Orzeczenie SN z dnia 14 maja 1958 r., sygn. III CR 145/58
Jeżeli w postępowaniu z udziałem kuratora ustanowionego do zastępowania pozwanego zapadł wyrok, pismo wniesione do sądu przez pozwanego przed uprawomocnieniem się wyroku, zawierające żądanie zniesienia postępowania wskutek braku podstaw do ustanowienia kuratora (art. 156 k.p.c.) należy uznać za rewizję.
Przewodniczący: sędzia B. Dobrzański (sprawozdawca).
Sędziowie: K. Kwapiszewski, J. Majorowicz.
Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Kazimiery B. przeciwka Tadeuszowi B. o rozwód, po rozpoznaniu rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 23 listopada 1953 r.,
zaskarżony wyrok uchylił, postępowanie przeprowadzone z udziałem kuratora zniósł i sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Krakowie do rozpoznania przekazał.
Uzasadnienie
W pozwie wniesionym dnia 5 listopada 1953 r. powódka żądała orzeczenia rozwodu z winy pozwanego, przy czym twierdziła, że nie zna miejsca jego pobytu, gdyż pozwany wyjechał i od 1950 r. nie przesłał jej żadnej wiadomości. Jednocześnie powódka zgłosiła wniosek o ustanowienie kuratora do zastępowania pozwanego. Sąd Wojewódzki uwzględnił ten wniosek i po rozpoznaniu sprawy z udziałem kuratora na rozprawie w dniu 23 listopada 1953 r. orzekł rozwód z winy pozwanego.
W pismach z dnia 4 i 5 grudnia 1953 r. skierowanych do Sądu na ręce sędziego, który przewodniczył na rozprawie w dniu 23 listopada 1953 r., pozwany, zamieszkały w tym czasie na obszarze Niemieckiej Republiki Federalnej, donosi sądowi, że powódka wprowadziła Sąd w błąd, gdyż od czasu wyjazdu pozwanego pozostawała z nim w stałym kontakcie korespondencyjnym. Pozwany żąda unieważnienia rozprawy z dnia 23 listopada 1953 r. i wyciągnięcia wobec powódki konsekwencji za wprowadzenie Sądu w błąd". Pozwany zapewnia, że nadal darzy powódkę uczuciem miłości i zamierza po powrocie do kraju (z chwilą ogłoszenia amnestii) wznowić z nią pożycie, a Sąd prosi o przeszkodzenie temu, co (...) żona chciała zrobić". Pozwany do swych listów dołączył skierowany do niego list powódki z dnia 26 listopada 1953 r. W liście tym powódka zawiadamia pozwanego o rozwodzie orzeczonym dnia 23 listopada 1953 r. i zamieszcza m.i. następujące zdanie:
O ile będziesz pisał dowiedzieć się o rozwód, to nie podaj mnie, że ja Ciebie powiadomiłam, gdyż ja podałam, że Ty do mnie nie pisałeś żadnych listów i na tej podstawie ja otrzymałam rozwód, bo tak, to by pisali tu do Ciebie i ja bym musiała za zgodą Twoją dopiero otrzymać" (rozwód).
Kurator pozwanego, uzyskawszy przywrócenie terminu, złożył rewizję, w której zarzucał nieważność postępowania wynikającą stąd, że z winy powódki, która zataiła miejsce jego pobytu, pozwany pozbawiony został należytej możności obrony swych praw", a m. i. nie mógł podnieść w tym postępowaniu przed sadem pierwszej instancji, że nie ma rozkładu pożycia i że strony wzajemnie darzą się uczuciem i ze sobą korespondują".
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
List pozwanego z dnia 4 grudnia 1953 r. wpłynął do Sądu przed upływem terminu trzech tygodni od ogłoszenia wyroku Sądu Wojewódzkiego, czyli przed upływem terminu do złożenia rewizji. Treść tego listu, w związku z listem następnym z dnia 5 grudnia 1953 r., wskazuje na to, że pozwany żąda w istocie zniesienia (unieważnienia) postępowania przeprowadzonego z udziałem kuratora, skoro żądanie ustanowienia kuratora było nie uzasadnione. Powódka zmyśliła bowiem okoliczność, jakoby pozwany nieznany był z miejsca pobytu, i celowo wprowadziła w błąd Sąd Wojewódzki. Wniosek pozwanego znajduje uzasadnienie w przepisie art. 156 k.p.c., zachodzi bowiem oczywista potrzeba zniesienia postępowania.
Należy wyjaśnić, że w zachodzącym w sprawie wypadku zgłoszenia wniosku z art. 156 k.p.c. już po ogłoszeniu wyroku przez Sąd pierwszej instancji, lecz przed uprawomocnieniem się wyroku, nie może już nastąpić zniesienie postępowania przez ten Sąd, lecz właściwy jest w tym zakresie sąd rewizyjny. Pismo zawierające wniosek należy w takim razie uważać za rewizję, która nie musi zawierać żadnych dalszych wniosków lub podstaw, i musi być uwzględniona, jeśli tylko wniosek z art. 156 k.p.c. jest uzasadniony. W takim wypadku sąd rewizyjny powinien uchylić wyrok Sądu pierwszej instancji i znieść postępowanie przeprowadzone z udziałem kuratora.
Z zasad powyższych należało orzec jak w sentencji już na podstawie rewizji złożonej przez samego pozwanego, wobec czego rewizja złożona później przez kuratora stała się bezprzedmiotowa.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
