Postanowienie SN z dnia 15 lipca 2026 r., sygn. I USK 1252/26
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jolanta Frańczak
w sprawie z odwołania J.B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Sosnowcu o ponowne ustalenie wysokości emerytury, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 15 lipca 2026 r., na skutek skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 24 września 2025 r., sygn. akt III AUa 1751/25,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od organu rentowego na rzecz ubezpieczonej J.B. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z dnia 24 września 2025 r. po rozpoznaniu apelacji ubezpieczonej J.B. od wyroku Sądu Okręgowego w Sosnowcu z dnia 17 maja 2025 r., oddalającego jej odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Sosnowcu z dnia 5 listopada 2024 r., którą odmówiono ubezpieczonej ponownego ustalenia wysokości jej emerytury, zmienił częściowo zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję i ustalalił wysokości emerytury ubezpieczonej na podstawie art. 26 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (obecnie jednolity tekst: Dz.U. z 2025 r., poz. 1749 ze zm., dalej jako ustawa emerytalna), bez pomniejszania podstawy jej obliczenia o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranych emerytur w wysokości przed odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres do osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego, poczynając od dnia 1 października 2024 r. (pkt 1) oraz oddalił apelację w pozostałym zakresie (pkt 2).
W wyrokach Sądów meriti przyjęto, że organ rentowy decyzją z dnia 7 kwietnia 2006 r. przyznał ubezpieczonej, urodzonej w […] 1956 r., prawo do emerytury nauczycielskiej, począwszy od dnia 1 marca 2006 r., a decyzją z dnia 11 grudnia 2019 r. prawo do emerytury z osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego od dnia 1 listopada 2019 r., której wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej. W dniu 10 października 2024 r. ubezpieczona wniosła o ponowne ustalenie wysokości emerytury powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r., SK 140/20 (OTK-A 2024, poz. 67), stwierdzający, że art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej w zakresie, w jakim dotyczy osób, które przed dniem 6 czerwca 2012 r. (tj. przed ogłoszeniem ustawy z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2012 r., poz. 637, która wprowadziła do ustawy emerytalnej art. 25 ust. 1b), złożyły wniosek o jedną z emerytur wymienionych w tym przepisie, jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RP. W ocenie Sądu Apelacyjnego nieuwzględnienie przez organ rentowy obowiązującego standardu konstytucyjnego potwierdzonego późniejszym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego jest nową okolicznością istniejącą przed wydaniem wzruszanej decyzji organu rentowego w rozumieniu art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej. Dlatego przepis ten może stanowić podstawę prawną do przeliczenia emerytury ubezpieczonej w związku z powołanym przez nią wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego SK 140/24, jak też w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r., P 20/16 (OTK-A 2019, poz. 1), stwierdzającym niezgodność z Konstytucją art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej w zakresie, w jakim dotyczył urodzonych w 1953 r. kobiet, które przed dniem 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy, który w konsekwencji doprowadził do nowelizacji ustawy emerytalnej ustawą z dnia 19 czerwca 2020 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1222, dalej jako ustawa nowelizująca). Zatem wobec ubezpieczonej, która przeszła na wcześniejszą emeryturę w 2006 r., a prawo do emerytury powszechnej nabyła w 2017 r. należało zastosować art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej. Standard konstytucyjny w zakresie wykładni art. 2 Konstytucji RP w kontekście ingerencji prawodawcy w uzasadnione prawnie oczekiwania osób pobierających emerytury w wieku obniżonym co do zasad kształtowania wysokości ich świadczeń po uzyskaniu prawa do emerytury w wieku powszechnym, ma zastosowanie do kobiety, która nabyła abstrakcyjnie prawo do emerytury w wieku powszechnym dopiero w 2017 r., a w chwili przejścia na emeryturę w wieku obniżonym nie mogła spodziewać się tego, że decyzja ta spowoduje obniżenie jej świadczenia z powszechnego wieku emerytalnego.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
