Uchwała SN z dnia 5 lutego 2026 r., sygn. III CZP 33/25
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Maciej Kowalski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Ireneusz Kunicki
SSN Marcin Łochowski
na posiedzeniu niejawnym 5 lutego 2026 r. w Warszawie w sprawie z wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. przeciwko M. W. z udziałem Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ś. M. N. Kancelaria Komornicza nr […] w Ś. o egzekucję świadczenia pieniężnego, na skutek przedstawienia przez Sąd Rejonowy w Świebodzinie postanowieniem z 1 października 2025 r., I Cz 10/25, zagadnienia prawnego:
„Czy w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 lipca 2023 r. - po wejściu w życie ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 614) - w postępowaniu egzekucyjnym sąd orzeka o odrzuceniu niedopuszczalnego z mocy ustawy zażalenia w składzie trzech sędziów, czy w składzie jednego sędziego?” podjął uchwałę:
Zażalenie w postępowaniu egzekucyjnym sąd odrzuca w składzie jednego sędziego.
Ireneusz Kunicki Maciej Kowalski Marcin Łochowski
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 10 grudnia 2024 r. referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Świebodzinie oddalił skargę dłużnika na postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ś. z 6 września 2024 r. w części dotyczącej obciążenia dłużnika kosztami postępowania egzekucyjnego. Dłużnik złożył skargę na powyższe postanowienie referendarza sądowego. Postanowieniem z 23 kwietnia 2025 r. Sąd Rejonowy zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zmienił postanowienie komornika, miarkując wysokość opłaty egzekucyjnej obciążającej dłużnika. Komornik Sądowy złożył zażalenie na powyższe postanowienie Sądu.
Przy rozpoznawaniu zażalenia Sąd Rejonowy w Świebodzinie powziął wątpliwości wyrażone w zagadnieniu prawnym, przedstawionym postanowieniem z 1 października 2025 r. Wskazał, że przed wejściem w życie ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (dalej: „ustawa nowelizująca”) Sąd Najwyższy w uchwale z 7 grudnia 2021 r., III CZP 87/20 (OSNC 2022, nr 7-8, poz. 67), rozstrzygnął, że zażalenie na postanowienie wydane w wyniku rozpoznania skargi na orzeczenie referendarza sądowego w postępowaniu egzekucyjnym podlega rozpoznaniu w składzie trzech sędziów (art. 767§ 1k.p.c.). Sąd Najwyższy przyjął wówczas, że „rozpoznanie zażalenia” obejmuje również jego odrzucenie z przyczyn formalnych, ponieważ jest to jedna z dróg zakończenia postępowania egzekucyjnego. Wątpliwości Sądu Rejonowego wywołało dodanie ustawą nowelizującą art. 394§ 1k.p.c. Jak wskazał, przepis ten rozdziela czynność odrzucenia zażalenia od czynności jego merytorycznego rozpoznania. Rodzi to wątpliwość czy dodanie powyższego przepisu do przepisów ogólnych o zażaleniu poziomym zmienia rozumienie art. 767§ 1k.p.c. co do tego, że odrzucenie zażalenia jest objęte pojęciem „rozpoznania zażalenia” w rozumieniu przepisów egzekucyjnych. W ocenie Sądu Rejonowego art. 394§ 1k.p.c., stanowi wyraz woli ustawodawcy, aby formalne odrzucanie zażaleń, w tym niedopuszczalnych z innych przyczyn, następowało w składzie jednoosobowym, co ma na celu przyśpieszenie postępowania i odciążenie składów trzyosobowych. Po wejściu w życie ustawy nowelizującej pojęcie „rozpoznanie zażalenia” (art. 767 § 1k.p.c.) należy interpretować ściślej, tj. jako merytoryczne rozpoznanie zażalenia. Natomiast czynność jego formalnego odrzucenia została wyłączona z tego zakresu przez dodanie art. 394§ 1k.p.c. Wobec zatem braku analogicznego przepisu dotyczącego odrzucenia zażalenia w Części trzeciej Kodeksu postępowania cywilnego, powyższy przepis powinien znaleźć zastosowanie na mocy odesłania z art. 13 § 2 k.p.c.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
