Osoba samotnie wychowująca dzieci może uzyskać preferencyjne opodatkowanie wyłącznie gdy spełnia warunki, w tym posiada prawa cywilne przewidziane w art. 6 ust. 4c ustawy, co oznacza prawomocne orzeczenie rozwodu lub separacji.
W przypadku, gdy jeden rodzic, zamieszkujący osobno, faktycznie wykonuje codzienne obowiązki wychowawcze, nie korzystając z opieki naprzemiennej, ma on status osoby samotnie wychowującej dziecko, uprawnionej do preferencyjnego opodatkowania zgodnie z art. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Uposażenie z racji dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej, mimo zwolnienia z opodatkowania, dolicza się do limitu dochodów pełnoletniego dziecka. Przekroczenie tego limitu uniemożliwia zastosowanie zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 153 ustawy o PIT.
Osobie samotnie wychowującej dzieci przysługuje prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego, gdy faktycznie sprawuje przeważającą opiekę i troszczy się o byt materialny dzieci, niezależnie od sporadycznego zaangażowania drugiego rodzica.
Osoba ubiegająca się o ulgę dla rodzin 4+ w podatku dochodowym od osób fizycznych musi formalnie wykonywać władzę rodzicielską lub pełnić funkcję opiekuna prawnego nad czworgiem dzieci; samo zamieszkiwanie w jednym gospodarstwie domowym nie wystarcza.
Podatnik, który sprawuje faktyczną władzę rodzicielską nad dziećmi mieszkającymi za granicą i spełnia inne ustawowe kryteria, ma prawo do pełnego odliczenia ulgi prorodzinnej na mocy art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, niezależnie od miejsca zamieszkania dzieci.
Samotne wychowywanie dzieci, uprawniające do preferencyjnego opodatkowania, nie zachodzi, gdy oboje rodzice, zamieszkując wspólnie, sprawują władzę rodzicielską i częściowo uczestniczą w wychowywaniu dzieci, mimo że wkład jednego z rodziców jest ograniczony.
Osoba pozostająca w związku małżeńskim, nie może zostać uznana za samotnie wychowującą dziecko i korzystać z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego, jeżeli wspólnie z małżonkiem wychowują co najmniej jedno dziecko, niezależnie od zaniedbań ze strony biologicznego ojca dziecka.
Rodzic rozwiedziony sprawujący opiekę nad dzieckiem w systemie naprzemiennym może być uznany za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, a tym samym korzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów, o ile świadczenie wychowawcze nie jest przyznane obojgu rodzicom.
Podatnik, który faktycznie wykonuje władzę rodzicielską, pozostając w stałym kontakcie z dziećmi, ma prawo do skorzystania z ulgi prorodzinnej, nawet jeśli dzieci mieszkają z drugim rodzicem za granicą i nie podlegają wspólnemu zamieszkaniu.
Podatnik, który faktycznie samotnie wychowuje dzieci, spełniając kryteria z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, ma prawo do ulgowego rozliczenia podatku dochodowego jako osoba samotnie wychowująca dzieci, nawet jeśli drugi rodzic utrzymuje sporadyczne kontakty z dziećmi.
Matka małoletnich dzieci jest uprawniona do skorzystania z ulgi prorodzinnej w pełnej wysokości za okres od sierpnia do grudnia 2025 roku, a proporcjonalnie za okres od stycznia do lipca 2025 roku, z racji wykonywania faktycznej władzy rodzicielskiej i zamieszkiwania dzieci z nią.
Osobie rozwiedzionej, samotnie wychowującej dziecko, przysługuje ulga podatkowa za osobę samotnie wychowującą dzieci, pod warunkiem faktycznego, przeważającego wychowywania dziecka bez udziału drugiego rodzica, nawet jeśli ten drugi zobowiązany jest do alimentacji.
Osoba samotnie wychowująca dzieci, spełniając warunki określone w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania, nawet jeśli jest związana nieformalnie z osobą dorosłą, która nie jest ojcem ani opiekunem prawnym jej dzieci, a dzieci faktycznie wychowuje bez udziału drugiego rodzica.
Osoba, która faktycznie samotnie wychowuje dzieci w roku podatkowym, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego na podstawie art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, nawet jeśli formalnie obowiązuje model opieki naprzemiennej.
Podatnikowi nie przysługuje ulga prorodzinna na małoletnie dziecko, gdy łączny dochód małżonków przekracza próg 112 000 zł, nawet przy posiadaniu dwojga dzieci, z których jedno osiąga dochody wykluczające je z ulgi.
Osoba rozwiedziona, samotnie faktycznie wychowująca dziecko, realizująca wobec niego pełne obowiązki rodzicielskie, mimo kontaktów dziecka z drugim rodzicem, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów zgodnie z art. 6 ust. 4c-d ustawy o PIT.
Podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia od dochodu wydatków poniesionych na używanie samochodu osobowego związanych z niepełnosprawnością dziecka małżonki w wysokości do 2280 zł rocznie, o ile spełnione zostaną przesłanki określone w art. 26 ust. 1 pkt 6 i ust. 7a pkt 14 ustawy PIT.
Osoba rozwiedziona, faktycznie sprawująca dominującą opiekę nad małoletnim dzieckiem, w sytuacji ograniczonego udziału drugiego rodzica, spełnia warunki do zastosowania preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT.
Ojcu sprawującemu naprzemienną opiekę nad dziećmi oraz rezygnującemu z pobierania świadczenia wychowawczego (800+) przysługuje prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów, jak dla samotnie wychowujących dzieci, zgodnie z art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o PIT, jeżeli spełnia pozostałe ustawowe warunki.
Podatnik, będący rozwiedzionym rodzicem faktycznie samotnie wychowującym dziecko, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych jako osoba samotnie wychowująca dziecko, o ile w roku podatkowym faktycznie sprawuje nieprzerwaną i wyłączną pieczę nad dzieckiem, prowadząc jego wychowanie i zapewniając codzienny byt.
Wydatki na terapię psychologiczną i zajęcia TUS stanowiące zabiegi rehabilitacyjne, oraz na półkolonie terapeutyczne mogą być odliczone w ramach ulgi rehabilitacyjnej. Natomiast turnusy terapeutyczne nie spełniające wymogów organizacyjnych i czasowych, nie podlegają odliczeniu podmiotem art. 26 ust. 7a ustawy o PIT.
Dla celów preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dzieci konieczne jest prawomocne orzeczenie rozwodowe; sam fakt faktycznego wychowywania dzieci bez wsparcia współmałżonka przy trwającym małżeństwie i postępowaniu rozwodowym nie spełnia przesłanek z art. 6 ust. 4c u.p.d.o.f.
Status osoby samotnie wychowującej dziecko, umożliwiający preferencyjne rozliczenie podatkowe, wymaga spełnienia przesłanek formalnych co do stanu cywilnego lub okoliczności prawne równoważne. Faktyczne samotne wychowywanie nie spełnia tego kryterium bez odpowiednio prawnego statusu.