Wyrok SN z dnia 17 grudnia 2025 r., sygn. II NSNC 266/24
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Elżbieta Karska (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Janusz Niczyporuk Arkadiusz Janusz Sopata (ławnik Sądu Najwyższego)
w sprawie z wniosku T. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J. o ustalenie podstawy wymiaru składek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 17 grudnia 2025 r. skargi nadzwyczajnej Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z 8 lutego 2022 r., sygn. III AUa 7/21
I. oddala skargę nadzwyczajną; II. znosi wzajemnie koszty postępowania wywołanego
wniesioną skargą nadzwyczajną.
Janusz Niczyporuk Elżbieta Karska Arkadiusz Janusz Sopata
JW
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 3 lutego 2020 roku, znak: […] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J. stwierdził, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie T. S. podlegającego ubezpieczeniu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą za miesiąc lipiec 2018 roku wynosi: 630,00 zł na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, chorobowe oraz wypadkowe i 3 554,93 zł na ubezpieczenie zdrowotne.
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy ustalił, że wnioskodawca rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej jako wspólnik spółki cywilnej Biuro Rachunkowe od dnia 1 lipca 2018 r. w zakresie działalności rachunkowo-księgowej i doradztwa podatkowego. Z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wnioskodawca zgłosił się do ubezpieczeń społecznych i dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego od dnia 1 lipca 2018 r. Za miesiąc lipiec 2018 r. wnioskodawca zadeklarował podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne w wysokości 11 107,50 zł, za sierpień 2018 r. w wysokości 2 665,80 zł, od września 2018 r. do grudnia 2018 r. w wysokości 630,00 zł miesięcznie, a od stycznia 2019 r. w wysokości 675,00 zł miesięcznie. Zakład ubezpieczeń ustalił, że wnioskodawca uzyskał świadczenia z ubezpieczenia chorobowego w wysokości 6 134,16 zł w 2018 r. i w wysokości 11 757,14 zł w 2019 r. Organ rentowy ustalił, że spółka cywilna, której wnioskodawca jest wspólnikiem osiągnęła w lipcu 2018 r. przychód w wysokości 22 556,30 zł i dochód w wysokości 6 906,30 zł, w sierpniu 2018 roku przychód w wysokości 22 444,30 zł i dochód w wysokości 21 153,94 zł oraz we wrześniu 2018 r. przychód w wysokości 22.936,30 zł i dochód w wysokości 18 587,74 zł. Zakład ubezpieczeń uznał, że wysokość deklarowanej podstawy wymiaru składek za lipiec 2018 r. w najwyższej dopuszczalnej wysokości nie jest uzasadniona, bowiem było to działanie krótkotrwałe i nakierowane na skorzystanie w niedalekiej przyszłości z bardzo wysokich świadczeń z ubezpieczeń społecznych, gdyż wszystkie świadczenia wypłacane są od podstawy zadeklarowanej za lipiec 2018 r. Organ rentowy podkreślił, że wysokość świadczeń z ubezpieczenia chorobowego znacznie przewyższa wysokość uiszczonych przez wnioskodawcę składek, co przekonuje, że zadeklarowanie wysokiej podstawy wymiaru składek wyłącznie za jeden miesiąc miało jedynie na celu pobieranie wysokich świadczeń z ubezpieczenia w postaci zasiłków chorobowych. Powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z 5 września 2018 r., sygn. akt I UK 208/17 organ rentowy stwierdził, że posiada możliwość kontroli i korygowania zawyżonych podstaw wymiaru składek z każdego tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym w celu zapobieżenia nabywaniu nienależnie zawyżonych świadczeń z ubezpieczenia społecznego, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na manipulacyjne zawyżanie podstawy wymiaru oczekiwanych świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Zdaniem organu rentowego, deklarowanie bardzo wysokiej podstawy wymiaru składek przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą jest kwalifikowane jako naruszenie zasady równego traktowania wszystkich ubezpieczonych, w tym zasady solidaryzmu ubezpieczeń społecznych i przysługiwania proporcjonalnych świadczeń w zależności od okresu i wysokości opłaconych składek na ubezpieczenie społeczne. W związku z powyższym ustalono dla T. S. podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne za lipiec 2018 r. w wysokości 30% minimalnego wynagrodzenia.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
