Postanowienie SN z dnia 15 lipca 2026 r., sygn. I USK 1210/26
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jolanta Frańczak
w sprawie z odwołania Z.P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie o wysokość emerytury, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 15 lipca 2026 r., na skutek skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 8 października 2025 r., sygn. akt III AUa 426/25,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 8 października 2025 r. oddalił apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 12 maja 2025 r., którym zmieniono zaskarżoną przez ubezpieczonego Z.P. decyzję organu rentowego z dnia 29 listopada 2024 r. w ten sposób, że zobowiązano organ rentowy do obliczenia wysokości emerytury ubezpieczonego w powszechnym wieku emerytalnym na dzień 1 sierpnia 2020 r. z pominięciem art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (obecnie jednolity tekst: Dz.U. z 2025 r., poz. 1749 ze zm., dalej jako ustawa emerytalna).
W wyrokach Sądów meriti przyjęto, że na mocy decyzji z dnia 31 maja 2011 r. ubezpieczony pobierał wcześniejszą emeryturę, a decyzją z dnia 3 września 2020 r. nabył prawo do emerytury powszechnej począwszy od dnia 1 sierpnia 2020 r., której wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej. W dniu 25 listopada 2024 r. ubezpieczony wniósł o wznowienie postępowania i ponowne ustalenie wysokości emerytury w powszechnym wieku powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r., SK 140/20 (OTK-A 2024, poz. 67), stwierdzający, że art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej w zakresie, w jakim dotyczy osób, które przed dniem 6 czerwca 2012 r. (tj. przed ogłoszeniem ustawy z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2012 r., poz. 637, która wprowadziła do ustawy emerytalnej art. 25 ust. 1b), złożyły wniosek o jedną z emerytur wymienionych w tym przepisie, jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RP. Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że podstawę do stwierdzenia wadliwości zaskarżonej decyzji stanowi wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r., SK 140/20 (OTK-A 2024, poz. 67), stwierdzający, że art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej w zakresie, w jakim dotyczy osób, które przed dniem 6 czerwca 2012 r. (tj. przed ogłoszeniem ustawy z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2012 r., poz. 637, która wprowadziła art. 25 ust. 1b), złożyły wniosek o jedną z emerytur wymienionych w tym przepisie, jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RP. To, że powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie został opublikowany nie oznacza, że nie obowiązuje on z formalnego punktu widzenia, jak twierdzi organ rentowy. Zaniechanie publikacji wyroku Trybunału nie stoi bowiem na przeszkodzie uwzględnieniu odwołania, gdyż prawo ubezpieczonego do przeliczenia świadczenia można wywodzić z innych źródeł, a mianowicie z deklaratoryjnego charakteru wyroków Trybunału Konstytucyjnego, z rozproszonej kontroli konstytucyjności przepisu oraz z subsydiarnego powołania się na argumentację sformułowaną w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r., P 20/16 (OTK-A 2019, poz. 1), stwierdzającym niezgodność z Konstytucją art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2017 r. w zakresie, w jakim dotyczy urodzonych w 1953 r. kobiet, które przed dniem 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy. W konsekwencji organ rentowy jest obowiązany do respektowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r., SK 140/20, a tym samym do uwzględnienia jego treści przy przeliczaniu na nowo emerytury ubezpieczonego, czyli z pominięciem pomniejszenia podstawy jej obliczenia o sumę wcześniejszych emerytur pobranych, o którym mowa w art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
