Wyrok SN z dnia 10 sierpnia 1963 r., sygn. III CR 716/62
Biurem w rozumieniu art. 148 k.p.c. jest ten dział instytucji lub przedsiębiorstwa, który zajmuje się wysyłaniem i przyjmowaniem korespondencji, a lokalem biurowym" jest miejsce, w którym ta praca jest wykonywana. Tylko zatem doręczenie dokonane w tym miejscu pracy (w lokalu biurowym) jest prawnie skuteczne.
Przewodniczący: sędzia S. Gross. Sędziowie: Z. Wasilkowska (sprawozdawca), M. Grudziński.
Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Karoliny T., Stanisława T. i Władysława T. przeciwko Spółdzielni Pracy Wodno-Inżynieryjnej w W. o 38 201 zł 31 gr, na skutek rewizji powodów od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 15 maja 1962 r.,
oddalił rewizję.
Uzasadnienie
Powodowie wnosili o zasądzenie od pozwanej Spółdzielni Pracy Wodno-Inżynieryjnej w W. kwoty 38 231 zł twierdząc, że nie dopełniła ona obowiązku dokonywania potrąceń w celu zaspokojenia ich należności alimentacyjnych z wierzytelności przypadających od pozwanej Spółdzielni na rzecz dłużnika powodów Mikołaja T.
Pozwana wnosiła o oddalenie powództwa twierdząc, że nie przyczyniła się do wyrządzenia szkody, gdyż nie otrzymała zawiadomienia o zajęciu wierzytelności.
Sąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 3.XII.1959 r. powództwo oddalił ustalając, że pozwana nie otrzymała zawiadomienia o obowiązku przekazywania powodom należności alimentacyjnych,, Pozwana ma siedzibę w W., wezwanie zaś komornika zostało doręczone w J., gdzie zatrudniony był dłużnik Mikołaj T., który wezwanie to ukrył. W ten sposób pozwana nie dowiedziała się nigdy o obowiązku dokonywania potrąceń.
Na skutek rewizji powodów Sąd Najwyższy uchylił powyższy wyrok i polecił ustalić, czy odcinek robót w J., kierowany przez dłużnika Mikołaja T., miał biuro i czy do biura tego zostało prawidłowo doręczone wezwanie dotyczące zajęcia wierzytelności. Sąd Najwyższy dodał, że gdyby wezwanie powyższe zostało prawidłowo doręczone w biurze pozwanej, to należałoby uznać je za skuteczne bez względu na to, czy T. przejął doręczone wezwanie i ukrył je przed pozwaną, za jego bowiem czyny pozwana ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 145 k.z.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 15.V.1962 r. powództwo oddalił. Sąd ustalił, że strona pozwana ma swoją siedzibę w W., gdzie mieści się zarząd i sekretariat. Pozwana prowadzi na terenie województwa w. i innych województw budowy, gdzie wyznaczone przez nią kierownictwo sporządza dokumentację robót, prowadzi listy obecności zatrudnionych tam robotników i ich karty pracy, nie ma tam natomiast sekretariatu (biura). Mikołaj T. był zatrudniany u pozwanej w charakterze majstra i nadzorował z jej ramienia budowę w J. Wezwanie komornika w trybie art. 638 k.p.c. zostało doręczone w J. do rąk niejakiego Z., będącego dozorcą budowy. Wezwania tego pozwana nigdy nie otrzymała (przejął je T. od Z.).
W tych warunkach Sąd Wojewódzki uznał, że nie nastąpiło skuteczne doręczenie pozwanej wezwania komornika. Pozwana bowiem ani nie miała swego biura w J., ani też Z. nie należał do personelu biurowego (art. 148 k.p.c.). Brak przeto koniecznej przesłanki do uwzględnienia powództwa.
W rewizji od powyższego wyroku powodowie wnoszą o jego zmianę i uwzględnienie powództwa, przy czym wskazują podstawy rewizyjne wymienione w art. 371 § 1 pkt 1, 3 i 4 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W myśl art. 148 k.p.c. doręczenia korporacjom, stowarzyszeniom, spółkom i zakładom dokonywa się w lokalu biurowym do rąk którejkolwiek z osób uprawnionych do przyjmowania pism, a w razie niezastania takiej osoby komukolwiek z personelu biurowego.
W związku z powyższym przepisem oraz zgodnie z wyraźnymi wskazówkami zawartymi w poprzednim wyroku Sądu Najwyższego rozstrzygające znaczenie dla sprawy ma ustalenie, czy pozwana Spółdzielnia miała w J. swoje biuro, oraz czy do tego biura w sposób prawidłowy zostało doręczone wezwanie komornika w trybie art. 638 k.p.c.
Pogląd strony skarżącej, dający się wydedukować z jej wywodów rewizyjnych, sprowadza się do tego, że za biuro" instytucji, o jakiej mowa w art. 148 k.p.c. należy uważać każde miejsce, w którym zatrudnia ona swoich pracowników, a w każdym razie takie, w którym dokonuje się pewnych czynności pisarskich (dokumentacja robót, prowadzenie list obecności i kart pracy robotników).
Powyższy pogląd należy uznać za błędny. Jego pierwsza część nie wymaga bliższego omówienia, jako oczywiście sprzeczna z treścią art. 148 k.p.c. Skoro bowiem ustawodawca wyraźnie mówi w art. 148 k.p.c. o lokalu biurowym" i personelu biurowym", to już z tych postanowień wynika, że różnicuje on zarówno miejsca, jak i rodzaje pracy i że skuteczność doręczenia uzależnia nie od tego, żeby nastąpiło ono w jakimkolwiek miejscu pracy i do rąk jakiegokolwiek pracownika, lecz od tego, żeby doręczenia dokonano w lokalu biurowym i do rąk pracownika uprawnionego do przyjmowania pism, a co najmniej do rąk osoby zaliczonej do personelu biurowego.
Nie można również zgodzić się z drugą częścią poglądu reprezentowanego w rewizji.
Jest notoryczne, że szereg czynności o charakterze pisarsko-dokumentacyjnym sporządza się w wielu (praktycznie niemal wszystkich) działach pracy danej instytucji czy zakładu. Nawet w działach poświęconych bezpośrednio produkcji prowadzi się pewne minimum dokumentacji, jak np. wykazy wydanych narzędzi i surowców, listy obecności pracowników, karty pracy, z czego jednak nie wynika, żeby hala fabryczna była biurem. Szukając kryteriów odróżniających charakter czynności biura" od innych działów instytucji czy przedsiębiorstwa, należy widzieć je przede wszystkim w tym, że biuro nastawione jest na utrzymywanie kontaktów zewnętrznych, a więc przede wszystkim na wysyłanie i otrzymywanie korespondencji. W biurze koncentruje się praca o charakterze administracyjnym (a nie produkcyjnym), polegająca m. in. na rejestrowaniu wysyłanych i otrzymywanych pism i na nadawaniu im właściwego biegu.
Taki zakres pojęcia ,,biura" wynika z treści art. 148 k.p.c., który mówiąc o doręczeniu pism w lokalu biurowym do rąk osoby uprawnionej do przyjmowania pism, zakłada, że biuro jest miejscem, w którym przyjmuje się pisma i w którym z reguły znajduje się nawet osoba specjalnie w tym celu wyznaczona, a dopiero w razie jej braku można dokonać doręczenia innemu pracownikowi, jednakże również i w tym wypadku musi on należeć do personelu biurowego, przy czym doręczenie musi być dokonane w lokalu biurowym.
W konsekwencji należy przyjąć, że biurem w rozumieniu art. 148 k.p.c. jest ten dział pracy instytucji lub przedsiębiorstwa, który zajmuje się wysyłaniem i przyjmowaniem korespondencji, a lokalem biurowym jest miejsce, w którym praca ta jest wykonywana. Tylko doręczenie dokonane w tym miejscu pracy (w lokalu biurowym) jest prawnie skuteczne.
W danej sprawie Sąd Wojewódzki prawidłowo ustalił, że budowa prowadzona przez stronę pozwaną w J. ani nie była biurem, ani nie miała biura w rozumieniu art. 148 k.p.c. Była to placówka produkcyjna zatrudniająca kilku czy kilkunastu robotników i majstra nadzorującego roboty. Jedyne czynności o charakterze pisarskim tam prowadzone związane były z produkcją (dokumentacje robót, listy obecności, karty pracy). Placówka ta nie posiadała nawet lokalu, w którym można by przyjmować lub przechowywać korespondencję.
Skarżący nie bez racji podnoszą, że instytucja może mieć biuro nie tylko w centrali, lecz również w placówkach terenowych, filiach, oddziałach itp. Powyższe odnosi się jednak przede wszystkim do placówek zorganizowanych w sposób trwały, a nie do placów budów, z natury rzeczy doraźnych i przejściowych. Nie można wprawdzie wyłączyć, że i budowa zwłaszcza o dużym zasięgu i o przewidywanym długim czasie trwania może mieć własne biuro uprawnione do przyjmowania korespondencji z zewnątrz, jednakże sytuacja taka w sprawie niniejszej nie zachodzi. Strona pozwana prowadziła stosunkowo niewielkie roboty budowlano-wodne, rozrzucone w różnych punktach województwa w. oraz poza nim, i wykazała, że ograniczały się one do zadań ściśle pro
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
