Postanowienie SN z dnia 4 sierpnia 2026 r., sygn. I USK 1314/26
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jolanta Frańczak
w sprawie z odwołania H. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie o wysokość emerytury, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 4 sierpnia 2026 r., na skutek skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 7 stycznia 2026 r., sygn. akt III AUa 552/25,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od organu rentowego na rzecz ubezpieczonej H. W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych wraz z ustawowymi odsetkami z art. 98 § 11 k.p.c. tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 7 stycznia 2026 r. oddalił apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 17 czerwca 2025 r., zmieniającego zaskarżoną przez ubezpieczoną H. W. decyzję organu rentowego z dnia 26 sierpnia 2024 r., odmawiającą ponownego ustalenia wysokości jej świadczenia, w ten sposób, że ustalił wysokość emerytury ubezpieczonej w wieku powszechnym z pominięciem art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (obecnie jednolity tekst: Dz.U. z 2025 r., poz. 1749 ze zm., dalej jako ustawa emerytalna), począwszy od dnia 1 sierpnia 2024 r.
W wyrokach Sądów meriti przyjęto, że ubezpieczona, urodzona […] 1958 r., na mocy decyzji z dnia 11 kwietnia 2005 r. pobierała wcześniejszą emeryturę nauczycielską, a decyzją z dnia 31 października 2023 r. organ rentowy przyznał jej prawo do emerytury powszechnej, której wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej. W dniu 19 sierpnia 2024 r. ubezpieczona wniosła o wznowienie postępowania i ponowne ustalenie wysokości jej emerytury w powszechnym wieku emerytalnym powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r., SK 140/20 (OTK-A 2024, poz. 67), stwierdzający, że art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej w zakresie, w jakim dotyczy osób, które przed dniem 6 czerwca 2012 r. (tj. przed ogłoszeniem ustawy z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2012 r., poz. 637, która wprowadziła do ustawy emerytalnej art. 25 ust. 1b), złożyły wniosek o jedną z emerytur wymienionych w tym przepisie, jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RP. Sąd Apelacyjny, nie kwestionując braku publikacji wyroku Trybunału w sprawie SK 140/20, wskazał, że podstawę do przeliczenia świadczenia ubezpieczonej można wywodzić z rozproszonej kontroli konstytucyjności przepisu oraz z subsydiarnego powołania się na argumentację sformułowaną w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r., P 20/16 (OTK-A 2019, poz. 1), stwierdzającym niezgodność z Konstytucją art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2017 r. w zakresie, w jakim dotyczy urodzonych w 1953 r. kobiet, które przed dniem 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy, który w konsekwencji doprowadził do nowelizacji ustawy emerytalnej na mocy ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1222, dalej jako ustawa nowelizująca). Choć powołany wyrok odnosił się wprost wyłącznie do kobiet urodzonych w 1953 r., to wynikający z tego orzeczenia standard konstytucyjny w zakresie wykładni art. 2 Konstytucji RP w kontekście ingerencji prawodawcy w uzasadnione prawnie oczekiwania osób pobierających emerytury w wieku obniżonym co do zasad kształtowania wysokości ich świadczeń po uzyskaniu prawa do emerytury w wieku powszechnym, znajduje zastosowanie także do ubezpieczonej. Tak jak kobiety, których dotyczył ten wyrok, przeszła ona na emeryturę wcześniejszą przed dniem 1 stycznia 2013 r., tj. przed dniem wejścia w życie art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, natomiast prawo do emerytury z tytułu ukończenia powszechnego wieku emerytalnego uzyskała już po wejściu w życie tego przepisu (tj. w marcu 2018 r.). A zatem, tak jak kobiety z rocznika 1953, została zaskoczona wprowadzeniem art. 25 ust 1b ustawy emerytalnej i nie miała możliwości przewidzieć, że decyzja o przejściu na wcześniejszą emeryturę wpłynie na wysokość jej emerytury po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
