W wyniku nieodpłatnego działu spadku skutkującego uzyskaniem składników majątkowych przekraczających pierwotny udział spadkowy, powstaje przychód z innych źródeł podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 oraz art. 20 ust. 1 ustawy o PIT.

Sprzedaż lokalu mieszkalnego nabytego w drodze działu spadku podlega częściowemu opodatkowaniu podatkiem dochodowym, zaś przychód z części nabytej w spadku po ojcu, z uwagi na upływ 5-letniego okresu, nie podlega opodatkowaniu. Koszty nabycia lokalu obniżają dochód do opodatkowania.

Otrzymanie przez spadkobierców udziałów w nieruchomości w wyniku umownego działu spadku, przekraczających pierwotny udział spadkowy, nie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn, gdyż katalog czynności podlegających temu podatkowi jest zamknięty i nie obejmuje działu spadku.

Sądowy dział spadku, przeprowadzony bez spłat lub dopłat, nie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego od czynności cywilnoprawnych, zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Umowa o nieodpłatny dział spadku, dokonany bez spłat i dopłat, nie jest objęta obowiązkiem podatkowym w podatku od czynności cywilnoprawnych, zgodnie z art. 1 pkt 1 lit. f) ustawy o PCC, jako że katalog czynności podlegających opodatkowaniu ma charakter zamknięty.

Planowana sprzedaż działek nabytych w drodze spadku po spadkodawcy z 1996 roku nie podlega opodatkowaniu, natomiast sprzedaż części nabytej w wyniku działu spadku zwiększającego pierwotny udział wymaga opodatkowania zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, przy czym data nabycia liczona jest od końca roku działu spadku.

Nabycie nieruchomości w drodze działu spadku nie jest opodatkowane, jeśli nie przekracza wartości udziału spadkowego, a pięcioletni okres liczy się od nabycia przez spadkodawcę; zwolnienie nie może zostać zastosowane wobec braku przychodu.

Dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych, odpłatne zbycie nieruchomości nabytych do majątku wspólnego małżonków uznaje się za dokonane w ramach wcześniejszego nabycia, co oznacza, że nie stanowi ono źródła przychodu, jeżeli następuje po upływie pięciu lat od pierwotnego nabycia.

Sprzedaż nieruchomości, nabytej pierwotnie do majątku wspólnego małżeńskiego w 1992 r., przez osobę będącą wstępnym spadkodawcy, która następnie nabyła dalsze udziały w drodze działu spadku, jest zwolniona z podatku dochodowego od osób fizycznych z uwagi na upływ pięciu lat od nabycia.

Wykładnia art. 10 ust. 5 i 7 ustawy o PIT wskazuje, że pięcioletni termin zwolnienia od opodatkowania przy zbyciu nieruchomości dotyczy daty nabycia przez spadkodawcę dla udziałów nabytych w drodze dziedziczenia. Dla udziału nabytego w ramach działu spadku, data nabycia to data działu. Kwoty spłat względem współspadkobierców oraz nieodzyskane koszty postępowania mogą stanowić koszty uzyskania przychodu

Sprzedaż nieruchomości nabytej w drodze działu spadku po spadkodawcach, której wartość przekracza pierwotny udział spadkowy, przed upływem pięciu lat od nabycia przez spadkobiercę, skutkuje powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Odpłatne zbycie udziału w nieruchomości poprzez zniesienie współwłasności, przed upływem pięciu lat od nabycia, stanowi źródło przychodu opodatkowane podatkiem dochodowym, jeśli następuje za odpłatnością, niezależnie od jego wartości. Zbycie takie uznaje się za odpłatne zbycie w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Pięcioletni okres, po którym sprzedaż nieruchomości nabytej w drodze dziedziczenia nie podlega opodatkowaniu, liczony jest od momentu nabycia przez bezpośredniego spadkodawcę, a nie od pierwotnego właściciela; przy kaskadowym dziedziczeniu datą nabycia jest śmierć najbliższego spadkodawcy.

Sprzedaż domu jednorodzinnego na działce nr A ponad udział odziedziczony po spadkodawcy stanowi opodatkowane źródło przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli zbycie nastąpi przed upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego działu spadku.

Brak opodatkowania dochodu ze sprzedaży nieruchomości nabytej w drodze spadku po upływie pięciu lat od końca roku nabycia przez spadkodawcę uniemożliwia zastosowanie zwolnienia podatkowego z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT wobec wydatków na cele mieszkaniowe.

Zgodnie z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, nabycie mieszkania przez osobę fizyczną, która przed dniem sprzedaży nie posiadała na własność lub współwłasność więcej niż 50% udziałów w nieruchomościach mieszkaniowych nabytych jedynie w drodze dziedziczenia, uprawnia do skorzystania ze zwolnienia z podatku PCC.

Zbycie nieruchomości nabytej w drodze spadku przed upływem pięciu lat od daty pierwotnego nabycia przez spadkodawcę stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych według zasad określonych w art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zniesienie współwłasności nieruchomości i spłata udziału mieszcząca się w przysługującym spadkobiercy udziale w spadku, dokonane po pięciu latach od nabycia, nie stanowi źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy.

Pięcioletni termin dla nabycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nabytego w drodze spadku liczy się od daty pierwotnego nabycia przez spadkodawcę do majątku wspólnego małżonków. Przychód ze sprzedaży takiego udziału nie podlega opodatkowaniu, jeśli zbycie następuje po tym okresie.

Osoba, która w drodze nieodpłatnego działu spadku nabywa składniki majątkowe przekraczające wartość pierwotnego udziału w spadku, uzyskuje przychód z innych źródeł podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym, chyba że przychód ten kwalifikuje się do zwolnienia podatkowego, gdy nabycie następuje od osoby z II grupy podatkowej.

Odpłatne zbycie rzeczy nabytej do majątku wspólnego małżonków przed upływem pół roku od zakupu nie stanowi źródła przychodu podatkowego, nawet po ustaleniu jedynego właściciela po zgonie jednego ze współmałżonków i zniesieniu współwłasności.

Nabycie majątku w wyniku nieodpłatnego działu spadku, bez spłat ani dopłat, nie stanowi odrębnego tytułu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn zgodnie z zamkniętym katalogiem czynności określonych w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Dział spadku ze spłatą powoduje powstanie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy o PCC, jeśli spadkobierca nabywa majątek przewyższający jego pierwotny udział w spadku, bez względu na wartość przyznanej spłaty.

Sprzedaż udziału w nieruchomości nabytego w drodze spadku nie stanowi źródła przychodu, gdy następuje po upływie pięciu lat od roku nabycia przez spadkodawcę. Jednakże, sprzedaż udziału ponad pierwotny przypadający w spadku, nabytego w ramach działu spadku, przed upływem pięciu lat od daty działu, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.