Wyrok NSA z dnia 29 października 2007 r. sygn. I FPS 3/07

Sprzedaż działek budowlanych z majątku prywatnego osoby fizycznej, nieprowadzącej działalności w tym zakresie, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Rozstrzygana sprawa dotyczyła wiążącej interpretacji. Strona nabyła w 1991 r. niezabudowaną działkę o powierzchni 1 ha stanowiącą nieruchomość rolno - leśną przeznaczoną w planach zagospodarowania przestrzennego do użytkowania rolniczego. W 1997 r. rada miasta w drodze uchwały dokonała przekwalifikowania gruntów rolnych na grunty przeznaczone pod zabudowę domów jednorodzinnych. W tym samym roku grunt ten, na wniosek strony, został podzielony na 13 odrębnych działek. Z decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału wynikało, że dwie działki wydzielono pod budowę ulic, pozostałe w celu zbycia. Większość działek strona sprzedała jeszcze przed przystąpieniem Polski do UE. W dniu 11 kwietnia 2004 r. strona zawarła umowę przedwstępną na sprzedaż dwóch działek na rzecz tej samej osoby, a w przyszłości zamierzała również dokonać sprzedaży kolejnych. Przedmiotowy majątek nie był nigdy wykorzystywany do działalności gospodarczej. Z uwagi na zmianę przepisów ustawy o VAT - gdy od 1 maja 2004 r. grunty zostały uznane za towar i opodatkowane - strona wystąpiła do organu podatkowego o wiążącą interpretację w odniesieniu do dokonywanych przez nią dostaw, wyrażając jednocześnie pogląd, iż czynności polegające na sprzedaży gruntów przez osoby fizyczne nie prowadzące działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami nie podlegają VAT.

Organy podatkowe nie podzieliły tego stanowiska, argumentując, że sprzedaż działek budowlanych w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania sprzedaży w sposób częstotliwy podlega opodatkowaniu podatku od towarów i usług.

Stanowisko organów podatkowych potwierdził też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 08.02.2006 r. sygn. akt I SA/Ol 468/05. Sąd wskazał, że ustawodawca polski wprowadzając w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT pojęcie podatnika oparł je na definicji zawartej w art. 4 ust. 1 VI Dyrektywy. Definicje podatnika zawarte w regulacjach prawa krajowego i unijnego są podobne, jednak nie tożsame; w art. 15 ust. 2 ustawa o VAT wykracza poza definicję zawartą w art. 4 ust. 2 VI Dyrektywy przewidując, iż w odniesieniu do wszystkich kategorii osób wymienionych w tym przepisie, z działalnością gospodarczą mamy do czynienia również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy, czego nie znajdujemy w definicji zawartej w unijnych przepisach.

Z uzasadnienia wyroku wynikało, że aby stać się podatnikiem podatku od towarów i usług wystarczy nawet jednorazowe dokonanie czynności, o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, jednak w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy. Jeżeli zatem strona jako osoba fizyczna miała dokonywać sprzedaży działek budowlanych ze swojego majątku, z zamiarem powtarzania tych czynności, to przyjętą przez organy podatkowe ocenę, iż czynności te należało zakwalifikować jako działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, należało zdaniem Sądu uznać za prawidłową.

Wnosząc skargę kasacyjną od powyższego wyroku pełnomocnik strony podniósł zarzut nieuwzględnienia prawa wspólnotowego.

Stanowisko składu siedmiu sędziów NSA

W dniu 29.10.2007 r. rozpatrując skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów dokonał wykładni przepisów w zakresie definicji działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.

W zakresie prawa unijnego, z mocy art. 4 ust. 2 VI Dyrektywy, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców i osób świadczących usługi włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów.

Prawo unijne wskazuje, że podatnikiem podatku VAT może być każda osoba, która okazjonalnie dokonuje czynności opodatkowanych, przy czym czynności te winny być związane z działalnością zdefiniowaną jako działalność gospodarcza.

Sąd uznał, iż polski ustawodawca podjął próbę realizacji zasady zawartej w art. 4 ust. 3 VI Dyrektywy (obecnie art. 12 ust. 1 Dyrektywy 112) dopuszczającej rozszerzenia działalności o okazjonalne transakcje m.in. dostawy terenu budowlanego. Zdaniem Sądu implementacja nastąpiła, choć jest nieudolna i wysoce niedoskonała.

NSA stwierdził, że okazjonalna czynność podlega opodatkowaniu VAT, tylko wtedy gdy podmiot dokonujący dostawy gruntu działa w charakterze podatnika. W przypadku, gdy osoba fizyczna, nieprowadząca działalności gospodarczej, dokonuje sporadycznie sprzedaży swego prywatnego majątku (gruntu), to wykonywane przez taką osobę czynności dostawy gruntu nie uznaje się za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Sama częstotliwość lub jej brak nie może jednak decydować o tym, czy ktoś jest podatnikiem VAT czy nie. Dla opodatkowania działań okazjonalnych, sporadycznych, ważne będzie to, czy podmiot działa w charakterze podatnika VAT - szczególnie, że przepis art. 4 ust. 3 VI Dyrektywy nie zawiera pojęcia częstotliwości.

Sąd podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie nie można uznać, że strona prowadzi działalność gospodarczą, nie nabyła bowiem gruntu z zamiarem jego dalszej odsprzedaży.

Mając na uwadze powyższe, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.

Treści dostępne dla abonentów IFK Platformy Księgowych i Kadrowych

Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych

• Codzienne aktualności prawne
• Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
• Bogatą bibliotekę materiałów wideo
• Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty

Zamów teraz Masz już konto? Zaloguj się