Wyrok SN z dnia 20 sierpnia 1965 r., sygn. II PR 281/65
Jeżeli koszty procesu ulegają zniesieniu, to w konsekwencji obowiązek wyrównania opłaty sądowej od pozwu powinien być rozdzielony między strony po połowie. Wprawdzie przepis art. 119 d.k.p.c. został uchylony (art. 111 przep. wpr. k.p.c.), a w to miejsce nie został wprowadzony inny przepis regulujący sposób wyrównania opłaty sądowej, od której strona została zwolniona, jednakże obowiązek ściągnięcia takich opłat od stron, określony ogólnie w art. 5 przep. o kosztach sądowych w sprawcach cywilnych, obowiązuje nadal, Wobec czego należy dalej stosować obowiązujące dotychczas zasady podziału opłat między strony.
Przewodniczący: sędzia K. Marowski (sprawozdawca). Sędziowie: W. Kuryłowicz, S. Graban.
Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Mariana R. przeciwko Kopalni Węgla Kamiennego W." w W. o odszkodowanie, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 29 marca 1965 r.,
1) zmienił zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo tylko o tyle, że zasądził od pozwanej na rzecz powoda dalszą kwotę piętnaście tysięcy dwieście zł z 8% od 30 listopada 1963 r.;
2) zmienił zaskarżony wyrok w części orzekającej o opłacie sądowej w ten sposób, że zarządził ściągnięcie od pozwanej i od powoda z zasądzonego roszczenia po 3 716,50 zł na rzecz Skarbu Państwa (Kasa Sądu Wojewódzkiego w Katowicach) tytułem opłaty sądowej od pozwu, od której powód był zwolniony;
3) oddalił rewizję w pozostałej części, koszty postępowania rewizyjnego między stronami zniósł i zarządził ściągnięcie od pozwanej oraz od powoda po 1 965,50 zł tytułem opłaty sądowej od rewizji, od której powód był zwolniony.
Uzasadnienie
Powód zatrudniony był u pozwanej w charakterze kombajnisty. W dniu 2 kwietnia 1963 r. na początku drugiej zmiany uległ wypadkowi, a mianowicie w czasie, gdy przystąpił do spągowania" celem umożliwienia wprowadzenia do pracy kombajnu, bryła kamienia oderwała się od stropu i spadła na niego. Powód doznał zwichnięcia kręgów szyi i w wyniku wypadku został uznany za inwalidę II grupy.
Okoliczności powyższe są niesporne między stronami. Powód domagał się w pozwie zasądzenia od pozwanej na jego rzecz kwoty 100 000 zł tytułem zadośćuczynienia za cierpienia fizyczne i krzywdę moralną oraz renty wyrównawczej po 3 000 zł miesięcznie. W toku procesu ograniczył powództwo o rentę, ponieważ uzyskał przyznanie renty wyrównawczej z ZUS-u w związku z opłacaną przez pozwaną umową o ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej w takiej wysokości, że pokrywa ona w całości szkodę w zakresie utraty zdolności do pracy. Pozwana Kopalnia wnosiła o oddalenie powództwa w całości. Przyznała wprawdzie istnienie wypadku oraz swą winę polegającą na naruszeniu przepisów bezpieczeństwa pracy, jednakże uznała, że świadczenia, jakie powód otrzymał z ZUS-u z ubezpieczenia od nieszczęśliwych wypadków oraz od odpowiedzialności cywilnej, pokrywają całkowicie szkodę powoda przy uwzględnieniu, że powód sam przyczynił się również do powstania szkody. W szczególności powód otrzymał z tytułu ubezpieczenia od nieszczęśliwych wypadków, opłacanego przez pozwaną, 24 000 zł, a z tytułu odpowiedzialności cywilnej PZU przyznał mu dalszą kwotę 24 000, z tym jednak zastrzeżeniem, że z kwoty tej potrącono powodowi 30% z powodu przyczynienia się do powstania szkody.
Sąd Wojewódzki zasądził od pozwanej na rzecz powoda 28 000 zł z 8% od dnia 30.XI.1963 r. i oddalił dalsze powództwo; koszty procesu między stronami zniósł i zarządził pobranie na rzecz Skarbu Państwa tytułem opłaty sądowej, od której powód był zwolniony: od pozwanej 1 493 z}, a od powoda, z zasądzonego roszczenia 7 160 zł.
W zakresie przyczyn wypadku Sąd Wojewódzki ustalił, opierając się na orzeczeniu Okręgowego Urzędu Górniczego i opinii biegłego sądowego, a także na zeznaniach przesłuchanego w charakterze świadka, przodowego S., że w przeddzień wypadku, na ścianie, gdzie miał miejsce wypadek, prowadzono rabunek obudowy, po którym nastąpił wzrost ciśnienia z pęknięciami w stropie. Sytuacja więc była szczególnie niebezpieczna, wymagająca stałej obecności osób dozoru, jednakże do chwili wypadku nie było na miejscu nikogo z dozoru. Ponadto obudowa była niezgodna z książką obudowy i pismem ruchu, a strop przy czole ściany nie był należycie zabezpieczony. W ten sposób naruszone zostały ze strony pozwanej § 3 ust. 1 Dz. IV, § 4 Dz. IV, § 3 Dz. IV i ust. 2 § 18 Dz. IV oraz § 99 Dz. III Górniczych Przepisów Bezpiecznego Prowadzenia Kopalń (G.P.B.P.K.). Również i obsługa obowiązana była do zachowania szczególnej ostrożności, ale powód mimo że był kombajnistą-młodszym górnikiem pracującym 18 lat w kopalni, a więc doświadczonym górnikiem, nie zbadał stropu i nie poobrywał luźnych kamieni, lecz ukląkł pod nie zabezpieczoną częścią stropu, naruszając w ten sposób ust. 1 § 8 Dz. XVI G.P.B.P.K. Sąd Wojewódzki wspomniał w uzasadnieniu swego wyroku także o zeznaniach świadka A., według którego powód wraz z przodowym S., po przyjściu do przodka, mieli obejrzeć strop i dokonać obrywki, jednakże nie dał wiary zeznaniom tego świadka wobec ich sprzeczności z zeznaniami świadka S. i z wynikami oględzin miejsca wypadku, przeprowadzonych przez Okręgowy Urząd Górniczy.
Na podstawie powyższych ustaleń Sąd Wojewódzki uznał, że pozwana ponosi winę za wypadek, lecz że powód też się przyczynił do wypadku w 20%.
W zakresie wysokości szkody Sąd Wojewódzki ustalił, że powód przebywał w szpitalu od 2.IV. do 5.VII.1963 r., przeszedł zabieg operacyjny celem nastawienia złamań oraz zwichnięć, stał się w młodym wieku całkowicie niezdolny do pracy, gdyż może się poruszać tylko przy pomocy laski, i to z trudem, majątku zaś żadnego nie posiada, a ma na utrzymaniu nie pracującą zarobkowo żonę i dwoje dzieci w wieku 9 i 11 lat. Mając te okoliczności na uwadze, Sąd Wojewódzki uznał, że stosownym zadośćuczynieniem z art. 165 k.z. będzie kwota 35 000 zł, uwzględniając przy tym, że powód otrzymał z ubezpieczenia od nieszczęśliwych wypadków 24 000 zł.
W ostatecznym wyniku Sąd Wojewódzki uznał, że pozwana odpowiada za szkodę na podstawie art. 24 dekretu czerwcowego, ale zmniejszył odszkodowanie o 20% w związku z przyczynieniem się powoda do powstania szkody stosownie do art. 158 § 2 k.z.
W części dotyczącej renty Sąd Wojewódzki umorzył postępowanie, gdyż nie uznał ograniczenia powództwa za niedopuszczalne, obliczając, że przyznana powodowi przez PZU renta wyrównawcza w kwocie 1 600 zł miesięcznie pokrywa w całości roszczenie powoda z tytułu utraty zdolności do pracy.
Wyrok Sądu Wojewódzkiego zaskarżył powód rewizją w części oddalającej powództwo i orzekającej o opłatach sądowych i wnosi o zmianę zaskarżonej części wyroku przez zasądzenie dalszej kwoty ty tui cm zadośćuczynienia do wysokości żądanej w pozwie, to jest do 100 000 zł, bez obciążenia go zarazem opłatami sądowymi.
W uzasadnieniu rewizji skarżący wywodzi, że żądanie zadośćuczynienia w kwocie 100 000 zł jest uzasadnione poważnymi cierpieniami, całkowitą utratą możności zarobkowania i niedołęstwem powoda oraz jego stosunkami majątkowymi i rodzinnymi, a z drugiej strony poważnym zawinieniem, jakiego się dopuściła strona pozwana. Ponadto skarżącemu nie można jego zdaniem przypisać winy za przyczynienie się do powstania szkody, ponieważ był on tylko pracownikiem fizycznym, nie obeznanym z warunkami geologicznymi i ruchami górotworu i nie był przez nikogo zawiadomiony o szczególnie niebezpiecznej sytuacji w dniu wypadku.
Pozwana Kopalnia w odpowiedzi na rewizję wnosi o jej oddalenie zarzucając, że okoliczności przytoczone przez powoda zostały już uwzględnione przez Sąd Wojewódzki, jak to wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Naruszenie przez pozwaną przepisów bezpieczeństwa wyżej wymienionych jest niesporne. Przedmiotem sporu natomiast jest to, czy powód przyczynił się do wypadku przez przekroczenie przepisów bezpieczeństwa. Sąd Wojewódzki ustalił w tym względzie, że powód, kombajnista i młodszy górnik, a więc należący do pracowników wykwalifikowanyc
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
