Spadkobiercy nie mogą przejąć prawa do ulgi mieszkaniowej w podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli spadkodawca nie spełnił warunków do nabycia tej ulgi przed śmiercią, poprzez brak faktycznego wydatkowania dochodu na cele mieszkaniowe.
Prawo do zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, jako prawo majątkowe, nie podlega sukcesji na spadkobierców, jeśli spadkodawca przed śmiercią nie dokonał wydatków na cele mieszkaniowe, które są konieczne dla nabycia prawa do ulgi mieszkaniowej.
Zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych ma zastosowanie do kwot umorzenia kredytu hipotecznego przeznaczonego na zakup jednego celu mieszkaniowego, zaś proporcjonalne umorzenie związane z refinansowaniem wcześniejszych kredytów wymaga wykazania jako przychód podlegający opodatkowaniu.
Zaniechanie poboru podatku dochodowego dotyczy kwot umorzonych z tytułu kredytu mieszkaniowego, przy spełnieniu określonych warunków, zaś wypłata środków ponad kwotę kapitału stanowi zwrot nieopodatkowanych środków własnych.
Kwota dodatkowa wypłacona na podstawie ugody, stanowiąca zwrot nadpłaconych rat kapitałowo-odsetkowych, nie stanowi przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a zatem nie podlega opodatkowaniu. Jest to wyłącznie forma zwrotu wpłat dokonanych w związku z obsługą kredytu.
Spłata kredytu hipotecznego zaciągniętego przed sprzedażą nieruchomości z przychodów uzyskanych po tej sprzedaży uprawnia podatnika do ulgi podatkowej na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, o ile środki są rzeczywiście przeznaczone na własne cele mieszkaniowe po uzyskaniu przychodu.
Dla skorzystania ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 PDOF konieczne jest dokonanie nabycia lokalu mieszkalnego poprzez zawarcie właściwej umowy w formie aktu notarialnego przed upływem terminu określonego w przepisach, zaś zaliczka nie spełnia tej przesłanki.
Przy sprzedaży nieruchomości nabytej w drodze działu spadku, podlegającej działowi bez dopłat i spłat, nabycie przekraczające pierwotny udział w spadku stanowi nowy przychód podatkowy. Zwolnienie podatkowe jest możliwe, gdy dochód z tego przychodu przeznaczony zostanie na własne cele mieszkaniowe w terminie trzech lat od zbycia.
Dochód ze sprzedaży nieruchomości przed upływem pięciu lat podlega zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych, jeśli przychód ze sprzedaży zostanie w całości przeznaczony na zaspokojenie własnych celów mieszkaniowych w ciągu trzech lat, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.
Wydatki poniesione na zakup lokalu mieszkalnego po uzyskaniu przychodu pełnią funkcję wydatków na własne cele mieszkaniowe, umożliwiając korzystanie z ulgi podatkowej. Tym samym, prawo do ulgi mieszkaniowej wymaga faktycznego uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia przed poniesieniem kosztów z nowonabytym lokalem.
Dochody ze sprzedaży nieruchomości mogą zostać zwolnione z opodatkowania, o ile przeznaczone są na spłatę kredytu hipotecznego, zaciągniętego na cele mieszkaniowe przed uzyskaniem dochodu oraz po przystąpieniu podatnika do umowy kredytowej w wyniku rozszerzenia wspólności majątkowej.
Zwolnienie z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym możliwe jest w przypadku przeznaczenia przychodu ze sprzedaży nieruchomości na własne cele mieszkaniowe, w tym na spłatę kredytu hipotecznego oraz zakup nowej nieruchomości. Przesłanki zwolnienia muszą być spełnione zgodnie z zamkniętym katalogiem wydatków w art. 21 ust. 25.
Wydatki poniesione na ogrodzenie działki nie stanowią wydatków na cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie uprawniają do zwolnienia z opodatkowania dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości.
Sprzedaż udziału w nieruchomości nabytego do majątku wspólnego małżonków przed upływem pięciu lat nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu, natomiast sprzedaż udziału nabytego później podlega 19% podatkowi z możliwością zwolnienia przy wydatkowaniu na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu ustawy o PIT.
Wydatki poniesione na nabycie gruntu przeznaczonego w zgodzie z decyzją o warunkach zabudowy na cele zagrodowe, obejmujące budowę budynku mieszkalnego, mogą uprawniać do zwolnienia podatkowego. Jednakże stosowanie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy PIT wymaga, aby grunt przeznaczenie zmienił na takie stricte mieszkaniowe w określonym przepisami terminie, a udział gruntów mieszkalnych musiałby być dominujący
Umorzenie pożyczki hipotecznej waloryzowanej kursem obcej waluty, zaciągniętej przed 2025 rokiem, skutkuje powstaniem podlegającego opodatkowaniu przychodu, który nie korzysta z zaniechania poboru podatku na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 2022 roku, obowiązującego przed 2025 rokiem.
Przychód ze sprzedaży nieruchomości przeznaczony na spłatę kredytu zaciągniętego na zakup współwłasności lokalu mieszkalnego stanowi wydatek na własne cele mieszkaniowe, co uprawnia do zwolnienia tego przychodu od podatku dochodowego, bez względu na moment przeniesienia własności.
Do skorzystania z ulgi mieszkaniowej wymaga się, aby wydatek na cele mieszkaniowe pochodził bezpośrednio z przychodu ze sprzedaży nieruchomości, co oznacza, że wcześniej dokonane wpłaty przed uzyskaniem tego przychodu nie mogą być uznane za wydatki uprawniające do ulgi mieszkaniowej.
Osoba, która przed nabyciem lokalu mieszkalnego była właścicielem nieruchomości, nawet chwilowo w wyniku darowizny, nie spełnia warunków ulgi podatkowej dla zakupu pierwszego mieszkania na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Umorzenie kredytu refinansowego związanego z wydatkami innymi niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych generuje przychód podlegający opodatkowaniu. Zaniechanie poboru podatku obejmuje jedynie część związaną z wydatkami mieszkaniowymi. Zwroty nieprzekraczające uprzednio poniesionych kosztów są neutralne podatkowo.
Dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości, wydatkowany na cele mieszkaniowe w formie spłaty kredytu i zakupu nowych mieszkań, podlega zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.
Sprzedaż części nieruchomości przed upływem pięciu lat od nabycia, jeśli wpływy ze sprzedaży zostaną przeznaczone na spłatę kredytu zaciągniętego na własne cele mieszkaniowe, korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości przed upływem pięciu lat od nabycia, przeznaczony na cele mieszkaniowe, korzysta ze zwolnienia z opodatkowania, jeśli w terminie trzech lat zostanie przeznaczony na własne cele mieszkaniowe, m.in. zakup nieruchomości i spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na ten zakup (art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT).
Jeżeli wydatek na własne cele mieszkaniowe poniesiony z przychodu ze zbycia nieruchomości jest udokumentowany i odbywa się po dniu zbycia, nie wpływa na możliwość ulgi podatkowej data wystawienia faktury, lecz moment rzeczywistej płatności (art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT).