Postanowienie NSA z dnia 14 maja 2014 r., sygn. I OPP 42/14
Przewlekłość postępowania
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Włodzimierz Ryms (sprawozdawca), Sędziowie NSA: Zofia Flasińska, Marek Stojanowski, po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi L. K. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zadłużenia z tytułu refundacji kosztów wyposażenia stanowisk pracy dla bezrobotnych sygn. akt III SA/Gd 599/12 postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.
Uzasadnienie
Skarżący L. K. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] lipca 2012 r. w przedmiocie umorzenia zadłużenia z tytułu refundacji kosztów wyposażenia stanowisk pracy dla bezrobotnych, żądając stwierdzenia przewlekłości postępowania.
Z akt sprawy wynika, że skarga wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przez organ w dniu 21 sierpnia 2012 r. Zarządzeniem z dnia 22 sierpnia 2012 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi oraz do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie jednego egzemplarza odpisu skargi. W odpowiedzi na wezwanie, w dniu 12 września 2012 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W dniu 15 października 2012 r. został doręczony skarżącemu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. W dniu 22 października 2012 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów postępowania na urzędowym formularzu. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 29 października 2012 r. wezwano skarżącego do przedłożenia dokumentów potwierdzających sytuację materialną strony. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 30 listopada 2012 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący w dniu 28 grudnia 2012 r. wniósł sprzeciw od postanowienia z dnia 30 listopada 2012 r. Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zażalenie na postanowienie z dnia 23 stycznia 2013 r. zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt I OZ 169/13. W dniu 12 kwietnia 2013 r. skarżący uiścił wpis od skargi. Zarządzeniem z dnia 22 kwietnia 2013 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 29 maja 2013 r. Rozprawa w dniu 29 maja 2013 r. została odroczona z uwagi na niezawiadomienie jednego z uczestników postępowania o terminie rozprawy. Zarządzeniem z dnia 6 czerwca 2013 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 11 lipca 2013 r. W dniu 28 czerwca 2013 r. skarżący wniósł o sprostowanie protokołu rozprawy. Zarządzeniem z dnia 2 lipca 2013 r. odmówiono uzupełnienia protokołu rozprawy. Skarżący wniósł zażalenie na to zarządzenie, które zostało oddalone postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2013 r. Na rozprawie w dniu 11 lipca 2013 r. skarżący wniósł o wyłączenie sędziego, który wydał zarządzenie o odmowie sprostowania protokołu i z tego względu rozprawa została odroczona. Postanowieniem z dnia 15 lipca 2013 r. oddalono wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego. Skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika. W dniu 2 września doręczono skarżącemu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 23 września 2013 r. pozostawiono wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, z uwagi na niezłożenie go na urzędowym formularzu. Skarżący wniósł sprzeciw od zarządzenia z dnia 23 września 2013 r. oraz złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniami z dnia 17 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Skarżący wniósł zażalenia na te postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt I OZ 1136/13 oraz I OZ 1137/13 oddalił zażalenia. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 10 grudnia 2013 r., po rozpoznaniu kolejnego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, złożonego na formularzu urzędowym, odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Skarżący wystąpił z wnioskiem o zawieszenie postępowania. Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił zawieszenia postępowania. Skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia z dnia 10 grudnia 2013 r. Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił przyznania prawa pomocy skarżącemu poprzez ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2014 r., po rozpoznaniu wniosku skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił sporządzenia uzasadnienia postanowienia z dnia 12 grudnia 2013 r. o odmowie zawieszenie postępowania. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy, które zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 lutego 2014 r., sygn. akt I OZ 98/14. Zarządzeniem z dnia 10 marca 2014 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 17 kwietnia 2014 r. W dniu 16 kwietnia 2014 r. skarżący złożył skargę na przewlekłość postępowania. Na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2014 r. skarżący wniósł o wyłączenie sędziów składu orzekającego. Z tego względu rozprawa została odroczona do czasu prawomocnego rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów. Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił wniosek o wyłączenie sędziego WSA Elżbiety Kowalik-Grzanki oraz oddalił wniosek o wyłączenie pozostałych sędziów składu orzekającego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga na przewlekłość postępowania podlega oddaleniu, albowiem nie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku.
Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki; Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm., zwanej dalej ustawą). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.
Ustawa nie określa wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że ponowna skarga na przewlekłość postępowania w tej samej sprawie może być wniesiona po upływie 12 miesięcy. Oznacza to, iż ustawodawca uznał za przewlekłe postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy.
W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić Sądowi przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy, ponieważ poszczególne czynności sądowe podejmowane były przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawidłowo i bez nieuzasadnionej zwłoki. Okoliczność, że sprawa nie została dotychczas rozpoznana spowodowane jest przede wszystkim tym, że Sąd rozpoznawał liczne, kolejne wnioski skarżącego (w tym o przyznanie prawa pomocy, o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, a także o wyłączenie sędziów składu orzekającego oraz o zawieszenie postępowania) i zażalenia, które były niedopuszczalne lub okazywały się niezasadne. Z uwagi na konieczność rozpoznawania tych wniosków i zażaleń rozprawa była wielokrotnie odraczana i skarga nie mogła dotychczas zostać rozpoznana. Tym samym nie można zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, że naruszył prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Na zmianę tego stanowiska nie wpływa okoliczność, że jeden z terminów rozprawy został odroczony z uwagi na wysłanie zawiadomienia o terminie rozprawy na nieprawidłowy adres jednego z uczestników postępowania.
Rozpoznając skargę na przewlekłość postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie ocenia prawidłowości podejmowanych w sprawie rozstrzygnięć organów administracyjnych, prokuratury czy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie może odnieść się do zarzutów dotyczących fałszowania dokumentów i popełnienia przestępstwa przez innego uczestnika postępowania.
Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku stwierdzając, że w tym postępowaniu nie można mówić o przewlekłości w rozumieniu przepisów ustawy.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
