Postanowienie SN z dnia 4 sierpnia 2026 r., sygn. I USK 1354/26
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jolanta Frańczak
w sprawie z odwołania S. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Toruniu o wysokość świadczenia, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 4 sierpnia 2026 r., na skutek skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 25 września 2025 r., sygn. akt III AUa 1168/25,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 25 września 2025 r. oddalił apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Toruniu od wyroku Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 13 czerwca 2025 r., którym zmieniono decyzję organu rentowego z dnia 21 marca 2025 r. odmawiającą ubezpieczonemu S. W. wznowienia postępowania w sprawie wysokości jego emerytury i zobowiązano organ rentowy do ponownego ustalenia ubezpieczonemu wysokości emerytury przyznanej decyzją z dnia 21 maja 2015 r., począwszy od dnia 11 marca 2025 r., z pominięciem art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (obecnie jednolity tekst: Dz.U. z 2025 r., poz. 1749 ze zm., dalej jako ustawa emerytalna).
W wyrokach Sądów meriti przyjęto, że organ rentowy decyzją z dnia 28 września 2009 r. przyznał ubezpieczonemu prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, a decyzją z dnia 21 maja 2015 r. prawo do emerytury powszechnej od dnia 24 marca 2015 r., której wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej. W dniu 5 marca 2024 r. ubezpieczony wniósł o przeliczenie emerytury powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r., SK 140/20 (OTK-A 2024, poz. 67), stwierdzający, że art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej w zakresie, w jakim dotyczy osób, które przed dniem 6 czerwca 2012 r. (tj. przed ogłoszeniem ustawy z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2012 r., poz. 637, która wprowadziła do ustawy emerytalnej art. 25 ust. 1b), złożyły wniosek o jedną z emerytur wymienionych w tym przepisie, jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RP. Wprawdzie wyrok ten nie został opublikowany i w związku z tym nie ma mocy powszechnie obowiązującej, jak też poważne wątpliwości budził skład Trybunału orzekającego w tej sprawie, to powołując się na wielokrotnie potwierdzaną w orzecznictwie Sądu Najwyższego tezę o możliwości prowadzenia przez sądy powszechne tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności, czyli odmowy zastosowania przepisu ustawy, jeżeli sąd uzna go za niezgodny z Konstytucją RP, Sąd Apelacyjny dokonał oceny konstytucyjności art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r., P 20/16 (OTK-A 2019, poz. 1), stwierdzający niezgodność z Konstytucją art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej w zakresie, w jakim dotyczył urodzonych w 1953 r. kobiet, które przed dniem 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy, który w konsekwencji doprowadził do nowelizacji ustawy emerytalnej przez dodanie do niej - z dniem 10 lipca 2020 r. - art. 194i i art. 194j (na mocy ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Dz.U. z 2020 r., poz. 1222, dalej jako ustawa nowelizująca). Kierując się przesłankami zawartymi w wyroku P 20/16, jak i wskazanymi zmianami legislacyjnymi, które w istocie odnoszą się do intertemporalnego stosowania art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, Sąd Apelacyjny uznał, że przepis ten, w zakresie, w jakim dotyczy osób, które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń, o których mowa w tym przepisie, przed dniem 6 czerwca 2012 r. jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RP.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
