Wyrok TK z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. K 37/11
Prawo do obrony (obecność zatrzymującego podczas rozmowy zatrzymanego z obrońcą)
133/11/A/2012
WYROK
z dnia 11 grudnia 2012 r.
Sygn. akt K 37/11
W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Wojciech Hermeliński - przewodniczący
Stanisław Biernat
Zbigniew Cieślak
Maria Gintowt-Jankowicz
Andrzej Rzepliński - sprawozdawca,
protokolant: Krzysztof Zalecki,
po rozpoznaniu, z udziałem wnioskodawcy oraz Sejmu i Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu 11 grudnia 2012 r., wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności:
art. 245 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.), w części zawierającej słowa " ; zatrzymujący może zastrzec, że będzie przy niej obecny", z art. 42 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
orzeka:
I
Art. 245 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.) przez to, że nie wskazuje przesłanki, której zaistnienie uprawnia zatrzymującego do obecności przy rozmowie zatrzymanego z adwokatem, jest niezgodny z art. 42 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
II
Przepis wymieniony w części I traci moc obowiązującą z upływem 12 (dwunastu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.
UZASADNIENIE
I
1. W piśmie z 28 grudnia 2011 r. Rzecznik Praw Obywatelskich (dalej: wnioskodawca) wniósł o stwierdzenie niezgodności art. 245 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.; dalej: k.p.k.) w części zawierającej słowa " ; zatrzymujący może zastrzec, że będzie przy niej obecny", z art. 42 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
Wnioskodawca podkreślił, że w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego przepisy k.p.k. nadają zatrzymanemu szereg uprawnień mieszczących się w pojęciu prawa do obrony, które są realizowane w sytuacji uzasadnionego przypuszczenia popełnienia przestępstwa. W szczególności to nie formalne przedstawienie zarzutu popełnienia przestępstwa, lecz już pierwsza czynność organów procesowych skierowana na ściganie określonej osoby, czyni ją podmiotem prawa do obrony. Pogląd taki jest uzasadniony w świetle art. 178 pkt 1 k.p.k. - pomimo, że adwokat udzielający osobie zatrzymanej pomocy prawnej w trybie art. 245 § 1 k.p.k. nie jest obrońcą, to jednak w zakresie faktów, o których dowiedział się udzielając tej pomocy, istnieje bezwzględny zakaz dowodowy jego przesłuchania jako świadka. Dlatego prawo osoby zatrzymanej do kontaktu z adwokatem określone w art. 245 § 1 k.p.k. stanowi realizację na poziomie ustawy prawa do obrony, przewidzianego w art. 42 ust. 2 Konstytucji. Prawo to, zdaniem wnioskodawcy, należy odnosić także do początkowego stadium postępowania karnego - momentu zatrzymania osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa. Podjęcie decyzji o zatrzymaniu świadczy o istnieniu uzasadnionego przypuszczenia popełnienia przestępstwa, co aktualizuje gwarancje określone w art. 42 ust. 2 Konstytucji.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
