Wyrok NSA z dnia 14 padziernika 2005 r., sygn. I FSK 152/05
Wynikający z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ obowiązek do zaewidencjonowania sprzedaży przez podatników zwolnionych od podatku, na podstawie art. 14 ust. 1 i ust. 6, dotyczył sprzedaży "za dany dzień", a zatem, że obowiązek ten dotyczył każdej sprzedaży dokonanej w tym dniu.
Z brzmienia art. 27 ust. 2 ustawy o VAT nie można w żaden sposób wyprowadzić wniosku, iż oszacowanie podstawy opodatkowania, przyjęcie stawki 22 % oraz utrata prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony dotyczyły jedynie tej części sprzedaży, której wartość przekraczała kwotę zwolnioną od podatku na podstawie art. 14 ust. 1 i 6 ustawy o VAT.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Stanik, Sędziowie NSA Ryszard Pęk (sprawozdawca), Janusz Zubrzycki, Protokolant Iwona Wtulich, po rozpoznaniu w dniu 14 października 2005 r. na rozprawie w Wydziale I Izby Finansowej skargi kasacyjnej Elżbiety S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 października 2004 r. sygn. akt I SA/Łd 53/04 w sprawie ze skargi Elżbiety S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 16 grudnia 2003 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od czerwca do grudnia 2000 r. 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia od Elżbiety S. kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 13 października 2004 r. /I SA/Łd 53/04/ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Elżbiety S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 16 grudnia 2003 r. (...).
W uzasadnieniu powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny po przedstawieniu przebiegu postępowania podatkowego i podjętych w jego toku ustaleń oraz rozstrzygnięć - wyjaśnił, że skarżąca w okresie od czerwca do grudnia 2000 r. korzystała ze zwolnienia określonego w art. 14 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, zwanej dalej ustawy o VAT i że z uwagi na treść art. 27 ust. 1 ustawy o VAT była zobowiązana do zaewidencjonowania sprzedaży za dany dzień, nie później jednak niż przed dokonaniem sprzedaży w dniu następnym. Sąd przytoczył następnie treść art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o VAT i wyjaśnił, że w przypadku twierdzenia, że podatnik zwolniony od podatku nie prowadzi ewidencji sprzedaży lub prowadzi ją w sposób nierzetelny, organ podatkowy określa wartość nie zaewidencjonowanej sprzedaży w drodze oszacowania i ustala podatek przy zastosowaniu stawki 22% bez prawa do obniżenia kwoty podatku należnego, o którym mowa w art. 19 ustawy o VAT. Według Sądu uzasadnione było przyjęcie przez organy podatkowe, że zaszły przesłanki do zastosowania regulacji zawartej w art. 27 ust. 2 ustawy o VAT, gdyż trafnie uznano prowadzoną przez skarżącą ewidencję za nierzetelną. Powtarzając treść art. 193 par. 1 i par. 2 Ordynacji podatkowej Sąd wyjaśnił, że księga podatkowa jest nierzetelna wówczas, gdy nie odzwierciedla rzeczywistego stanu rzeczy. W dalszych wywodach zawartych w uzasadnieniu Sąd przyjął za bezsporne w sprawie to, że z porównania zakupów towarów handlowych, remanentów oraz przychodów ze sprzedaży wynikało, iż koszt nabytych przez skarżącą towarów wyniósł 72.428,04 zł, a po uwzględnieniu ustaleń kontroli 79.615,48 zł, zaś ze sprzedaży tych towarów skarżąca uzyskała kwotę 42.634,38 zł, a więc o ponad 30.000 zł niższą. W jego ocenie porównanie tych danych pozwalało wyprowadzić wniosek co do nie wykazania w księdze podatkowej pewnych przychodów z tytułu sprzedaży. Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, które uznały za niewiarygodne wyjaśnienia składane przez skarżącą w toku postępowania podatkowego. Podkreślił, że organy te, kierując się dyspozycją przepisu art. 122 w związku z art. 187 par. 1 Ordynacji podatkowej, zebrały wszechstronny materiał dowodowy i że przy ocenie tych dowodów nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 191 Ordynacji podatkowej. Ocena ta - jak zaznaczył - prowadziła do trafnego wniosku, że sugerowana przez skarżącą kradzież towarów nie miała miejsca, gdyż nie można było uznać za racjonalne zachowania skarżącej, która w wyniku włamania straciła towar o równowartości około 22.000 zł i nie złożyła do organów ścigania zawiadomienia o przestępstwie, przy czym zdarzenie to /kradzież/ nie zostało udokumentowane w żaden inny sposób. Do podobnych wniosków Sąd doszedł przy ocenie twierdzeń skarżącej o stratach w kwocie około 10.000 zł., poniesionych z tytułu "przeterminowania prasy". Zwrócił uwagę na treść umowy łączącej skarżącą z Przedsiębiorstwem "R." S.A., która pozwalała sprzedawcy zwrócić niesprzedaną prasę i wobec tego nieracjonalne było wyrzucanie pozostałej prasy, zwłaszcza, że jej wartość stanowiła ponad 50% kosztów zakupu całej prasy w ciągu roku. W konsekwencji, Sąd przyjął, że skarżąca nie wskazała żadnych wiarygodnych faktów, które potwierdzałyby przyczyny zaistnienia straty w prowadzonej działalności. W jego ocenie zasadnym był wniosek o braku rzetelności ewidencji sprzedaży, gdyż może ona być wykazana nie tylko stwierdzeniem faktu nie zaewidencjonowania określonych dowodów zakupu czy sprzedaży, ale może również wynikać - jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - z analizy danych wynikających z ksiąg i dowodów źródłowych. Dla potwierdzenia tego stanowiska Sąd powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, tj. na wyroki NSA z dnia: 28 maja 2003 r., I SA/Łd 2418/01 /ONSA 2004 Nr 2 poz. 71/; z dnia 18 stycznia 2001 r., I SA/Łd 2334/98 /ONSA 2002 Nr 1 poz. 43/, z dnia 25 maja 2000 r., I SA/Łd 2083/98 /nie publ./, a także wyrok z dnia 14 września 2000 r. I SA/Gd 2018/99 /Przegląd Podatkowy 2001 nr 10 s. 47/. Wskazując na powyższe ustalenia i stwierdzenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyjął, że została spełniona przesłanka z art. 27 ust. 2 ustawy o VAT, dająca podstawę do dokonania szacunku nie za-ewidencjonowanej sprzedaży i jako prawidłową ocenił również metodę oraz sposób dokonania szacunku. Przychód - jak podkreślił - ustalono w oparciu o koszt zakupu, zwiększony o marżę, przy czym wysokość tej marży nie budziła wątpliwości albowiem wynikała z oświadczeń skarżącej oraz z wysokości marż narzuconych przez "R." S. A. Sąd - akceptując podział ustalonego nie zaewidencjonowanego przychodu na poszczególne miesiące - wskazał, że proporcjonalne rozdzielenie z uwzględnieniem struktury przychodów było jedyną racjonalną metodą. W końcowej części uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie naruszała przepisu art. 27 ust. 2 ustawy o VAT, gdyż zasadnie organy podatkowe ustaliły podatek przy zastosowaniu stawki 22%, bez prawa obniżenia kwoty podatku należnego, w stosunku do nie zaewidencjonowanej sprzedaży, ustalonej w drodze oszacowania. Wyjaśnił, że przepis art. 27 ust. 2 ustawy o VAT przewiduje specyficzną sankcję dla podatników korzystających ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 14 ust. 1 i ust. 6 ustawy o VAT i zgodnie z tym unormowaniem opodatkowaniu podlega zawsze każda nie zaewidencjonowana sprzedaż, o ile ustalona jest w drodze oszacowania, bez względu na to, czy wartość sprzedaży towarów przekracza, w proporcji do okresu prowadzonej sprzedaży, kwoty uprawniające do zwolnienia od podatku.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
