Rolnik często staje przed koniecznością zatrudnienia osób do pomocy. Obowiązujące przepisy przewidują kilka ścieżek zatrudnienia, z których najpopularniejszą ze względu na elastyczność jest umowa zlecenia, regulowana przepisami prawa cywilnego. Alternatywę stanowi specyficzna dla sektora rolnictwa umowa o pomocy przy zbiorach, która pozwala na znaczne ograniczenie kosztów składek ubezpieczeniowych 

Wykonywanie umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, jest jednym z tytułów do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych oraz ubezpieczenia zdrowotnego. W niektórych przypadkach wykonywanie umowy zlecenia nie będzie jednak objęte obowiązkiem ubezpieczeń – dotyczy to m.in. studentów i uczniów szkół ponadpodstawowych do ukończenia 26. roku życia.

W okresie wakacyjnym pracodawcy chętnie zatrudniają uczniów i studentów do prac sezonowych. Popularnym rozwiązaniem jest zawieranie z nimi umów zlecenia, co wynika z braku obowiązku opłacania składek ZUS. Osoby posiadające status ucznia lub studenta i nieprzekraczające 26. roku życia nie podlegają bowiem ani obowiązkowym, ani dobrowolnym ubezpieczeniom społecznym, ani ubezpieczeniu zdrowotnemu. Warunkiem

Od 1 stycznia 2026 r. weszły w życie dwie nowelizacje przepisów, które istotnie zmieniły zasady nabywania prawa do nagrody jubileuszowej przez nauczycieli. Pierwsza z nich wprowadziła nowy próg nagrody za 45 lat pracy (400% wynagrodzenia miesięcznego) oraz podwyższyła nagrodę za 40 lat pracy z 250% do 300%. Druga, tzw. ustawa stażowa, znacząco rozszerzyła katalog okresów zaliczanych do stażu pracy

Płatnicy składek (pracodawcy, zleceniodawcy) mają obowiązek sporządzenia informacji o wysokości przychodu, stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, osiągniętego przez osoby zatrudnione, uprawnione do zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego. Należy to zrobić do 1 czerwca 2026 r. (ponieważ 31 maja br. przypada w niedzielę).

W celu zweryfikowania, czy ubezpieczony może w dalszym ciągu pobierać świadczenia w przyznanej wysokości, konieczne jest, aby przekazać do ZUS zaświadczenie o przychodach emeryta i rencisty. Osoby, które są płatnikami składek na własne ubezpieczenia, przekazują do ZUS oświadczenie o przychodzie.

W przypadku jednoczesnego wykonywania umowy o pracę i umowy zlecenia zwykle mamy do czynienia ze zbiegiem tytułów do ubezpieczeń. Dla ustalenia obowiązku ubezpieczeń społecznych istotna jest przy tym m.in. wysokość miesięcznego wynagrodzenia z umowy o pracę, a także sposób ustalenia wynagrodzenia z umowy zlecenia. Istnieją jednak sytuacje, w których umowa zlecenia nie stanowi odrębnego tytułu ubezpieczenia

W okresie wakacyjnym pracodawcy często zatrudniają przy pracach sezonowych uczniów i studentów. Zawarcie z nimi umowy zlecenia jest bowiem bardzo korzystne ze względu na brak obowiązku opłacania składek ZUS. Uczniowie i studenci do 26 roku życia nie podlegają bowiem ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu ani obowiązkowo, ani dobrowolnie. Warunkiem jest jednak posiadanie statusu ucznia lub studenta

Osoby zatrudnione na podstawie umowy agencyjnej, zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której mają zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego w zakresie zlecenia, mogą korzystać, podobnie jak pracownicy, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Warunkiem uzyskania tego prawa jest podleganie ubezpieczeniu chorobowemu, co w przypadku tej grupy ubezpieczonych ma

Pomoc w prowadzeniu działalności gospodarczej przez członków rodziny może wiązać się z powstaniem obowiązku ubezpieczeń. Zasady opłacania składek za osobę współpracującą będą różne, w zależności m.in. od formy takiej współpracy (umowa o pracę, umowa cywilnoprawna itp.), jak i od tego, czy zostały spełnione warunki uznania za osobę współpracującą.

13 stycznia 2025 r. zatrudniliśmy zleceniobiorcę na okres 1 roku. Od pierwszego dnia trwania umowy zlecenia podlega on obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu oraz na swój wniosek dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. Wcześniej był zatrudniony na etat w innej firmie do 31 grudnia 2024 r. W okresie od 17 do 28 lutego br. przebywa na zwolnieniu lekarskim. Jest wynagradzany

Umowa zlecenia może stanowić dla zleceniobiorcy jedyny tytuł do ubezpieczeń społecznych. Niejednokrotnie jednak zleceniobiorcy wykonują dodatkową pracę zarobkową, np. na podstawie umowy o pracę czy innej umowy zlecenia, z tytułu której są już objęci ubezpieczeniami społecznymi. Zachodzi wówczas zbieg tytułów do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych. W określonych przypadkach możliwe jest podleganie

Umowa o dzieło, w przeciwieństwie np. do umowy zlecenia, nie stanowi tytułu do ubezpieczeń społecznych. Jednak obowiązek oskładkowania takiej umowy powstanie w sytuacji, gdy umowa o dzieło została zawarta z własnym pracodawcą lub w ramach takiej umowy zawartej z innym podmiotem praca jest świadczona na rzecz pracodawcy osoby wykonującej dzieło.

Uzyskanie prawa do zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia wiąże się ze spełnieniem określonych warunków, m.in. niezdolność do pracy musi trwać co do zasady co najmniej 30 dni i powstać nie później niż w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego. Zdarzają się jednak przypadki, gdy spełnienie tych warunków nie gwarantuje ubezpieczonemu prawa do świadczenia po ustaniu zatrudnienia.

Prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej wiąże się zasadniczo z obowiązkowym opłacaniem składek na ubezpieczenia społeczne, gdy stanowi ona jedyny tytuł do tych ubezpieczeń. Sytuacja przedsiębiorcy w zakresie podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym zmienia się w przypadku, gdy podejmuje on dodatkowo inne aktywności zarobkowe, np. w ramach umowy o pracę lub umowy zlecenia.