowiednich
Inwestycje w instalacje OZE przez jednostki budżetowe, służące zarówno czynnościom opodatkowanym, jak i nieopodatkowanym, uprawniają do częściowego odliczenia VAT. Przy prewspółczynniku poniżej 2%, dopuszczalne jest nieodliczanie VAT, uznając współczynnik za równy 0%.
Gmina nie ma prawa do odliczenia podatku VAT od kosztów projektu rewitalizacji, gdyż powstała infrastruktura nie jest używana do wykonywania czynności opodatkowanych, przez co nie spełnia przesłanek z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.
Dostawa wody przez gminę odpłatnie na rzecz odbiorców zewnętrznych stanowi działalność gospodarczą podlegającą VAT. Dostarczanie wody do jednostek wewnętrznych gminy nie podlega VAT, a do odliczenia VAT za inwestycje wodociągowe można stosować proporcję zużycia wody, gwarantującą zgodność z zasadą neutralności podatkowej.
Gmina nie posiada prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków na budowę infrastruktury turystycznej, gdyż będzie ona wykorzystywana wyłącznie do czynności niepodlegających opodatkowaniu, tj. do zadań własnych gminy nałożonych ustawą o samorządzie gminnym, związanych z promocją i rozwojem turystyki.
Rekompensata w postaci podwyższenia kapitału zakładowego, otrzymywana przez spółkę komunalną od gminy, ma charakter wynagrodzenia za świadczenie usług podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, gdyż stanowi ekonomiczne wynagrodzenie za usługi świadczone na rzecz gminy.
Jednostka samorządu terytorialnego, realizująca inwestycję w zakresie zadań własnych bez generowania czynności opodatkowanych, nie posiada prawa do obniżenia podatku należnego o VAT naliczony ani jego zwrotu, zgodnie z art. 86 i art. 87 ustawy o VAT.
Gminie przysługuje częściowe odliczenie VAT od pozostałych wydatków inwestycyjnych związanych z realizacją zadania inwestycyjnego w oparciu o proporcję wyliczoną wg art. 86 i art. 90 ustawy o VAT, z wyłączeniem zakupu i montażu paneli fotowoltaicznych z magazynem energii, które związane są z różnymi czynnościami.
Świadczenie opłatnych usług odbioru i oczyszczania ścieków od odbiorców zewnętrznych stanowi działalność gospodarczą i podlega VAT, przy czym Gminie przysługuje pełne prawo do odliczenia VAT naliczonego od związanych z tym infrastrukturalnych wydatków inwestycyjnych.
Gmina ma prawo do częściowego odliczenia podatku VAT przy zastosowaniu proporcji, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, z faktur dokumentujących wydatki na inwestycję. Otrzymane dofinansowanie z funduszu nie podlega opodatkowaniu VAT, gdyż nie wpływa na cenę usług.