Podatnik, który nabywa towary lub usługi przeznaczone do czynności nieopodatkowanych, nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego, nawet jeśli formalnie jest czynnym podatnikiem VAT. Kryteriami uprawniającymi do odliczenia są wykorzystanie zakupionych dóbr do czynności opodatkowanych oraz brak negatywnych przesłanek z art. 88 ustawy o VAT.
Otrzymane przez Gminę dofinansowanie na realizację inwestycji nie stanowi podstawy opodatkowania VAT; prewspółczynnik wynoszący poniżej 2% uprawnia do przyjęcia, iż wynosi on 0%, co zwalnia z obowiązku częściowego odliczenia podatku naliczonego związanego z inwestycją.
Gmina nie może odliczać VAT z tytułu budowy przydomowych oczyszczalni ścieków, bowiem inwestycja nie jest opodatkowana VAT. Jednakże odliczenie VAT dla budowy sieci wodociągowej jest dozwolone, gdyż związane jest ona bezpośrednio z działalnością opodatkowaną podatkiem VAT i usługami wodociągowymi.
Podatnik nie będzie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego w zakresie zakupów związanych z projektem, gdy nabycia te nie służą wykonywaniu czynności opodatkowanych podatkiem VAT.
Gmina nie ma prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego w związku z realizacją projektu termomodernizacji budynku Ochotniczej Straży Pożarnej, gdyż efekty tego projektu nie będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
W przypadku realizacji projektu badawczo-rozwojowego, finansowanego ze środków NFOŚiGW, gdzie nabyte towary i usługi nie są używane do czynności opodatkowanych VAT, wnioskodawca nie mając ekwiwalentu w formie wynagrodzenia, nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego od dokonanych zakupów.
Gmina nie posiada prawa do odliczenia podatku VAT od wydatków poniesionych na modernizację oświetlenia ulicznego, ponieważ infrastruktura ta nie będzie wykorzystywana do czynności opodatkowanych podatkiem VAT.
Gminie nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego w związku z modernizacją sali konferencyjnej, gdyż inwestycja nie jest związana z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Gmina w tej sytuacji działa jako podmiot realizujący zadania publiczne, niebędący podatnikiem VAT.
Czynności związane z wykorzystaniem majątku powstałego w wyniku inwestycji przez Gminę jako organ władzy publicznej nie stanowią czynności opodatkowanych VAT ani nie uprawniają do odliczenia podatku naliczonego, gdyż mają charakter publicznoprawny i nie wiążą się z odpłatnością.
Gmina realizująca inwestycję dotyczącą infrastruktury drogowej w ramach zadań publicznych nie działa jako podatnik VAT, a więc czynności te wyłączone są z systemu podatku VAT. Tym samym, Gmina nie posiada prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z nabyciem towarów i usług w ramach takiej inwestycji.
Jednostki samorządu terytorialnego, realizując zadania jako organy władzy publicznej, nie mają prawa do odliczenia VAT naliczonego, jeżeli nabywane towary i usługi nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Takie czynności nie stanowią działalności gospodarczej dla potrzeb podatku od towarów i usług.
Rozliczenie podatku naliczonego zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT jest możliwe tylko wtedy, gdy nabyte towary i usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych VAT. W przypadku Gminy, teren wykorzystany jedynie w celach publicznych wyklucza możliwość odliczenia VAT.
Spółka nabywająca prawo użytkowania wieczystego działki uznawanej za teren budowlany, przeznaczony na potrzeby działalności opodatkowanej, ma prawo do pełnego odliczenia podatku VAT naliczonego ze względu na brak przesłanek wykluczających zgodnie z ustawą o VAT.
Jednostce samorządu terytorialnego nie przysługuje prawo do odliczenia VAT naliczonego, gdy wydatki poniesione są na realizację zadań publicznych niepodlegających opodatkowaniu VAT, zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym.
Jednostka samorządu terytorialnego nie może odliczyć podatku VAT naliczonego, jeżeli zakupy realizowane w ramach projektów finansowanych ze środków unijnych nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem VAT.
Gmina nie ma prawa do odliczenia podatku VAT od wydatków na inwestycję w infrastrukturę turystyczną, jeżeli ta infrastruktura jest wykorzystywana wyłącznie do czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.
Podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabycie nieruchomości, jeśli dostawa tej nieruchomości podlega zwolnieniu z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, w związku z pierwszym zasiedleniem ponad dwa lata przed sprzedażą, zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 2.
Brak prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w przypadku realizacji zadań własnych gminy, które nie są związane z czynnościami opodatkowanymi VAT.
Działania gminy w zakresie realizacji zadań publicznych, przeznaczonych do użytku niekomercyjnego i realizowanych w ramach zadań własnych gminy, wyłączają tę jednostkę z kategorii podatników VAT oraz uniemożliwiają obniżenie podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z uwagi na brak związku ich wykorzystania z działalnością gospodarczą.
Dotacja z WFOŚiGW uzyskana na realizację zadania usuwania azbestu z nieruchomości gminnych nie stanowi elementu podstawy opodatkowania VAT z uwagi na jej charakter kosztowy oraz brak odpłatnego świadczenia usług. Gmina nie ma również prawa do odliczenia VAT naliczonego związanego z tym zadaniem.
Jednostka budżetowa, realizująca zadania statutowe, nie ma prawa do odliczenia VAT z tytułu zakupów niezbędnych do ich realizacji, gdyż nie są one związane z działalnością opodatkowaną.
Gminie nie przysługuje prawo do odzyskania w całości lub w części podatku naliczonego wykazanego na fakturach dokumentujących wydatki związane z realizacją projektu inwestycyjnego, który nie ma związku z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT.
Powiatowi nie przysługuje prawo do odliczenia lub odzyskania podatku VAT od zakupów związanych z realizacją ustawowych zadań edukacyjnych, gdyż nie działa on jako podatnik VAT, a zakupione dobra nie są używane do czynności opodatkowanych.
Podatnicy realizujący projekt w ramach zadań własnych gminy z zakresu pomocy społecznej, finansowany z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, nie są uprawnieni do odliczenia podatku VAT z tytułu nabycia towarów i usług związanych z realizacją tego projektu, gdyż czynności te nie są opodatkowane VAT i są wykonywane w ramach reżimu publiczno-prawnego.