Odpłatne zbycie nieruchomości nabytych w drodze spadku dokonane po upływie pięciu lat od końca roku, w którym spadkodawca nabył nieruchomość, nie stanowi źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT. Zbycie w ramach działu spadku do wysokości udziału spadkowego również takie źródło wyłącza.

Sprzedaż nieruchomości nabytej w całości w wyniku działu spadku po pięciu latach od nabycia przez spadkodawcę nie stanowi źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Sprzedaż udziałów w lokalu mieszkalnym nabytych w wyniku działu spadku, który zwiększa udział podatniczki ponad odziedziczony, powoduje obowiązek podatkowy w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, jeśli dokonana została przed upływem pięcioletniego okresu od końca roku kalendarzowego nabycia.

Zbycie nieruchomości w 2025 r., dokonane przed upływem pięciu lat od dat nabycia poprzez spadek, darowiznę i dział spadku, skutkuje powstaniem zobowiązania podatkowego, określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, obejmującego wszystkie udziały otrzymane ponad pierwotny udział.

Orzeczenie sądu o dziale spadku, które powoduje nabycie majątku przez uczestników w częściach przewyższających ich pierwotne udziały, podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) oraz art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o PCC.

Odpłatne zbycie nieruchomości nabytej w drodze spadku nie stanowi źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 PIT, jeżeli sprzedający zbywa nieruchomość po upływie pięcioletniego okresu od nabycia przez spadkodawcę oraz gdy dział spadku nie przekroczył wartości przysługującego udziału.

W przypadku sprzedaży nieruchomości nabytej w drodze spadku należy określić moment nabycia na dzień śmierci pierwotnego spadkodawcy, co wpływa na upływ pięcioletniego okresu wyłączającego opodatkowanie. Natomiast nabycie nieruchomości w wyniku działu spadku, przekraczające pierwotny udział, stanowi nową datę nabycia, od której liczy się ten okres.

Nabycie udziałów w nieruchomościach w wyniku działu spadku, które przekraczają pierwotny udział spadkowy, uznaje się za nabycie w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, rodzące obowiązek podatkowy przy sprzedaży przed upływem pięcioletniego terminu.

Dla celów ustalenia pięcioletniego okresu określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, datą nabycia nieruchomości wchodzącej do wspólności majątkowej małżeńskiej jest dzień jej nabycia do tego majątku wspólnego. Zatem, odpłatne zbycie nieruchomości przed upływem tego terminu stanowi źródło przychodu, o ile nabycie przez małżonka w wyniku działu spadku nie zmienia daty pierwotnego nabycia.

W wyniku nieodpłatnego działu spadku skutkującego uzyskaniem składników majątkowych przekraczających pierwotny udział spadkowy, powstaje przychód z innych źródeł podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 oraz art. 20 ust. 1 ustawy o PIT.

Sprzedaż lokalu mieszkalnego nabytego w drodze działu spadku podlega częściowemu opodatkowaniu podatkiem dochodowym, zaś przychód z części nabytej w spadku po ojcu, z uwagi na upływ 5-letniego okresu, nie podlega opodatkowaniu. Koszty nabycia lokalu obniżają dochód do opodatkowania.

Otrzymanie przez spadkobierców udziałów w nieruchomości w wyniku umownego działu spadku, przekraczających pierwotny udział spadkowy, nie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn, gdyż katalog czynności podlegających temu podatkowi jest zamknięty i nie obejmuje działu spadku.

Sądowy dział spadku, przeprowadzony bez spłat lub dopłat, nie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego od czynności cywilnoprawnych, zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Umowa o nieodpłatny dział spadku, dokonany bez spłat i dopłat, nie jest objęta obowiązkiem podatkowym w podatku od czynności cywilnoprawnych, zgodnie z art. 1 pkt 1 lit. f) ustawy o PCC, jako że katalog czynności podlegających opodatkowaniu ma charakter zamknięty.

Planowana sprzedaż działek nabytych w drodze spadku po spadkodawcy z 1996 roku nie podlega opodatkowaniu, natomiast sprzedaż części nabytej w wyniku działu spadku zwiększającego pierwotny udział wymaga opodatkowania zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, przy czym data nabycia liczona jest od końca roku działu spadku.

Nabycie nieruchomości w drodze działu spadku nie jest opodatkowane, jeśli nie przekracza wartości udziału spadkowego, a pięcioletni okres liczy się od nabycia przez spadkodawcę; zwolnienie nie może zostać zastosowane wobec braku przychodu.

Dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych, odpłatne zbycie nieruchomości nabytych do majątku wspólnego małżonków uznaje się za dokonane w ramach wcześniejszego nabycia, co oznacza, że nie stanowi ono źródła przychodu, jeżeli następuje po upływie pięciu lat od pierwotnego nabycia.

Sprzedaż nieruchomości, nabytej pierwotnie do majątku wspólnego małżeńskiego w 1992 r., przez osobę będącą wstępnym spadkodawcy, która następnie nabyła dalsze udziały w drodze działu spadku, jest zwolniona z podatku dochodowego od osób fizycznych z uwagi na upływ pięciu lat od nabycia.

Wykładnia art. 10 ust. 5 i 7 ustawy o PIT wskazuje, że pięcioletni termin zwolnienia od opodatkowania przy zbyciu nieruchomości dotyczy daty nabycia przez spadkodawcę dla udziałów nabytych w drodze dziedziczenia. Dla udziału nabytego w ramach działu spadku, data nabycia to data działu. Kwoty spłat względem współspadkobierców oraz nieodzyskane koszty postępowania mogą stanowić koszty uzyskania przychodu

Sprzedaż nieruchomości nabytej w drodze działu spadku po spadkodawcach, której wartość przekracza pierwotny udział spadkowy, przed upływem pięciu lat od nabycia przez spadkobiercę, skutkuje powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Odpłatne zbycie udziału w nieruchomości poprzez zniesienie współwłasności, przed upływem pięciu lat od nabycia, stanowi źródło przychodu opodatkowane podatkiem dochodowym, jeśli następuje za odpłatnością, niezależnie od jego wartości. Zbycie takie uznaje się za odpłatne zbycie w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Pięcioletni okres, po którym sprzedaż nieruchomości nabytej w drodze dziedziczenia nie podlega opodatkowaniu, liczony jest od momentu nabycia przez bezpośredniego spadkodawcę, a nie od pierwotnego właściciela; przy kaskadowym dziedziczeniu datą nabycia jest śmierć najbliższego spadkodawcy.

Sprzedaż domu jednorodzinnego na działce nr A ponad udział odziedziczony po spadkodawcy stanowi opodatkowane źródło przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli zbycie nastąpi przed upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego działu spadku.

Brak opodatkowania dochodu ze sprzedaży nieruchomości nabytej w drodze spadku po upływie pięciu lat od końca roku nabycia przez spadkodawcę uniemożliwia zastosowanie zwolnienia podatkowego z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT wobec wydatków na cele mieszkaniowe.