Wskaźnik waloryzacji emerytur i rent to parametr określający coroczną podwyżkę świadczeń emerytalno-rentowych, mającą na celu zachowanie ich realnej wartości w obliczu inflacji i wzrostu wynagrodzeń. Obliczany jest na podstawie średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych oraz co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia. Jego wysokość ogłaszana jest corocznie.
Wskaźnik określa limity przychodów, po których przekroczeniu świadczenia emerytalne lub rentowe mogą zostać zmniejszone lub zawieszone. Limity te są uzależnione od przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia i są ogłaszane kwartalnie przez Prezesa GUS.
Kwota bazowa to ustalona wartość odniesienia, wykorzystywana do obliczania świadczeń, opłat lub innych należności, często określana corocznie przez odpowiednie organy. Wynosi 100% przeciętnego wynagrodzenia pomniejszonego o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia społeczne, określone w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, w poprzednim roku kalendarzowym, i służy m.in. do ustalania
Kwoty maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent w razie osiągania przychodu w kwocie przekraczającej 70 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, nie wyższej jednak niż 130 % tego wynagrodzenia
Złożoną przez L. Sp. z o.o. skargę kasacyjną oddalono ze względu na brak podstaw prawnych do stosowania odstępstwa od odległości przewidzianej uchwałą Rady Miasta Krakowa w przypadku nowego przedsiębiorcy, którego działalność nie stanowi kontynuacji działalności poprzedniego posiadacza zezwolenia.
Od 12 marca 2026 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie przyjmuje już wniosków i pism wysyłanych przez platformę ePUAP. Dokumenty przesłane w ten sposób nie wywołują skutków prawnych, co może mieć znaczenie m.in. przy zachowaniu ważnych terminów.
W drugiej połowie 2026 r. wejdą w życie przepisy wprowadzające pełną elektronizację procesu ubiegania się o zasiłki z ubezpieczenia społecznego. Zmiany dotyczą uproszczenia zasad składania wniosków oraz załączników do celów ustalenia prawa do świadczeń, poprzez dopuszczenie postaci elektronicznej tych dokumentów (w tym skanów) jako równoważnej oryginałom.
ZUS obecnie wprowadza nową usługę – będzie regularnie wzywał do zapłaty składek za ostatni miesiąc rozliczeniowy. Pozwoli to płatnikom składek uniknąć dodatkowych kosztów w postaci odsetek, czy kosztów upomnienia.
Pracownicy zatrudnieni przez polskich pracodawców nie mają obowiązków odprowadzania zaliczek na podatek czy składek ubezpieczeniowych, bo obowiązki te wypełnia pracodawca. Sytuacja się jednak zmienia, gdy osoba pracująca w Polsce jest zatrudniona przez zagranicznego pracodawcę, który nie ma oddziału w Polsce. Wówczas to na pracownika spadają obowiązki związane z odprowadzaniem zaliczek na podatek,
W nowym okresie składkowym rozpoczynającym się 1 kwietnia 2026 r. stopy procentowe składek na ubezpieczenie wypadkowe według PKD nie uległy zmianie. Jednak zmiana składki wypadkowej może wystąpić u tych płatników, którzy zmienili profil przeważającej działalności według PKD, a także w przypadku gdy ZUS ustala wysokość składki wypadkowej indywidualnie, na podstawie złożonych przez płatnika informacji
Podstawa prawna: art. 14a § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.)
Opiekun faktyczny dziecka, który sprawuje nad nim bieżącą opiekę na podstawie orzeczenia sądu, jest uprawniony do świadczenia wychowawczego, nawet gdy nie wystąpił z wnioskiem o przysposobienie dziecka, co wynika z wykładni celowościowej przepisów u.p.p.w.d. oraz zasad konstytucyjnych.
Dla uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego konieczne jest wykazanie związku przyczynowego między rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Istnienie tego związku musi być potwierdzone decyzjami administracyjnymi dotyczących zasiłków dla opiekuna oraz świadczeń pielęgnacyjnych.
NSA wskazuje, że przyznanie świadczenia wychowawczego osobie faktycznie opiekującej się dzieckiem nie powinno być warunkowane wystąpieniem z wnioskiem o przysposobienie dziecka, jeśli prowadzi to do dyskryminacji i jest sprzeczne z zasadą ochrony interesów dziecka.
Naczelny Sąd Administracyjny uznaje istnienie bezpośredniego związku przyczynowego między rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną za podstawę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wymagając dalszego wyjaśnienia okoliczności po okresie kwietnia 2023 roku.
Stwierdzenie istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a opieką nad osobą niepełnosprawną wymaga wykazania, że opieka ma charakter stały i wyklucza zawodowe zatrudnienie. Samo posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności nie wystarczy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Ubezpieczony może wykonywać pracę na podstawie kilku umów, np. umowy o pracę i umowy zlecenia, na podstawie dwóch lub więcej umów zlecenia, albo łączyć to z prowadzeniem działalności gospodarczej. Każda z tych umów, jak i działalność gospodarcza stanowią tytuł do ubezpieczeń społecznych (z wyjątkiem ustawowych wyłączeń). Jeżeli są wykonywane jednocześnie, zachodzi zbieg tytułów do tych ubezpieczeń.
Stopę procentową składki wypadkowej ustala się na dany rok składkowy, tj. od 1 kwietnia 2026 r. do 31 marca 2027 r. Jest ona ustalana przez ZUS albo płatnika składek samodzielnie. W nowym roku składkowym rozpoczynającym się od 1 kwietnia 2026 r. wysokość najwyższych stóp procentowych składki na ubezpieczenie wypadkowe nie uległa zmianie. Zatem stopa procentowa składki wypadkowej odpowiadająca 50% najwyższej