Zrealizowanie celu mieszkaniowego poprzez nabycie lokalu mieszkalnego, finansowanego ze sprzedaży nieruchomości, uprawnia do ulgi podatkowej zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., a późniejsze prawne uregulowanie stosunków majątkowych między współmałżonkami, jak darowizna bądź służebność, nie pozbawia tego prawa.
Dokonanie wydatków na cele mieszkaniowe przed uzyskaniem przychodu ze sprzedaży nieruchomości wyklucza możliwość skorzystania z ulgi mieszkaniowej na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, chyba że wydatki te są pokryte zaliczką, zadatkiem lub środkami uzyskanymi na poczet ceny sprzedaży.
Skorzystanie z ulgi mieszkaniowej z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymaga spełnienia warunku nabycia prawa własności w ustawowym terminie trzech lat od odpłatnego zbycia. Brak aktu notarialnego przenoszącego własność w tym czasie wyklucza możliwość ulgi.
Zachowanie prawa do ulgi mieszkaniowej w podatku od spadków i darowizn wymaga przeznaczenia środków uzyskanych ze sprzedaży odziedziczonego mieszkania w całości na zakup nowego lokalu mieszkalnego, bez możliwości alokacji części środków na spłatę kredytu mieszkaniowego.
Zwolnienie z podatku PCC z art. 9 pkt 17 ustawy nie przysługuje, jeśli kupujący posiadł wcześniej udział w nieruchomości na podstawie tytułu innego niż dziedziczenie.
Spłata kredytu hipotecznego zaciągniętego na zakup nieruchomości przeznaczonej na cele mieszkaniowe, finansowana przychodem ze sprzedaży innej nieruchomości, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uprawnia do zastosowania ulgi mieszkaniowej, zwalniającej ten dochód z opodatkowania.
Dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości przed upływem pięciu lat, przeznaczony na realizację własnych celów mieszkaniowych poprzez nabycie lub spłatę kredytu hipotecznego na zakup domu, korzysta ze zwolnienia podatkowego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Osoba nabywająca lokal mieszkalny w drodze spadku od dalszego krewnego może skorzystać z ulgi mieszkaniowej przewidzianej w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn, jeśli spełnia warunki dotyczące zameldowania i wyłączności własności, a nabyte mieszkanie stanowi jej jedyne miejsce stałego zamieszkania przez 5 lat.
Dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości podlega zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT wyłącznie w zakresie wydatków faktycznie poniesionych z tego dochodu na cele mieszkaniowe, przy czym istotne jest, aby środki te zostały wydatkowane po sprzedaży na wskazane w ustawie cele.
Przychodem z odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości, przed upływem pięciu lat od nabycia, jest zarówno kwota spłaty pieniężnej, jak i wartość zwolnionego zadłużenia kredytowego, a dochód z tego tytułu podlega opodatkowaniu 19% stawką podatku dochodowego.
Środki ze sprzedaży mieszkania należącego do majątku osobistego, przekazane do majątku wspólnego i przeznaczone na zakup działki budowlanej oraz budowę domu, uprawniają do ulgi podatkowej na cele mieszkaniowe, jeśli wydatkowano je w przewidzianym terminie.
Przeznaczenie środków ze sprzedaży lokalu na spłatę kredytu, przy późniejszym nabyciu nieruchomości w drodze darowizny do majątku wspólnego, kwalifikuje się jako wydatkowanie na własne cele mieszkaniowe, uprawniając do zwolnienia z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zwolnienie podatkowe, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, obejmuje wydatki na spłatę kredytu mieszkaniowego, zaciągniętego na cele mieszkaniowe, z wyłączeniem wydatków związanych z zagospodarowaniem terenu wokół posesji.
Zgodnie z interpretacją organu podatkowego, wydatki na nabycie działek gruntowych i lokalu mieszkalnego przed zbyciem poprzedniej nieruchomości, sfinansowane ze środków własnych, nie są wolne od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT. Zwolnienie przysługuje jedynie dla wydatków pokrytych z przychodów bezpośrednio po zbyciu.
Odpłatne zniesienie współwłasności, obejmujące zwolnienie z długu i dodatkowe spłaty, stanowi formę odpłatnego zbycia nieruchomości, które podlega opodatkowaniu jako przychód z odpłatnego zbycia przed upływem 5 lat od nabycia, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Jeżeli przychód ze sprzedaży nieruchomości przeznaczono na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na inną nieruchomość służącą zaspokojeniu osobistych potrzeb mieszkaniowych, dochód może korzystać ze zwolnienia podatkowego, pod warunkiem spełnienia przesłanek z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.
Przeznaczenie przychodu ze sprzedaży nieruchomości na cele mieszkaniowe, nawet przy czasowym wynajmowaniu zakupionego lokalu, uprawnia do ulgi mieszkaniowej według art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile spełnione są inne ustawowe warunki.
Sprzedaż odziedziczonego mieszkania, dokonana przed upływem okresu 5 lat, nie uzasadnia utrzymania ulgi mieszkaniowej, gdy nie spełniono przesłanki "konieczności" zmiany warunków mieszkaniowych oraz gdy środki ze sprzedaży nie zostały w całości przeznaczone na nowe inwestycje mieszkaniowe, zgodnie z wymogami art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Przychód ze sprzedaży nieruchomości, przeznaczony na cele mieszkaniowe, korzysta ze zwolnienia podatkowego na mocy art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, nawet jeśli nabyty lokal jest tymczasowo wynajmowany.
Zakup domu jednorodzinnego finansowanego częściowo kredytem hipotecznym, jeśli służy zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych, kwalifikuje się jako wydatek na cele mieszkaniowe zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, uprawniając do skorzystania z ulgi podatkowej.
Wydatkowanie przychodu z odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na jego zakup oraz na nabycie nowej nieruchomości mieszkalnej uprawnia do zwolnienia z podatku dochodowego, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.
Zarówno wydatkowanie środków finansowych przed uzyskaniem przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości, jak i brak chronologii zdarzeń wyklucza możliwość skorzystania z ulgi mieszkaniowej z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT. Wydatki muszą pochodzić z faktycznie uzyskanego przychodu ze sprzedaży nieruchomości.
Dochód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości można zwolnić z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 updof, tylko gdy zostanie wydatkowany na własne cele mieszkaniowe podatnika, a nie na cele związane z działalnością gospodarczą.