Nieruchomość użytkowana przez PKP została z mocy prawa skomunalizowana na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Brak udokumentowanego prawa zarządu przesądza o przynależności mienia do organów administracji państwowej, tym samym wykluczając jego użytkowanie przez PKP i potwierdzając komunalizację.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż brak udokumentowanego prawa zarządu Polskich Kolei Państwowych nad nieruchomością na dzień 27 maja 1990 r. oznacza jej komunalizację z mocy prawa na rzecz właściwej gminy, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej.

Pozostawanie nieruchomości we władaniu PKP bez udokumentowanego prawa zarządu uniemożliwia wyłączenie z komunalizacji. Mienie, które w dniu 27 maja 1990 r. nie miało prawem przewidzianego zarządu, należy do terenowych organów administracji państwowej i podlega komunalizacji na rzecz gminy z mocy prawa.

Nieruchomość, którą władało Polskie Koleje Państwowe bez udokumentowanego prawem zarządu, z dniem 27 maja 1990 r. stała się własnością gminy z mocy prawa wskutek komunalizacji, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. o samorządzie terytorialnym.

Postępowanie w sprawie nienależnie pobranego świadczenia jest dwuetapowe: wymaga wydania dwóch odrębnych decyzji administracyjnych dotyczących uznania świadczenia za nienależne oraz jego zwrotu. Ostateczna decyzja uznająca świadczenie za nienależne nie podlega dalszej ocenie przy decyzji o zwrocie.

Decyzja o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia podlega wydaniu po uprzednim ustaleniu, że świadczenie zostało nienależnie pobrane; oba etapy wymagają odrębnych decyzji administracyjnych. Ostateczna decyzja o uznaniu świadczenia za nienależne wiąże postępowanie dotyczące jego zwrotu.

Nieruchomość pozostająca we władaniu przedsiębiorstwa państwowego, przy braku udokumentowanego prawa zarządu zgodnie z art. 38 ust. 2 ustawy z 1985 r., należy w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej do terenowych organów administracji państwowej, co uzasadnia jej komunalizację z mocy prawa.

Bezczynność lub przewlekłość działania organu stanowią „błąd organu”, co uprawnia do nienaliczania odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty nienależnie pobranego świadczenia.

Roszczenie o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra z uwagi na skierowanie jej do osoby zmarłej jest bezzasadne, gdy decyzja finalnie dotyczyła i skutecznie była doręczona żyjącemu współwłaścicielowi o ustalonym tytule prawnym.