Dochód ze sprzedaży nieruchomości zbywanej przed upływem pięciu lat podlega opodatkowaniu, chyba że przychód został w całości przeznaczony na cele mieszkaniowe w ciągu trzech lat, co uzasadnia częściowe zwolnienie dochodu, proporcjonalnie do wydatków na cele mieszkaniowe.
Dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości może być zwolniony z opodatkowania wyłącznie, gdy przychód z tej transakcji zostanie wydatkowany na własne cele mieszkaniowe w terminie określonym w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT. Wydatki poniesione przed uzyskaniem tego przychodu nie kwalifikują się do zwolnienia.
Zakup udziału w nieruchomości stanowiącej majątek osobisty małżonki, za środki uzyskane z odpłatnego zbycia nieruchomości przed upływem pięciu lat od jej nabycia, kwalifikuje się jako wydatek na własne cele mieszkaniowe uprawniający do ulgi podatkowej, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Wydatki poniesione na budowę domu przed formalnym nabyciem prawa własności działki kwalifikują się jako wydatki na własne cele mieszkaniowe, umożliwiając zastosowanie ulgi podatkowej, o ile w ustawowo przewidzianym okresie dokonano nabycia prawa własności do gruntu.
Podatnik może skorzystać z ulgi mieszkaniowej w zakresie wydatków poniesionych na zakup nowego lokalu mieszkalnego jedynie do wysokości przychodów wpłaconych jako zadatek na poczet planowanego zbycia innego lokalu przed jego formalnym sprzedaniem, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.
Zwrot środków z tytułu częściowej spłaty rat kapitałowo-odsetkowych na podstawie uzgodnionej ugody nie kreuje przychodu podatkowego na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych, gdyż zachodzi jedynie restytucja własnych, uprzednio wpłaconych środków przez podatnika.
Nabycie i remont mieszkania w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych pozwala na zastosowanie zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 PDOF, przy spełnieniu warunków przeznaczenia przychodów ze sprzedaży nieruchomości na enumeratywne cele mieszkaniowe.
Zmiana przeznaczenia nabytej nieruchomości z waloru mieszkaniowego na gospodarczy, nie wyklucza podatnika z prawa do ulgi mieszkaniowej, o ile pierwotnie wydatkowane środki rzeczywiście służyły realizacji potrzeb mieszkaniowych, a spełnienie tych wyklucza przedawnienie obowiązujących warunków ustawowych.
Przeznaczenie środków ze sprzedaży nieruchomości na wykupienie udziału w nieruchomości męża dla realizacji własnych celów mieszkaniowych uprawnia do zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.
W przypadku przeznaczenia przychodu ze sprzedaży odziedziczonej nieruchomości, nabytej do majątku odrębnego, na cele mieszkaniowe w ramach wspólności małżeńskiej, ulga mieszkaniowa przysługuje, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, o ile nieruchomość wykorzystywana jest choć częściowo na własne cele mieszkaniowe.
Koszty uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości nie obejmują spłaconych odsetek od kredytu na jej zakup, gdyż odsetki te nie stanowią elementu ceny nabycia nieruchomości. Nie istnieje podstawa do korekty PIT-39 w tym zakresie.
Spłata kredytu hipotecznego zaciągniętego przez inną osobę niż podatnik na nabycie nieruchomości nie stanowi wydatku na własne cele mieszkaniowe podatnika, wyłączając możliwość stosowania zwolnienia od podatku dochodowego z tytułu odpłatnego zbycia zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dla skorzystania z ulgi mieszkaniowej na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT wystarczające jest nabycie lokalu mieszkalnego, niezależnie od jego wynajmu, pod warunkiem spełnienia określonych warunków czasowych oraz przeznaczenia przychodu na cele mieszkaniowe wyszczególnione w art. 21 ust. 25 tej ustawy.
Dochód ze sprzedaży udziału w nieruchomości nabytego w darowiznie, wydatkowany na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na remont innej zamieszkiwanej nieruchomości, kwalifikuje się jako wydatkowany na własne cele mieszkaniowe i korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dochody ze sprzedaży udziału w nieruchomości mogą korzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego, jeśli środki zostaną wydatkowane na trwałe zadaszenie tarasu domu, jako elementu urządzania mieszkania, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, spełniając warunek trwałego połączenia z budynkiem.
Dochody z odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, wykorzystane na spłatę zaciągniętego na ten lokal kredytu oraz na nabycie nowego lokalu mieszkalnego, w całości są zwolnione z opodatkowania, jeśli zostały poniesione na cele mieszkaniowe zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Kwoty otrzymane z tytułu ugody z bankiem, będące zwrotem nadpłaconych środków kredytowych, nie stanowią przychodu podatkowego w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie prowadzą do nowego przysporzenia majątkowego podlegającego opodatkowaniu.
Wydatkowanie przez podatnika przychodu ze sprzedaży lokalu mieszkalnego na wskazane ustawowo własne cele mieszkaniowe, w szczególności remont własnego lokalu i nabycie nowego mieszkania od dewelopera, uprawnia do skorzystania ze zwolnienia z podatku dochodowego, o ile wydatki te zostaną poniesione w pełnej wysokości przychodu oraz w ustawowym terminie.
Przeznaczenie środków uzyskanych z odpłatnego zbycia nieruchomości na nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, nawet przy jego jednoczesnym darowaniu w jednym akcie notarialnym, wypełnia przesłanki zwolnienia od opodatkowania przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości mogą korzystać ze zwolnienia podatkowego, jeśli uzyskane przychody zostaną przeznaczone na własne cele mieszkaniowe zgodnie z art. 21 ust. 25 i 1 pkt 131 ustawy o PIT, a lokale nie są wykorzystywane do celów zarobkowych.
Zwolnienie podatkowe z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT przysługuje wyłącznie w odniesieniu do wydatków na własne cele mieszkaniowe, które są bezpośrednio związane z budynkiem mieszkalnym, przy czym zakup nieruchomości przed uzyskaniem przychodu oraz wydatki na infrastrukturalne zagospodarowanie terenu nie spełniają warunków zwolnienia.
Odpłatne zbycie działek przez wnioskodawcę, w części odpowiadającej udziałowi nabytemu w drodze działu spadku ponad przysługujący mu udział w spadku, stanowi źródło przychodu podlegające opodatkowaniu, jednakże zwolnione z opodatkowania przy przeznaczeniu tego dochodu na własne cele mieszkaniowe w okresie określonym ustawą.
Zaniechanie poboru podatku dochodowego od umorzonych wierzytelności związanych z kredytem hipotecznym, obejmuje tylko tę część kredytu, która była zaciągnięta na cele mieszkaniowe, niezależnie od późniejszego wykorzystania nieruchomości do działalności gospodarczej, czy wynajmu.
Dla celów zwolnienia od podatku zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych kluczowe jest, aby nabycie własności nastąpiło w ustawowym terminie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym dokonano zbycia nieruchomości; sam fakt uiszczenia ceny nie wystarcza.