Wyrok SN z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. IV KK 395/06
Z uzasadnienia
Pomijając kwestię uchybień proceduralnych zauważyć należy, że argumentacja sądu odwoławczego jawi się jako wręcz kuriozalna. Oto bowiem mimo trafnego stwierdzenia, że „Po to jednak by oskarżonemu można było przypisać winę, w sposób jednoznaczny trzeba wykazać, iż celowo, świadomie i jednostronnie, z ewidentnym pokrzywdzeniem partnera zrealizował znamiona przypisanego mu czynu” oraz ustalenia opisanych wcześniej faktów dotyczących wzajemności pokrzywdzenia oraz cech pokrzywdzonej, przyjmuje się, że „czyn został wprawdzie zrealizowany chociażby dlatego, że od mężczyzny należy wymagać odpowiedniego zachowania w rodzinie, to jednak czyn ten cechuje znikomość społecznej szkodliwości, o której mowa w art. 1 § 2 k.k.” Przytoczone sformułowania jawnie wskazują, że w toku wyrokowania przed sądem odwoławczym doszło do oczywistej obrazy prawa materialnego - tj. przepisów art. 207 § 1 k.k. i art. 115 § 2 k.k. Po pierwsze, pojecie „znęcanie się” na gruncie art. 207 k.k. zawiera w sobie istnienie przewagi sprawcy nad osobą pokrzywdzoną, której nie może się ona przeciwstawić lub może to uczynić w niewielkim stopniu. Nie jest zatem możliwe wzajemne znęcanie się małżonków w tym samym czasie, jak przyjęto w zaskarżonym kasacją wyroku (por. OSP 1992, z. 4, poz. 78). Nie można także mówić o znęcaniu się, jeżeli ustalono, że aktywność i przedsiębiorczość pokrzywdzonej oraz jej zaradność życiowa poddają w wątpliwość fakt, że stanowi ona ofiarę przestępstwa. Nadto, przy braku innych pozytywnych ustaleń obrazujących zachowanie oskarżonego w kontekście znamion występku z art. 207 § 1 k.k., trudno doprawdy uznać, że wystarczające jest przypisanie mu odpowiedzialności karnej za znęcanie się nad byłą żoną tylko z tego powodu, że „od mężczyzny należy wymagać odpowiedniego zachowania w rodzinie”. Po wtóre, jak słusznie podniesiono w kasacji, zawarty w art. 115 § 2 k.k. katalog okoliczności rzutujących na ocenę stopnia społecznej szkodliwości czynu ma charakter zamknięty. Powoduje to, że gdy przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu pominięto okoliczności wymienione w tym przepisie lub wzięto pod uwagę okoliczności niewymienione w art. 115 § 2 k.k., zasadnie można podnieść zarzut obrazy prawa materialnego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2004 r., II KK 355/04, Lex nr 141299). Uzasadniając pogląd, iż czyn oskarżonego cechuje znikomy stopień jego społecznej szkodliwości, sąd odwoławczy nie rozważył żadnej przesłanki, o której mowa w art. 115 § 2 k.k. Wziął natomiast pod uwagę wzajemność nagannych zachowań ze strony oskarżonego i pokrzywdzonej oraz cechy charakteryzujące pokrzywdzoną, wykluczające możliwość uznania jej za ofiarę przestępstwa znęcania, które to okoliczności z całą pewnością nie występują w katalogu zawartym w omawianym przepisie.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
