Przeniesienie własności nieruchomości jako forma spłaty długu (datio in solutum) stanowi odpłatne zbycie rodzące obowiązek podatkowy. Zwolnienie z długu jest korzyścią majątkową, a przeznaczenie przychodu na własne cele mieszkaniowe może skutkować zwolnieniem z opodatkowania.
Wydatki poniesione na budowę i wykończenie budynku mieszkalnego jednorodzinnego mogą uprawniać do skorzystania ze zwolnienia podatkowego, jeśli są trwale związane z budynkiem i służą własnym celom mieszkaniowym podatnika, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 oraz art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Podatnik, który przeznaczył przychód ze sprzedaży nieruchomości na zakup lokalu na własne cele mieszkaniowe, nie utraci prawa do ulgi mieszkaniowej, nawet jeśli wynajmie tę nieruchomość w przyszłości, pod warunkiem, że spełnił wymogi realizacji celu mieszkaniowego w momencie zakupu.
Zakup mieszkania spełnia warunek ulgi mieszkaniowej tylko wtedy, gdy nabycie służy faktycznemu zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych, co w sytuacji podatnika, z uwagi na wynajem, nie miało miejsca, stąd brak prawa do ulgi.
Przeznaczenie środków ze sprzedaży nieruchomości na spłatę kredytu zaciągniętego przez darczyńców nie jest wydatkiem na własne cele mieszkaniowe podatnika, a zatem nie uprawnia do zwolnienia z opodatkowania dochodu ze zbycia tej nieruchomości (art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT).
Dochody ze sprzedaży lokalu mieszkalnego, przeznaczone na spłatę kredytu i remont domu będącego majątkiem wspólnym, uznane są za wydatki na własne cele mieszkaniowe, przy czym zwolnienie podatkowe przysługuje na postawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zbycie nieruchomości przed upływem 5 lat od darowizny podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Środki przeznaczone na zakup nieruchomości nie służącej zaspokojeniu własnych celów mieszkaniowych nie korzystają ze zwolnienia podatkowego z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym.
Potrącenie wierzytelności z tytułu pożyczki z ceną nabycia lokalu nie wyklucza skorzystania z ulgi mieszkaniowej, o ile przychód ze zbycia nieruchomości jest przeznaczony na własne cele mieszkaniowe zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.
Tymczasowy wynajem nieruchomości, nabytej z dochodu ze sprzedaży innej nieruchomości, nie wyklucza zastosowania ulgi mieszkaniowej, jeśli najem odbył się z przyczyn niezależnych od podatnika, a głównym celem nabycia było zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych.
Wydatki na AGD do mieszkania nr 1 zwiększające jego wartość są kosztami uzyskania przychodu (art. 22 ust. 6c ustawy PIT), podczas gdy środki na AGD i wykończenie mieszkania nr 2 poniesione przed sprzedażą mieszkania nr 1, nie stanowią wydatków na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy.
Dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości przed upływem 5 lat od jej nabycia może być zwolniony z opodatkowania, jeśli zostanie przeznaczony na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na cele mieszkaniowe, pod warunkiem przystąpienia sprzedającego do umowy kredytowej jako współkredytobiorcy i włączenia nieruchomości do wspólności majątkowej małżeńskiej.
Spłata kredytu hipotecznego zabezpieczonego na nieruchomości, zaciągniętego przez darczyńcę, nie stanowi kosztu uzyskania przychodu przy sprzedaży nieruchomości nabytej w drodze darowizny; nie wpływa to na obniżenie podstawy opodatkowania zgodnie z art. 22 ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dochody z zbycia podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości, którego nie przeznaczono na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy PIT, nie korzysta ze zwolnienia podatkowego, gdyż remensaż kredytu oraz remonty dotyczą nieruchomości niebędących własnością podatnika.
Jeżeli dochód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości zostanie w całości przeznaczony na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na nabycie nowego lokalu mieszkalnego, w którym podatnik realizuje własne cele mieszkaniowe, dochód ten może być zwolniony od opodatkowania zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Przychód uzyskany ze sprzedaży udziału w nieruchomości, przeznaczony na nabycie udziału w lokalu mieszkalnym oraz remont celu mieszkaniowego, może korzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, pod warunkiem wydatkowania w przewidzianym terminie i zgodności z celami określonymi w ustawie.
Kwoty otrzymane w formie zadatku przy zawarciu przedwstępnej umowy sprzedaży nieruchomości i wydatkowane na cele mieszkaniowe mogą korzystać ze zwolnienia podatkowego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, pod warunkiem że stanowią przychód z odpłatnego zbycia tej nieruchomości.
Wydatki na budowę budynku w zabudowie bliźniaczej, przeznaczonego całkowicie na cele mieszkalne i pomocnicze dla rodziny, spełniają warunki do skorzystania z ulgi mieszkaniowej PIT-39, gdyż inwestycja służy realizacji własnych celów mieszkaniowych, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy PIT.
Dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości nabytej w drodze działu spadku przed upływem pięciu lat od nabycia podlega opodatkowaniu, a zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT nie ma zastosowania, jeśli środki nie zostaną przeznaczone na własne cele mieszkaniowe w ustawowym terminie.
Dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości wraz z prawem do użytkowania miejsca postojowego podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, z wyłączeniem tej części przychodu, która została legalnie wydatkowana na własne cele mieszkaniowe zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT; waloryzacja kosztów nabycia możliwa jest od roku nabycia własności.
Kwota zapłacona tytułem zachowku, nawet gdy jest warunkiem skutecznego nabycia udziałów w nieruchomości, nie może być uznana za wydatek na własne cele mieszkaniowe na podstawie art. 21 ust. 25 ustawy o PIT, i nie podlega zwolnieniu podatkowemu w ramach ulgi mieszkaniowej.
Dochód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości może korzystać ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, gdy zostanie przeznaczony na wydatki związane z nabyciem lokalu mieszkalnego w państwie członkowskim UE, nawet jeśli zamieszkiwanie w nim przez wnioskodawcę ma charakter cykliczny i niekomercyjny.
Dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości przed upływem pięciu lat, który w całości przeznaczony jest na zakup nieruchomości od małżonka, może korzystać ze zwolnienia podatkowego, o ile zakup ten służy realizacji własnych celów mieszkaniowych podatnika, co zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi warunek zwolnienia od podatku.
Nabycie lokalu mieszkalnego z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych wnioskodawcy, z zamiarem jego dalszego wynajęcia, uprawnia do ulgi z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, o ile cele mieszkaniowe zostały faktycznie zrealizowane przed wynajmem.
Odpłatne zbycie udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu przed upływem pięciu lat podlega opodatkowaniu PIT, o ile dochód w całości nie zostanie przeznaczony na własne cele mieszkaniowe zgodnie z art. 21 ustawy o PIT.