Wyrok NSA z dnia 18 marca 2014 r., sygn. I OSK 2062/12
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska, Sędzia NSA Ewa Dzbeńska, Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Julia Chudzyńska, po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. W., Z.P., H. W., B. A., Z. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 323/12 w sprawie ze skargi E. W., Z. P., H. W., B. A., Z.W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 323/12 oddalił skargę E. W., Z. P., H. W., B. A. i Z. W. (dalej, jako: "skarżący") na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], którą organ utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 1998 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] stycznia 1960 r.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] sierpnia 1959 r. przejęto na własność Skarbu Państwa nieruchomość położoną w C., obejmującą działkę oznaczoną nr [...] o pow. 5 ha, stanowiącą własność R. W. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 1960 r., po rozpatrzeniu odwołania właściciela, utrzymało w mocy powołaną decyzję organu I instancji.
Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wydanych decyzji wystąpiła Z. W.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z 1960 r. i wskazał, że Spółdzielnia Produkcyjna w C. władała omawianą nieruchomością nieprzerwanie od 1953 r. do dnia wydania orzeczenia o jej przejęciu na rzecz Skarbu Państwa. Przejęcie nieruchomości nastąpiło na podstawie art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych i uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17, poz. 71), według którego nieruchomości rolne i leśne, objęte we władanie państwa do dnia wejścia w życie ustawy, przejmuje się - bez odszkodowania - na własność Państwa bez względu na ich obszar, jeżeli znajdują się nadal we władaniu Państwa lub zostały przekazane przez Państwo w użytkowanie innym osobom fizycznym lub prawnym. W sprawie nie mają przy tym znaczenia okoliczności, w jakich doszło do objęcia nieruchomości przez Państwo, co wywiódł Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 20 lutego 1991 r. sygn. akt W 5/90 (Dz. U. Nr 20, poz. 88). Przesłanka nieważności decyzji o przejęciu mogłaby zachodzić, gdyby ponad wszelką wątpliwość wnioskodawca dowiódł, że objęta wnioskiem nieruchomość w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. nie była we władaniu Państwa. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy okoliczność ta jednak w sposób oczywisty nie wynika. Bezspornym, bowiem jest, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się we władaniu Państwa przed dniem 5 kwietnia 1958 r. Ustalenia tego nie kwestionuje nawet wnioskodawczyni. Podany argument, że gospodarstwo nie zostało porzucone należy uznać za nietrafny. Zamiarem ówczesnego ustawodawcy było, bowiem jednolite uregulowanie stanu prawnego m.in. nieruchomości ziemskich przeznaczonych na cele reformy rolnej i przejęcie ich na własność Państwa bez względu na ich obszar. Wyjątkowy rygoryzm ustawy przejawiający się w przejęciu nieruchomości bez jakiegokolwiek odszkodowania oraz zapis ust. 4 powołanego art. 9, przesądzający o tym, iż nawet tytuły egzekucyjne zasądzające przywrócenie posiadania lub wydanie nieruchomości tracą moc, wskazywał wyraźnie, że wolą ówczesnego ustawodawcy było ostateczne utrwalenie wprowadzonych stosunków własnościowych. Zatem bez znaczenia jest to, w jakim trybie, ani za pomocą, jakich czynności prawnych czy też faktycznych doszło do objęcia we władanie nieruchomości przez Państwo. Z dokumentu nadania ziemi wynika, iż właścicielem działki nr [...] położonej w C. jest R. W.. Jeżeli jednak Z. i R. W. posiadali wspólność majątkową to nieruchomość przejęta na rzecz Skarbu Państwa stanowiła ich majątek wspólny. Gdyby nawet przyjąć założenie, iż Z. W. nie brała udziału w postępowaniu to nie można tego zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa. Brak udziału strony w postępowaniu może być kwalifikowane jedynie jako przesłanka do wznowienia postępowania (art. 145 §1 pkt 4 K.p.a.), a więc tego rodzaju naruszenie nie może stanowić przesłanki stwierdzenia nieważności orzeczenia.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
