Wyrok SN z dnia 25 stycznia 1971 r., sygn. I CR 569/70
Wynagrodzenie określone w tabeli wynagrodzeń autorskich i obliczone na podstawie wyrażonej w arkuszach autorskich objętości tekstu dzieła, którego napisania lub przetłumaczenia wynagrodzenie to dotyczy (pkt 12 ust. 1 lit. a w związku z pkt 13 ust. 1 ogólnych zasad zawierania umów o wydanie w formie książkowej dzieł literackich, naukowych i zawodowych, które stanowią załącznik do aktu wyższego rzędu, tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 1955 r. Dz. U. Nr 32, poz. 190), obejmuje również należność za przeniesienie praw wydawniczych (pkt 12 ust. 1 lit. b) oraz wynagrodzenie za wybór i ocenę materiału ilustracyjnego, którego twórca sam nie opracował (pkt 12 ust. 1 lit. c).
Podstawę zaś do odrębnego wynagrodzenia obliczonego w arkuszach autorskich obejmujących materiał graficzny daje jedynie opracowanie ilustracji przez autora mające charakter jego utworu artystycznego, który może być przedmiotem prawa autorskiego stosownie do art. 1 § 1 i § 2 pkt 3 ustawy z dnia 10 lipca 1952 r. o prawie autorskim, a ponadto dostarczenie takiego utworu w postaci nadającej się do ostatecznego opracowania w celach reprodukcyjnych (pkt 12 ust. 1 lit. a).
Przewodniczący: sędzia J. Pietrzykowski. Sędziowie: Z. Masłowski, S. Gross (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Jerzego R. przeciwko Spółdzielni Wydawniczej Książka i Wiedza" w W. o 101 689,70 zł, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 14 lipca 1970 r.,
oddalił rewizję.
Uzasadnienie
W pozwie wniesionym 15 kwietnia 1964 r. Jerzy R. żądał zasądzenia od Spółdzielni Wydawniczej Książka i Wiedza" sumy 94 689,70 zł jako wynagrodzenia autorskiego za trzy nakłady wydanego przez pozwaną Spółdzielnię na podstawie umowy wydawniczej z dnia 28 marca 1960 r. jego utworu oraz 7 000 zł za ilustracje do tego utworu.
Sąd Wojewódzki dla m. st. Warszawy wyrokiem z dnia 8 kwietnia 1969 roku uchylił wydany w dniu 18 maja 1964 r. wyrok zaoczny i powództwo Jerzego R. oddalił, zasądzając od niego na rzecz pozwanej 3 695 zł tytułem kosztów procesu.
Na skutek rewizji powoda Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 15 października 1969 roku uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego tylko w części oddalającej powództwo o 7 000 zł z % oraz orzekającej o kosztach procesu i w tym zakresie przekazał sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, natomiast w pozostałej części rewizję powoda oddalił.
Uchylenie wyroku co do kwoty 7 000 zł dochodzonej jako należność za ilustracje nastąpiło z powodu nie wy jaśnienia okoliczności faktycznych, mających związek z tym roszczeniem, co Sąd Najwyższy na podstawie art. 381 § 1 w związku z art. 368 pkt 3 k.p.c. wziął z urzędu pod rozwagę.
W toku ponownego rozpoznania sprawy pełnomocnik powoda rozszerzył powództwo do sumy 16 177 zł 50 gr, na którą składa się 1 125 zł z tytułu dodatkowego wynagrodzenia autorskiego za spis treści i strony tytułowe oraz 15 052 zł 50 gr za dostarczenie 169 ilustracji reprodukowanych w książce.
Pozwana Spółdzielnia wnosiła o oddalenie powództwa zaprzeczając temu, by powodowi należało się dodatkowe wynagrodzenie autorskie poza zapłaconą mu należnością za 22,15 arkuszy autorskich, oraz powołując się na treść pkt 12 ust. 1 lit. c ogólnych zasad zawierania umów o wydanie w formie książkowej dzieł literackich, naukowych i zawodowych (zał. nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 1955 r. Dz. U. Nr 32, poz. 190). Zdaniem strony pozwanej, z przepisu tego wynika, że wynagrodzenie za wybór i ocenę materiału ilustracyjnego, którego jak w danym wypadku twórca sam nie opracował, objęte jest w nagrodzeniem autorskim obliczonym na podstawie objętości tekstu jego utworu, wyrażonej w arkuszach autorskich. Na poparcie swego twierdzenia strona pozwana powołała się dodatkowo na § 46 instrukcji Prezesa Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa z dnia 11.X.1955 r. (M.P. Nr 100, poz. 1399), który przewiduje dopuszczalność przyznania autorowi ryczałtowego wynagrodzenia za wyszukanie i dostarczenie materiału ilustracyjnego nie będącego jego dziełem. Pozwana stwierdziła zarazem, że powodowi takiego wynagrodzenia nie przyznano.
Sąd Wojewódzki dla m. st. Warszawy wyrokiem z dnia 14 lipca 1970 r. powództwo Jerzego R. oddalił, zasądzając od niego na rzecz Spółdzielni Wydawniczej Książka i Wiedza" 1000 zł tytułem kosztów prowadzenia sprawy.
Sąd ustalił, że powód otrzymał wynagrodzenie autorskie za strony tytułowe i spis treści na podstawie obliczonej w arkuszach autorskich objętości maszynopisu swego utworu i w związku z tym uznał, że pogodowi nie należy się dodatkowe wynagrodzenie .za strony tytułowe i spis treści w wydaniu książkowym, gdyż układ i cyfrowanie stron oraz ich oznaczenie wykonało Wydawnictwo, a dla autora było to z natury rzeczy nie możliwe.
Jeśli zaś chodzi o wybór ilustracji, to Wydawnictwo nie skorzystało z możności przyznania powodowi osobnego ryczałtowego wynagrodzenia za wyszukanie i dostarczenie materiału ilustracyjnego, mimo możliwości wynikającej w tym zakresie z § 46 instrukcji Prezesa Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa, tak że w tych warunkach powód nie nabył żadnego roszczenia z tego tytułu.
Sąd Wojewódzki nie podzielił przy tym zarzutu powoda, jakoby wspomniana instrukcja pozostawała w sprzeczności z pkt 12 lit. c załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11.VI.1955 r. Zdaniem bowiem Sądu Wojewódzkiego powyższy przepis reguluje ogólnie, jakiego typu wynagrodzenia są przewidziane dla autora dzieła, nie precyzuje jednak szczegółowo warunków, kiedy i jakiego rodzaju przysługuje wynagrodzenie. Zadanie to spełnia cytowana wyżej instrukcja, która została wydana właśnie w celu wyjaśnienia (wykonania) Ogólnych zasad zawierania umów wydawniczych.
Wyrok Sądu Wojewódzkiego zaskarżył pełnomocnik powoda rewizją, w której zarzucając naruszenie prawa materialnego, a w szczególności pkt 12 i 13 ust. 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 1955 r. (Dz. U. Nr 32, poz. 1.90) w związku 7 art. 33 ustawy z 1952 r o prawie autorskim i § 1 powyższego rozporządzenia oraz § 46 instrukcji z dnia 11.X.1955 r (M P. Nr 100, poz. 1399), oraz uchybienia procesowe, wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie od strony pozwane i sumy 16 177 zł 50 gr lub o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwsze] instancji do ponownego rozpoznania.
Strona pozwana złożyła odpowiedź na rewizją, wnosząc o jej oddalenie z zasądzeniem od powoda kosztów procesu.
Rozpoznając rewizję Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Nie mogły odnieść skutku wywody rewizji zmierzające do wykazania, ze § 46 instrukcji Prezesa Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa z dnia 11 października 1955 r., jako aktu normatywnego niższego rzędu, nie może uchylić odmiennego, zdaniem skarżącego, i korzystniejszego dla powoda uregulowania kwestii wynagrodzenia za dostarczone ilustracje § 12 i 13 ogólnych zasad zawierania umów o wydanie w formie książkowej dzieł literackich, naukowych i zawodowych, które stanowią załącznik do aktu wyższego rzędu mianowicie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 1955 r. Jak to bowiem wynika z treści ostatnio wymienionych przepisów wynagrodzenie określone w tabeli wynagrodzeń autorskich i obliczone na podstawie wyrażonej w arkuszach autorskich objętości tekstu dzieła, którego napisania lub przetłumaczenia wynagrodzenie to dotyczy (pkt 12 ust. 1 lit. c w związku. z pkt 13 ust. 1), obejmuje również należność za przenjesienie praw wydawniczych (pkt 12 ust. 1 lit. b) oraz wynagrodzenie za wybór i ocenę materiału ilustracyjnego, którego twórca sam nie opracował (pkt 12 ust. 1 lit. c).
Podstawę zaś do odrębnego wynagrodzenia, i obliczonego w arkuszach autorskich obejmujących 3 000 cm2 materiału graficznego daje jedynie opracowanie ilustracji przez autora mające charakter jego utworu artystycznego, który może być przedmiotem prawa autorski
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
