Postanowienie NSA z dnia 28 września 2010 r., sygn. I FSK 1051/09
W postępowaniu przed sądem kasacyjnym zapewnienie możności działania strony rozumieć należy przede wszystkim jako umożliwienie stronie dokonywania czynności procesowych poprzez np. prawidłowe zawiadamianie o rozprawach i umożliwienie stronie w nich uczestniczenia (w tym np. ich odraczanie w przypadkach przewidzianych w ustawie), a także umożliwienie składania pism procesowych.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Marciniak (sprawozdawca), Sędzia NSA Krzysztof Stanik, Sędzia NSA Jan Zając, Protokolant Katarzyna Nowik, po rozpoznaniu w dniu 15 września 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi o wznowienie postępowania sądowego R. J. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2009 r. sygn. akt I FSK 33/08 w sprawie ze skargi kasacyjnej R. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 października 2006 r. sygn. akt I SA/Gd 1582/03 w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 23 grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec, sierpień, listopad 1998 r. odrzuca skargę.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 17 marca 2009 r., I FSK 33/08, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną R. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 13 października 2006 r., I SA/Gd 1582/03, w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z 23 grudnia 2003 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec, sierpień i listopad 1998 r.
2. Pismem z 5 czerwca 2009 r. skarżący wniósł o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego powyższym wyrokiem, opierając swą skargę na przesłankach określonych w art. 271 pkt 2 i art. 273 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.). W ocenie strony na skutek naruszenia przez Naczelny Sąd Administracyjny przepisów prawa skarżący pozbawiony był możności osobistego działania w toku postępowania przed NSA w sprawie I FSK 33/08 (podstawa z art. 271 pkt 2 P.p.s.a.). Drugą z powołanych podstaw wznowienia stanowi zdaniem strony wykrycie okoliczności faktycznych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać (art. 273 § 2 P.p.s.a.). Opierając się na wskazanych podstawach strona wniosła o uchylenie w całości wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 marca 2009 r., I FSK 33/08, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Uzasadniając przesłankę wznowienia postępowania z art. 271 pkt 2 P.p.s.a. skarżący podniósł, że Naczelny Sąd Administracyjny pozbawił go możności działania na skutek naruszenia art. 106 § 3, art. 106 § 5 w zw. z art. 193 P.p.s.a. w zw. z art. 244 § 1, art. 232 i art. 233 § 1 K.p.c. przez pominięcie wniosku skarżącego z 27 lutego 2009 r. o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu w postaci wyroku Sądu Okręgowego w G. XIII Wydział Karny Odwoławczy z 19 grudnia 2008 r., XIII Ka 656/08. W piśmie z 27 lutego 2009 r. skarżący wniósł o uwzględnienie treści tego orzeczenia przy rozpatrywaniu skargi kasacyjnej, który to wniosek nie został przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrzony. Ignorując ten wniosek Naczelny Sąd Administracyjny naruszył art. 133 § 1 P.p.s.a., bowiem wydał wyrok na podstawie niezupełnych akt sprawy (w aktach sprawy I FSK 33/08 w dacie orzekania brak było pełnych odpisów z akt powołanej sprawy karnej). Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok sprzeczny z wyrokiem sądu karnego, naruszając tym samym art. 11 P.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny pozbawił skarżącego możności działania również na skutek naruszenia art. 184 w zw. z art. 174 pkt 1 i 2 w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a., bowiem nie rozpatrzył wszystkich zarzutów skargi kasacyjnej. Z uzasadnienia wyroku z 17 marca 2009 r. wynika, że Sąd nie rozpatrzył istoty sprawy, choć zarzuty skargi kasacyjnej umożliwiały merytoryczne jej rozpatrzenie w pełnym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny nie wziął pod uwagę pisma skarżącego z 27 lutego 2009 r., zawierającego szersze uzasadnienie zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpatrzył np. zarzutów naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej O.p.), przez błędne zastosowanie polegające na:
a) sporządzeniu przez Sąd I instancji uzasadnienia zaskarżonego wyroku na podstawie niezupełnych akt sprawy (brak w aktach całości materiałów ze sprawy karnej II K 763/00 i XIII Ka 656/08),
b) bezzasadnym zaakceptowaniu przez Sąd I instancji nieprawidłowych ustaleń faktycznych organów, iż faktury VAT nr [...] z 10 czerwca 1998 r., nr [...] z 25 czerwca 1998 r., nr [...] z 25 sierpnia 1998 r. i nr [...] z 29 listopada 1998 r., wystawione przez "D." A. W. w G. na rzecz skarżącego dotyczą czynności, które nie zostały wykonane przez ten podmiot,
c) braku wskazania w uzasadnieniu wyroku przesłanek oddalenia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny bezzasadnie pominął w orzeczeniu z 17 marca 2009 r. wyjaśnienia skarżącego zawarte w piśmie z 27 lutego 2009 r., że zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. pozostaje w związku z zarzutem naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. oraz z zarzutem naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Zarzuty naruszenia tych przepisów zostały sformułowane w osobnych punktach skargi kasacyjnej jedynie z przyczyn technicznych, w celu ułatwienia ich rozpatrzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny. W piśmie z 27 lutego 2009 r. skarżący wniósł o ich łączne rozpatrzenie.
Podniesione uchybienia miały niewątpliwie wpływ na wynik sprawy, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny całkowicie bezzasadnie przyjął w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia, że nie mógł dokonać kontroli prawidłowości części ustaleń faktycznych organów podatkowych oraz prawidłowości gromadzenia przez nie materiałów dowodowych ze względu na konstrukcję zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, kierując się nieuzasadnionym formalizmem, nie rozpoznał merytorycznie sprawy.
Uzasadniając podstawę wznowienia z art. 273 § 2 P.p.s.a. skarżący wskazał, że po wydaniu wyroku z 17 marca 2009 r. ujawniły się nowe okoliczności faktyczne, które mają wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Podniesiono, że na skutek wyroku Sądu Okręgowego w G. z 19 grudnia 2009 r., wydanego w sprawie XIII Ka 656/08, sprawę karną prowadzi Sąd Okręgowy w G. XIV Wydział Karny, który postanowieniem z 21 kwietnia 2009 r., XIV K 10/09, przekazał sprawę Prokuratorowi Rejonowemu w G. w celu uzupełnienia śledztwa ze względu na istotne braki postępowania przygotowawczego. Postanowienie to zostało zaskarżone przez Prokuraturę, do chwili sporządzenia skargi o wznowienie postępowania skarżący nie otrzymał postanowienia Sądu Apelacyjnego w przedmiocie tego zażalenia. Niezależnie od wyniku postępowania zażaleniowego zwrócono uwagę, że Sąd Okręgowy zakwestionował zupełność materiałów dowodowych, które zostały wykorzystane w sprawie podatkowej i podlegały ocenie sądów administracyjnych i jednoznacznie wskazał na konieczność przeprowadzenia dowodu z kompleksowej opinii zespołu biegłych z zakresu rachunkowości oraz budownictwa. Z treści postanowienia tegoż Sądu z 21 kwietnia 2009 r. wynikają nowe okoliczności faktyczne, które mają wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, a mianowicie to, że A. W. wykonał prace udokumentowane spornymi fakturami VAT wykorzystując do tego celu osoby zatrudnione przez siebie "na czarno". Sąd Okręgowy jednoznacznie wskazał na konieczność dokonania ustaleń w sprawie w oparciu o dokumentację ZUS. Zaakceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny ustalenia organów podatkowych zostały całkowicie podważone we wskazanym postępowaniu karnym - organy podatkowe i sądy administracyjne rozstrzygnęły sprawę na niekorzyść skarżącego na podstawie zeznań A. W. z karnego postępowania przygotowawczego, tymczasem rozstrzygnięcia sądów karnych wskazują jednoznacznie na ich kłamliwość i pomówienie skarżącego, że prace objęte spornymi fakturami nie zostały wykonane, mające na celu zminimalizowanie obciążeń podatkowych i z zakresu ubezpieczeń społecznych ciążących na A. W. Okoliczności te istniały w trakcie zakończonego postępowania, ale nie były nim objęte, a mają istotny wpływ na wynik sprawy. Gdyby Naczelny Sąd Administracyjny znał te okoliczności faktyczne i zapoznał się z aktami sprawy karnej, w tym z treścią korzystnych dla skarżącego orzeczeń, to wynik sprawy byłby zupełnie inny, gdyż w pełni potwierdzają one, że zaskarżony wyrok WSA w Gdańsku został wydany z naruszeniem przepisów prawa. Naczelny Sąd Administracyjny uznał ten wyrok za odpowiadający prawu, mimo zaakceptowania przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych organów podatkowych sprzecznych z ustaleniami ze sprawy karnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł, że w aktach sprawy podatkowej brak jest dowodu z kompleksowej opinii biegłych, mimo konieczności dokonania ustaleń faktycznych przy udziale specjalistów z zakresu budownictwa.
W ramach wskazania okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania skarżący podniósł, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 marca 2009 r. został skarżącemu doręczony wraz z uzasadnieniem 2 czerwca 2009 r., a w kontekście podstawy z art. 271 pkt 2 P.p.s.a. trzymiesięczny termin biegnie od daty ogłoszenia wyroku. Skarga została też złożona w terminie trzech miesięcy od dnia wydania postanowienia sądu karnego z 21 kwietnia 2009 r., z uzasadnienia którego skarżący powziął informacje o nowych okolicznościach faktycznych w sprawie (podstawa z art. 273 § 2 P.p.s.a.).
3. W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W ocenie organu zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, a w sprawie nie zachodzi żadna przesłanka uzasadniająca wznowienie postępowania sądowego. Organ wskazał, że o pozbawieniu strony możliwości działania można mówić wtedy, gdy nie dano jej w ogóle możliwości działania (pozbawiono możliwości podejmowania czynności procesowych), a w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Strona w toku całego postępowania sądowego brała w nim udział i miała możliwość obrony swych praw. Pominięcie wniosku o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu nie wypełnia przesłanki, o której mowa w art. 271 pkt 2 P.p.s.a. i nie stanowi o niemożliwości działania.
Zdaniem organu nie zachodzi także druga z powoływanych przez stronę przesłanek (z art. 273 § 2 P.p.s.a.) - postanowienie sądu karnego z 21 kwietnia 2009 r. w żaden sposób nie stanowi nowej okoliczności faktycznej, a z postanowienia tego nie wynika, by A. W. wykonywał prace udokumentowane kwestionowanymi fakturami wykorzystując do tego osoby zatrudnione przez siebie "na czarno".
4. W piśmie z 18 maja 2010 r. skarżący wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy toczącej się przed Trybunałem Konstytucyjnym, SK 8/09.
5. W piśmie z 7 września 2010 r. skarżący wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy SK 8/09 oraz do rozstrzygnięcia przez Europejski Trybunał Praw Człowieka sprawy ze skargi skarżącego (nr 64045/09), ze względu na jej ścisły związek ze sprawą I FSK 33/08. Równocześnie wniesiono o odroczenie wyznaczonej na 15 września 2010 r. rozprawy ze względu na złożone wnioski o zawieszenie postępowania i w celu umożliwienia organowi ustosunkowania się do pisma strony i zawartych w nim wniosków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
6. Zgodnie z art. 99 P.p.s.a. nawet na zgodny wniosek strony sąd może odroczyć posiedzenie tylko z ważnej przyczyny. Ważną przyczyną w myśl tego przepisu nie są złożone przez skarżącego wnioski o zawieszenie postępowania ze względu na możliwość ich rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny na rozprawie i ujęcia odpowiednich rozstrzygnięć w protokole posiedzenia (por. art. 101 § 1 pkt 2 i art. 162 P.p.s.a.). Nie było też potrzeby odraczania rozprawy dla umożliwienia organowi odniesienia się do pisma skarżącego - strona powołała jako podstawę zawieszenia postępowania sądowego art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., a zawieszenie w oparciu o ten przepis jest fakultatywne i zależy od uznania Sądu ("Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu..."), a zatem uzyskanie stanowiska organu nie było w tym przypadku niezbędne dla rozpatrzenia wniosków.
7. Nie zasługują na uwzględnienie wnioski o zawieszenie postępowania. Strona wskazuje w tym zakresie na postępowania toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym i Europejskim Trybunałem Praw Człowieka, jednakże żadna z powołanych spraw nie ma bezpośredniego związku z niniejszą sprawą (rozstrzygnięcie przedmiotowej skargi o wznowienie postępowania nie jest zależne od wyniku tych postępowań, jak wymaga tego art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Zauważyć bowiem należy, że wskazane przez stronę postępowania, niezależnie od rozstrzygnięć, które w nich zapadną, pozostają bez wpływu na dokonywaną przez Naczelny Sąd Administracyjny ocenę występowania przesłanek wznowienia postępowania w sprawie w świetle art. 281 P.p.s.a.
8. Kluczowe dla niniejszej sprawy znaczenie ma art. 281 zd. 1 P.p.s.a., zgodnie z którym na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do stwierdzenia, że badana skarga nie została wniesiona w terminie przewidzianym do dokonania tej czynności procesowej w art. 277 P.p.s.a.
Natomiast odnosząc się do drugiej przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania zauważyć przede wszystkim należy, że w odniesieniu do podstaw wznowienia badanie dopuszczalności skargi na rozprawie jest badaniem merytorycznym - sąd bada zatem realne zaistnienie powołanych przez stronę przesłanek. Wynik negatywny tego badania skutkuje odrzuceniem skargi o wznowienie postępowania. Stanowisko takie wyrażone zostało w szeregu rozstrzygnięć sądów administracyjnych (por. postanowienie NSA z 12 marca 2008 r., I FSK 983/06, wyrok NSA z 23 maja 2006 r., I FSK 30/06, POP 2007/5/73, wyrok NSA z 6 lipca 2005 r., FSK 2647/04, wyrok NSA z 21 grudnia 2004 r., GSK 962/04, postanowienie WSA w Warszawie z 31 stycznia 2008 r., III SA/Wa 128/08, postanowienie WSA w Łodzi z 21 listopada 2007 r., II SA/Łd 902/06), jak i w piśmiennictwie (por. A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006 r., s. 608; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, 2008 r., s. 655; K. Sobieralski, Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, Kraków 2003 r., s. 280-281) i Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrujący niniejszą sprawę w pełni je akceptuje, trafny jest bowiem pogląd, że samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 271-273 P.p.s.a. nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi (por. też np. uchwała SN z 28 października 1981 r., I CO 5/81, OSNCP 1982/5-6/77, uchwała SN z 21 lutego 1969 r., III PZP 63/68, OSNC 1969/12/208, postanowienie SN z 30 maja 1996 r., I CRN 101/95, OSNC 1996/10/138, postanowienie SN z 14 stycznia 1999 r., II UKN 417/98, OSNAPiUS 2000/6/254, postanowienie SN z 29 stycznia 1968 r., I CZ 122/67, OSNCP 1968/8-9/154). W związku z powyższym wskazać należy, że z przypadkiem braku faktycznego oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, a zatem skarga o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 marca 2009 r., I FSK 33/08, podlega odrzuceniu.
9. Pierwszą z powoływanych przez skarżącego podstaw wznowieniowych jest zawarta w art. 271 pkt 2 P.p.s.a. przesłanka pozbawienia możności działania wskutek naruszenia przez Naczelny Sąd Administracyjny przepisów prawa. Zgodzić się należy z wyrażonym w orzecznictwie poglądem, że niemożność działania, o której mowa w tym przepisie, a więc niemożność obrony swoich praw, jest pozbawieniem strony możliwości podejmowania w postępowaniu czynności procesowych. Nadto o pozbawieniu strony możliwości działania można mówić wtedy, gdy nie dano jej w ogóle możliwości działania - w innych przypadkach zachodzi tylko utrudnienie działania, co nie uzasadnia już wznowienia postępowania (por. wyrok WSA w Warszawie z 20 grudnia 2005 r., III SA/Wa 2866/05, wyrok WSA we Wrocławiu z 10 kwietnia 2006 r., III SA/Wr 412/05, uchwała SN z 14 kwietnia 1980 r., III CZP 19/80, OSNCP 1980/11/205, wyrok SN z 21 czerwca 1961 r., III CR 953/60, OSPiKA 1963/6/137). Zatem uznać w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego można, że w postępowaniu przed sądem kasacyjnym zapewnienie możności działania strony rozumieć należy przede wszystkim jako umożliwienie stronie dokonywania czynności procesowych poprzez np. prawidłowe zawiadamianie o rozprawach i umożliwienie stronie w nich uczestniczenia (w tym np. ich odraczanie w przypadkach przewidzianych w ustawie), a także umożliwienie składania pism procesowych. W tych kategoriach mieści się też np. dopuszczenie uczestnika do udziału w sprawie (art. 33 § 2 P.p.s.a.), czy kwestie związane z pełnomocnikiem (np. art. 44), lecz przypadki te bez wątpienia nie zachodzą w niniejszej sprawie. Generalnie powiedzieć można, że jeśli strona nie została pozbawiona możliwości podejmowania wszelkich dozwolonych w przepisach procedury sądowoadministracyjnej czynności procesowych, to nie sposób uznać, że była ona pozbawiona wskutek naruszenia przepisów prawa możności działania (art. 271 pkt 2 P.p.s.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tak zakreślonym pojęciu "możności działania" strony nie mieści się sam tok rozumowania Sądu przedstawiony w uzasadnieniu wydanego orzeczenia. Nie można w związku z tym uznać, że nieuwzględnienie wniosków strony, czy niewystarczające (w ocenie skarżącego) odniesienie się do pewnych zarzutów, a tym bardziej niepodzielenie argumentacji skargi kasacyjnej skutkuje pozbawieniem strony możności działania. Skarżącemu zapewniono w postępowaniu toczącym się w sprawie I FSK 33/08 możność brania czynnego udziału w postępowaniu, z której to możliwości skarżący korzystał, składając pisma procesowe (pismo z 27 lutego 2009 r. - k. 103-118 akt I FSK 33/08) i stawiając się na rozprawie, gdzie przedstawiał swoje stanowisko w sprawie (k. 129) - podkreślenia wymaga przy tym, że okoliczności powyższych w skardze o wznowienie postępowania skarżący w żaden sposób nie podważa. W ramach omawianej podstawy wznowienia w rozpatrywanej skardze o wznowienie postępowania skarżący wskazuje w istocie na nieuwzględnienie jego wniosku (o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego) - a nie na uniemożliwienie jego złożenia, a także na wady uzasadnienia, a zwłaszcza na nierozpatrzenie w wystarczający sposób niektórych z zarzutów skargi kasacyjnej. W świetle powyższych rozważań tak sformułowana podstawa wznowieniowa nie odpowiada w rzeczywistości przesłance z art. 271 pkt 2 P.p.s.a., na którą powołuje się skarżący. Skoro Naczelny Sąd Administracyjny w toku postępowania w sprawie I FSK 33/08 nie pozbawił skarżącego możności działania w rozumieniu wskazanego przepisu, to bezpośrednio niezwiązana w jego brzmieniem argumentacja skargi o wznowienie postępowania skutkuje uznaniem, bez konieczności merytorycznego badania jej zasadności (a zatem niezależnie od tego, czy zarzuty skarżącego co do uchybień w toku postępowania w sprawie I FSK 33/08 są w jakimkolwiek stopniu usprawiedliwione), iż nie może ona doprowadzić do skutecznego wznowienia postępowania w sprawie. W rezultacie niedopuszczalne jest wznowienie postępowania na podstawie powołanej przez skarżącego przesłanki z art. 271 pkt 2 P.p.s.a., już z uzasadnienia skargi o wznowienie postępowania wynika bowiem, że strona nie wskazuje w istocie na wystąpienie tej przesłanki w sprawie.
10. Drugą z powołanych przez stronę podstaw wznowieniowych jest podstawa z art. 273 § 2 P.p.s.a., a więc późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Zaistnienia wskazanej podstawy wznowieniowej skarżący upatruje w wydanym 21 kwietnia 2009 r. postanowieniu sądu karnego, którym przekazano sprawę Prokuratorowi Rejonowemu w celu uzupełnienia śledztwa ze względu na istotne braki postępowania przygotowawczego (zwłaszcza brak dowodu z kompleksowej opinii zespołu biegłych z zakresu rachunkowości oraz budownictwa). Skarżący wskazał, że z treści tego postanowienia wynikają nowe okoliczności faktyczne, a mianowicie to, że A. W. wykonał prace udokumentowane zakwestionowanymi w przedmiotowym postępowaniu fakturami VAT wykorzystując do tego celu osoby zatrudnione przez siebie "na czarno". W ocenie skarżącego tym samym w postępowaniu karnym całkowicie podważono ustalenia organów podatkowych zaakceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W ocenie Sądu rozpatrującego przedmiotową skargę o wznowienie postępowania o wykryciu wcześniej nieujawnionej okoliczności faktycznej w rozumieniu art. 273 § 2 P.p.s.a. nie może świadczyć postanowienie sądu karnego o przekazaniu sprawy Prokuratorowi w celu uzupełnienia śledztwa. Skarżący wskazuje, że okolicznością taką jest wykonywanie zakwestionowanych robót przez osoby zatrudnione przez wystawcę faktur "na czarno", jednakże z samej istoty postanowienia o przekazaniu sprawy do uzupełnienia akt wynika to, że sąd karny uznał wskazane przez siebie okoliczności za nieudowodnione bądź udowodnione w sposób niewystarczający. Nie można z takiego postanowienia wnioskować pozytywnie o definitywnym udowodnieniu konkretnej okoliczności, jak zdaje się wskazywać skarżący. Konieczność dokonania dalszych ustaleń w sprawie karnej świadczy o tym, że twierdzenia skarżącego podnoszone w skardze o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego są co najmniej przedwczesne. Zwrócić też można uwagę na to, że niektóre z kwestii, na które wskazuje sąd karny, są bez znaczenia dla sprawy podatkowej (np. to, kto - jeśli nie A. W. - rzeczywiście wykonał zakwestionowane roboty; w tym zakresie obszerne i ugruntowane orzecznictwo dotyczące faktur nieodzwierciedlających rzeczywistych zdarzeń gospodarczych: por. np. wyroki NSA - z 29 lipca 2010 r., I FSK 1232/09, z 13 lipca 2010 r., I FSK 1046/09, I FSK 1149/09, I FSK 1347/09, z 25 czerwca 2010 r., I FSK 1118/09, z 19 listopada 2009 r., I FSK 1371/08, z 18 kwietnia 2008 r., I FSK 1210/06). Na marginesie powyższych rozważań wskazać także można, że opinia zespołu biegłych, w celu uzyskania której sąd karny wydał powoływane postanowienie, a do której dużą wagę przywiązuje skarżący, będzie środkiem dowodowym powstałym po wydaniu prawomocnego orzeczenia w sprawie, a zatem również nie będzie mogła stanowić podstawy wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego z art. 273 § 2 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z 3 września 2004 r., OSK 446/04, ONSAiWSA 2005/1/13). Podsumowując powyższe uznać trzeba, że skoro wynikające z postanowienia sądu karnego z 21 kwietnia 2009 r. wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy karnej nie mogą być utożsamiane z wykryciem okoliczności faktycznych mogących mieć wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej w rozumieniu art. 273 § 2 P.p.s.a., to również w zakresie tej podstawy wznowieniowej stwierdzić należy niedopuszczalność wznowienia w świetle art. 281 P.p.s.a.
11. W rezultacie stwierdzenia braku ustawowej podstawy wznowienia postępowania przedmiotową skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego należało na podstawie art. 281 zd. 1 P.p.s.a. odrzucić.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
