Wyrok SN z dnia 31 października 2008 r., sygn. II KK 198/08
Przesłanką zasadniczą, wymienioną w (art. 387 § 2 k.p.k.), jest (…) wymóg, by okoliczności popełnienia przestępstwa przez oskarżonego nie budziły wątpliwości. Chodzi przy tym nie tylko o kwestie sprawstwa oskarżonego, ale o wszystkie okoliczności, które mają znaczenie dla ustalenia zakresu jego odpowiedzialności, a więc także o właściwą ocenę prawną czynu będącego przedmiotem osądu. Stwierdzenie zatem jakichkolwiek wątpliwości co do tej ostatniej kwestii winno skutkować nieuwzględnieniem wniosku oskarżonego i przeprowadzeniem postępowania dowodowego.
Z uzasadnienia:
„Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się w pełni zasadna.
Rację ma skarżący, że Sąd Rejonowy dopuścił się rażącego i mającego wpływ na treść wyroku naruszenia art. 387 § 2 k.p.k. Przesłanką zasadniczą, wymienioną w tym przepisie, jest bowiem wymóg, by okoliczności popełnienia przestępstwa przez oskarżonego nie budziły wątpliwości. Chodzi przy tym nie tylko o kwestie sprawstwa oskarżonego, ale o wszystkie okoliczności, które mają znaczenie dla ustalenia zakresu jego odpowiedzialności, a więc także o właściwą ocenę prawną czynu będącego przedmiotem osądu. Stwierdzenie zatem jakichkolwiek wątpliwości co do tej ostatniej kwestii winno skutkować nieuwzględnieniem wniosku oskarżonego i przeprowadzeniem postępowania dowodowego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 października 2007 r., IV KK 333/07 - LEX nr 346223).
K. M. zarzucono nabycie w grudniu 1991 r. pochodzącego z kradzieży samochodu o wartości 141 222 000 zł. Co też istotne, zarówno opis czynu, jak i przyjęta kwalifikacja, wskazywały na umyślność działania oskarżonego (paserstwo umyślne).
W świetle uchwały Sądu Najwyższego z dnia 12 października 1990 r., V KZP 27/90 (OSNKW z 1991 r., nr 4/6, poz. 13), za mienie znacznej wartości, jako znamię m.in. przestępstwa z art. 215 § 2 d.k.k., przyjmowano mienie o wartości nie mniejszej niż pięćdziesięciokrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, ustalonego na podstawie ostatnich - w odniesieniu do czasu popełnienia przestępstwa - urzędowych danych, ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, stosownie do przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
Ogłoszone w obwieszczeniu Prezesa GUS z dnia 10 lutego 1992 r. (M. P. Nr 5, poz. 33) przeciętne miesięczne wynagrodzenie w czwartym kwartale 1991 r. wyniosło 2 045 000 zł. Oznacza to, że nabyty przez K. M. samochód o wartości 141 222 000 zł stanowił w dacie popełnienia przestępstwa mienie znacznej wartości, co uzasadniało przyjęcie kwalifikacji z art. 215 § 2 d.k.k., a nie z art. 215 § 1 d.k.k., jak przyjęto to błędnie w akcie oskarżenia. Już tylko z tego powodu kwalifikacja prawna zarzucanego oskarżonemu czynu budziła wątpliwości, co powinno skutkować nieuwzględnieniem złożonego przez niego wniosku o dobrowolne poddanie się karze.
Treść zaskarżonego wyroku wskazuje jednak, że Sąd Rejonowy nabrał jeszcze dalej idących wątpliwości, co do zasadności kwalifikacji zarzuconego K. M. przestępstwa. Powołując się bowiem na treść art. 4 § 1 k.k. skazał go za występek z art. 292 § 1 k.k., czyli za paserstwo nieumyślne. Skoro Sąd Rejonowy dostrzegł potrzebę aż takiej ingerencji w ocenę prawną czynu, to niewątpliwie winien przeprowadzić postępowanie dowodowe i rażącym naruszeniem art. 387 § 2 k.p.k. było uwzględnienie wniosku K. M. złożonego na rozprawie w dniu 13 marca 2008 r. Nie można też pominąć tego, że Sąd Rejonowy przyjmując w wyroku kwalifikację z art. 292 § 1 k.k. nie dokonał zmiany opisu czynu przypisanego oskarżonemu. W rezultacie opis ten w żaden sposób nie przystaje do przyjętej kwalifikacji. Stanowi to ewidentną obrazę art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k.
Trafnie zauważa skarżący, że gdyby założyć, iż Sąd Rejonowy, z uwagi na brak korekty opisu czynu, chciał skazać oskarżonego za paserstwo umyślne na podstawie Kodeksu karnego z 1997 r., jako względniejszego, to winien przyjąć kwalifikację z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. Jeżeli natomiast uznał, że dopuścił się on tylko paserstwa nieumyślnego i chciał jednocześnie zastosować przepisy Kodeksu karnego z 1997 r., to oprócz zmiany opisu czynu, winien zakwalifikować go z art. 292 § 2 k.k., a nie z art. 292 § 1 k.k.
Zgodnie bowiem z art. 115 § 5 k.k., mieniem znacznej wartości jest mienie, którego wartość w chwili popełnienia czynu przekracza dwustukrotną wartość najniższego miesięcznego wynagrodzenia. W grudniu 1991 r. - zgodnie z § 1 zarządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 listopada 1991 r. w sprawie najniższego wynagrodzenia pracowników (M. P. Nr 42, poz. 292) - wynosiło ono 700 000 st. zł, a jego dwustukrotna wysokość dawała kwotę 140 000 000 st. zł. Zatem wartość samochodu będącego przedmiotem zarzutu, także według przepisów obowiązujących obecnie, stanowi mienie znacznej wartości. Słusznie również podniósł Prokurator Generalny, że Sąd Rejonowy z rażącym naruszeniem art. 387 § 2 i 3 k.k. wymierzył K. M. karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na okres 3 lat próby, choć we wniosku domagał się on orzeczenia wobec niego kary roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na okres 3 lat próby. Ten ostatni wniosek został zaaprobowany przez prokuratora. Nie doszło też do żadnej modyfikacji wniosku przez oskarżonego.
Reasumując, podniesione przez skarżącego zarzuty okazały się zasadne. W świetle powyższych rozważań, Sąd Rejonowy niewątpliwie dopuścił się rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia art. 387 § 2 i 3 k.p.k. W tej sytuacji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej K. M. (pkt. VI, VII, IX i XI) i sprawę w tym zakresie przekazał Sądowi Rejonowemu dla W M do ponownego rozpoznania.”
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
